ECLI:NL:RBDHA:2026:4077

Rechtbank Den Haag

Datum uitspraak
30 januari 2026
Publicatiedatum
2 maart 2026
Zaaknummer
C/09/684029 / FA RK 25-3010
Instantie
Rechtbank Den Haag
Type
Uitspraak
Uitkomst
Toewijzend
Procedures
  • Beschikking
Rechters
Vindplaatsen
  • Rechtspraak.nl
Aangehaalde wetgeving Pro
Art. 1:25c BWArt. 1:28 BWArt. 1:28a BWArt. 1:4 BWArt. 10:17 BW
AI samenvatting door LexboostAutomatisch gegenereerd

Vaststelling geboortegegevens en wijziging geslachtsvermelding en voornaam non-binair persoon

De rechtbank Den Haag behandelde het verzoek van een persoon met Russische nationaliteit en verblijfsrecht in Nederland om geboortegegevens vast te stellen, de geslachtsvermelding in de geboorteakte te wijzigen naar 'X' en de voornaam te wijzigen. Omdat er geen geboorteakte beschikbaar was, stelde de rechtbank de noodzakelijke geboortegegevens vast op grond van artikel 1:25c BW.

De verzoeker identificeert zich als non-binair en wenst dit te laten weerspiegelen in de geboorteakte. De rechtbank erkende dat de huidige wetgeving geen expliciete mogelijkheid biedt voor een genderneutrale registratie, maar paste artikel 1:28 BW Pro analoog toe vanwege het individuele belang van de verzoeker en het ontbreken van een wettelijke regeling.

Een verklaring van de huisarts bevestigde de duurzame overtuiging van de verzoeker niet tot het mannelijke of vrouwelijke geslacht te behoren. De rechtbank achtte dit voldoende onderbouwing. Tevens werd het verzoek tot voornaamswijziging toegewezen omdat de nieuwe voornaam geoorloofd was volgens artikel 1:4 BW Pro.

De rechtbank gelastte de ambtenaar van de burgerlijke stand om de geboorteakte op te maken met de vastgestelde gegevens, een latere vermelding van de geslachtswijziging naar 'X' toe te voegen en de voornaam te wijzigen. De beschikking werd uitgesproken op 30 januari 2026.

Uitkomst: De rechtbank stelde de geboortegegevens vast, wijzigde de geslachtsvermelding naar 'X' en wijzigde de voornaam van de verzoeker.

Uitspraak

Rechtbank DEN HAAG
Enkelvoudige kamer
Rekestnummer: FA RK 25-3010
Zaaknummer: C/09/684029
Datum beschikking: 30 januari 2026
Vaststellen geboortegegevens, wijziging vermelding geslacht in geboorteakte en voornaamswijziging

Beschikking op het op 22 april 2025 ingekomen verzoekschrift van:

[partij A],

hierna: [partij A],
wonende op een bij de rechtbank bekend adres,
advocaat: mr. F. Engelbertink te Amsterdam.
Als belanghebbende ten aanzien van de vaststelling geboortegegevens en wijziging vermelding geslacht in de geboorteakte wordt aangemerkt:

de ambtenaar van de burgerlijke stand van de gemeente 's-Gravenhage,

zetelend te 's-Gravenhage,
de ambtenaar.

Procedure

De rechtbank heeft kennisgenomen van de stukken, waaronder:
- het verzoekschrift, met bijlagen;
- de brief van 24 september 2025 van de ambtenaar;
- het F9-formulier van 24 oktober 2025, met bijlage, van de zijde van [partij A];
- de brief van 25 november 2025 van de ambtenaar;
- het F9-formulier van 15 december 2025, met bijlage, van de zijde van [partij A].

Feiten

  • [partij A] is sinds 16 januari 2025 ingeschreven als ingezetene in de Basisregistratie Personen (BRP) als [partij A], geboren op [geboortedatum] 2001 te [geboorteplaats], [geboorteland], van Russische nationaliteit.
  • [partij A] heeft verblijfsrecht in Nederland op grond van artikel 8, onder f en h, van de Vreemdelingenwet 2000.
  • In de registers van de burgerlijke stand van de gemeente 's-Gravenhage komt geen geboorteakte van [partij A] voor.

Verzoek en verweer

Het verzoekschrift strekt ertoe dat de rechtbank:
de voor het opmaken van de geboorteakte van [partij A] noodzakelijk gegevens als volgt zal vaststellen:
Voornaam : [voornamen]
Achternaam : [achternaam]
Geboortedatum : [geboortedatum]2001
Geboorteplaats :
Geslacht : V (vrouwelijk)
de ambtenaar van de burgerlijke stand zal gelasten om aan de nog op te stellen geboorteakte een latere vermelding toe te voegen van wijziging in het geslacht, in die zin dat het geslacht zal zijn: X;
last geeft tot wijziging van de voornamen van [partij A] van “[voornamen]” in “[voornaam]”.
De ambtenaar stelt voor, indien de rechtbank overgaat tot vaststelling van de geboortegegevens van [partij A], deze op grond van de beschikbare informatie als volgt vast te stellen:
Geslachtsnaam : [achternaam]
Voornamen : [voornamen]
Plaats van geboorte : [geboorteplaats], [geboorteland]
Dag van geboorte : [geboortedatum]2001
Geslacht : vrouwelijk
De ambtenaar heeft zich ten aanzien van de wijziging vermelding geslacht in de geboorteakte gerefereerd aan het oordeel van de rechtbank.

Beoordeling

Rechtsmacht en toepasselijk recht
Nu [partij A] de gewone verblijfplaats in Nederland heeft, komt de Nederlandse rechter rechtsmacht toe op grond van artikel 3 aanhef Pro en onder a van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering.
Het verzoek tot vaststelling van de geboortegegevens is gegrond op artikel 1:25c van het Burgerlijk Wetboek (BW). De rechtbank zal op dit verzoek Nederlands recht als haar interne recht toepassen.
Op het verzoek tot wijziging vermelding geslacht in de geboorteakte is Nederlands recht van toepassing omdat het een Nederlandse akte betreft.
In beginsel worden de namen van een vreemdeling beheerst door het recht van de staat waarvan hij de nationaliteit bezit (artikel 10:19 BW Pro). [partij A] heeft de Russische nationaliteit, zodat in beginsel Russisch recht op het verzoek tot voornaamswijziging van toepassing is. Artikel 10:17 BW Pro bepaalt echter dat de persoonlijke staat van een vreemdeling aan wie een verblijfsvergunning als bedoeld in artikel 28 van Pro de Vreemdelingenwet 2000 – te weten een verblijfsvergunning asiel voor bepaalde tijd – is verleend, wordt beheerst door het recht van zijn woonplaats, in dit geval dus door Nederlands recht. De rechtbank ziet aanleiding om in het onderhavige geval artikel 10:17 BW Pro naar analogie toe te passen, nu de rechtbank niet uitsluit dat [partij A] een verblijfsvergunning als bedoeld in artikel 28 van Pro de Vreemdelingenwet 2000 zal worden verleend. De rechtbank zal daarom Nederlands recht op het verzoek tot voornaamswijziging toepassen.
Vaststellen geboortegegevens.
Hier te lande is geen geboorteakte ten name van [partij A] ingeschreven en onder de overgelegde stukken bevindt zich evenmin een geboorteakte ten name van [partij A]. [partij A] heeft voldoende aannemelijk gemaakt niet te kunnen beschikken over een overeenkomstig de plaatselijke voorschriften door een bevoegde instantie opgemaakte geboorteakte.
Op grond van het eerste lid van artikel 1:25c BW kan, indien ten aanzien van een buiten Nederland geboren persoon geen akte van geboorte overeenkomstig de plaatselijke voorschriften door een bevoegde instantie is opgemaakt of kan worden overgelegd, op verzoek van het openbaar ministerie, van een belanghebbende of van de ambtenaar de rechtbank te Den Haag de voor het opmaken van een geboorteakte noodzakelijke gegevens vaststellen, indien:
die persoon Nederlander is of te eniger tijd Nederlander dan wel Nederlands onderdaan niet-Nederlander is geweest;
die persoon rechtmatig verblijft op grond van artikel 8, onder c en d, van de Vreemdelingenwet 2000;
op grond van Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek een latere vermelding aan de akte van geboorte moet worden toegevoegd.
[partij A] heeft niet de Nederlandse nationaliteit, zodat niet wordt voldaan aan de onder artikel 1:25c lid 1 onder a BW gestelde voorwaarde. [partij A] is in afwachting van de beslissing op een aanvraag tot het verlenen van de verblijfsvergunning en heeft op dit moment een rechtmatig verblijf op grond van artikel 8, onder f en h, van de Vreemdelingenwet 2000. Dit is geen verblijfsvergunning als bedoeld in artikel 8 onder Pro c of d van de Vreemdelingenwet 2000, zodat [partij A] ook niet voldoet aan de onder artikel 1:25c lid 1 onder b BW gestelde voorwaarde.
[partij A] heeft aangevoerd de overtuiging te hebben noch tot het vrouwelijke noch tot het mannelijke geslacht te behoren en zich te identificeren als non-binair. Dat wil [partij A] aangepast hebben in de registers van de burgerlijke stand. Omdat [partij A] geen geboorteakte heeft, althans geen (gelegaliseerde) geboorteakte kan overleggen, wordt nu eerst verzocht om de geboortegegevens vast te stellen. Een wijziging van het geslacht in de geboorteakte komt, mits aan alle daaraan te stellen voorwaarden is voldaan, tot stand doordat een latere vermelding aan de geboorteakte wordt toegevoegd. De rechtbank is daarom van oordeel dat [partij A] ontvankelijk is in het verzoek tot het vaststellen van de geboortegegevens op grond van artikel 1:25c lid 1 onder c BW.
De ambtenaar heeft geen bezwaar tegen vaststelling van de geboortegegevens van [partij A] zoals verzocht, met dien verstande dat als geboorteplaats [geboorteplaats], [geboorteland], moet worden opgenomen. [partij A] is het hiermee eens.
De rechtbank is van oordeel dat uit de inhoud van de in de procedure gebrachte stukken voldoende aanwijzingen zijn verkregen over de omstandigheden waaronder, de datum waarop en de plaats waar de geboorte van [partij A] moet hebben plaatsgehad, zodat zij de geboortegegevens zal vaststellen als na te melden.
Wijziging vermelding geslacht in geboorteakte
Ter onderbouwing van het verzoek wordt aangevoerd dat [partij A] de overtuiging heeft noch tot het vrouwelijke noch tot het mannelijke geslacht te behoren en dat [partij A] zich indentificeert als non-binair.
De ambtenaar heeft zich gerefereerd aan het oordeel van de rechtbank ten aanzien van de wijziging van het geslacht in ‘X’.
De rechtbank overweegt dat de wet op dit moment geen mogelijkheid biedt om het onderhavige verzoek toe te wijzen, aangezien er geen wettelijke bepaling bestaat die het voor non-binaire personen mogelijk maakt zich als genderneutraal te registreren.
Zoals in de uitspraak van deze rechtbank van 16 december 2025 (ECLI:NL:RBDHA:2025:24053) is toegelicht, levert het ontbreken van deze mogelijkheid een ongeoorloofd onderscheid op tussen transgender en genderneutrale personen en aldus een onderscheid naar geslacht zoals bedoeld in artikel 26 van Pro het Internationaal verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten (IVBPR) en artikel 1 lid 2 van Pro het Protocol nummer 12 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM). De rechtbank is van oordeel dat het individuele belang van [partij A] bij de mogelijkheid tot verbetering van de geboorteakte onder deze omstandigheden zwaarder weegt dan het algemene belang van strikte handhaving van de huidige wettelijke regeling.
De rechtbank zal artikel 1:28 BW Pro daarom analoog toepassen op het verzoek van [partij A].
Deskundigenverklaring
[partij A] heeft een verklaring overgelegd van 8 december 2025 van Dr. [naam], behandelend huisarts op het AZC in [plaats], waaruit de rechtbank afleidt dat bij [partij A] sprake is van een duurzame overtuiging zich niet met één gender te identificeren en om die reden een non-binaire beleving van diens gender heeft.
Niet gebleken is dat Dr. [naam] is aangewezen als deskundige in de zin van artikel 1:28a BW. De verklaring van Dr. [naam] kwalificeert daarom niet als een deskundigenverklaring in de zin van artikel 1:28a BW.
In de hiervoor genoemde uitspraak van deze rechtbank is toegelicht dat en waarom de rechtbank niet verlangt dat de deskundigenverklaring voldoet aan de eisen van artikel 1:28a BW. Onder verwijzing naar die motivering komt de rechtbank tot het oordeel dat de verklaring van Dr. [naam] kan dienen als onderbouwing van het verzoek.
De rechtbank is van oordeel dat [partij A] voldoende heeft aangetoond dat die de overtuiging heeft een non-binaire persoon te zijn. In de door de rechtbank geaccepteerde verklaring van Dr. [naam] leest de rechtbank dat bij [partij A] sprake is van een weloverwogen keuze om de vermelding van het geslacht in de geboorteakte te laten wijzigen.
De rechtbank zal de ambtenaar dan ook gelasten om aan de (nog op te maken) geboorteakte een latere vermelding toe te voegen van de wijziging van het geslacht in die zin dat het geslacht zal zijn: “X”.
Voornaamswijziging
Naar het oordeel van de rechtbank is voldoende gebleken van een zwaarwichtig belang bij toewijzing van het verzoek tot voornaamswijziging. De gevraagde voornaam is geoorloofd naar de maatstaven van artikel 1:4, tweede lid, BW. De rechtbank zal dat verzoek derhalve toewijzen.

Beslissing

De rechtbank:
stelt van [partij A] de volgende geboortegegevens vast:
Geslachtsnaam : [achternaam]
Voornamen : [voornamen]
Plaats van geboorte : [geboorteplaats], [geboorteland]
Dag van geboorte : [geboortedatum]2001
Geslacht : V (vrouwelijk)
gelast de ambtenaar van de burgerlijke stand om aan de (nog op te maken) geboorteakte een latere vermelding toe te voegen van de wijziging van het geslacht in die zin dat het geslacht zal zijn: “X”;
gelast de wijziging van de voornamen van [partij A], in die zin dat de voornaam zal luiden: “[voornaam]”.
Deze beschikking is gegeven door mr. A.M. Brakel, rechter, bijgestaan door P. Lahman als griffier, en uitgesproken ter openbare terechtzitting van 30 januari 2026.