Uitspraak
RECHTBANK DEN HAAG
Bestuursrecht
zaaknummer: NL25.18590
uitspraak van de enkelvoudige kamer in de zaak tussen
[eiseres] , eiseres
V-nummer: [v-nummer]
(gemachtigde: mr. K. Mohasselzadeh),
en
de minister van Asiel en Migratie, verweerder
(gemachtigde: mr. M. van Boheemen).
Inleiding
1. In deze uitspraak oordeelt de rechtbank over het beroep van eiseres tegen de afwijzing van haar asielaanvraag.
1.1
Eiseres heeft op 4 oktober 2022 een asielaanvraag ingediend in Nederland.
1.2
Verweerder heeft met het bestreden besluit van 26 maart 2025 deze aanvraag in de verlengde procedure afgewezen als ongegrond.
1.3
Eiseres heeft tegen het bestreden besluit beroep ingesteld bij de rechtbank.
1.4
Verweerder heeft op het beroep gereageerd met een verweerschrift. Eiseres heeft een schriftelijke reactie uitgebracht op het verweerschrift en aanvullende stukken ingediend.
1.5
De rechtbank heeft het beroep op 26 september 2025 op zitting behandeld. Hieraan hebben deelgenomen: eiseres, de gemachtigde van eiseres, A.M.J. de Wit als tolk en de gemachtigde van verweerder.
Beoordeling door de rechtbank
Waar gaat deze zaak over?
2. Eiseres is geboren op [geboortedatum] 1999 en heeft de Russische nationaliteit. Eiseres stelt dat zij sinds 2021 in Nederland verblijft en het grondgebied van de Europese Unie is ingereisd met een Pools werkvisum. Eiseres is Rusland legaal uitgereisd en heeft daarna enige tijd bij familieleden van haar partner, [naam] , in Nederland verbleven. Toen haar partner terugkeerde uit Rusland hebben zij tegelijkertijd asiel aangevraagd. Eiseres heeft aan haar asielaanvraag ten grondslag gelegd dat zij bij terugkeer naar Rusland vreest voor arrestatie en vervolging door de FSB vanwege het ‘liken’ van vijf berichten op sociale media. Eiseres vreest bij terugkeer ook voor discriminatie door haar sociale omgeving vanwege het hebben van een politieke mening tegen het Russische regime.
Wat heeft verweerder besloten?
3. Het asielrelaas van eiseres bevat volgens verweerder de volgende asielmotieven:
Identiteit, nationaliteit en herkomst;
Het liken van vijf sociale media berichten;
Het hebben van een politieke mening tegen het Russische regime.
3.1
Verweerder heeft de identiteit, nationaliteit en herkomst van eiseres geloofwaardig geacht, vanwege de echt bevonden paspoort en identiteitskaart.
3.2
Ook geloofwaardig geacht is dat eiseres een politieke mening heeft die zich tegen het Russische regime richt.
3.3
Verweerder heeft het liken van de vijf berichten op sociale media ongeloofwaardig geacht. Redengevend daarvoor is dat eiseres dit zonder goede reden niet met voldoende, objectieve documenten heeft onderbouwd en de verklaringen van eiseres hierover geen samenhangend en aannemelijk geheel vormen. Zo is aan eiseres tegengeworpen dat zij geen screenshots of andere schriftelijke bewijzen van het liken van sociale media berichten tegen het Russische regime heeft overgelegd. De berichten die bij de zienswijze door eiseres zijn overgelegd betreffen niet openbare privé-chatberichten naar haar partner. Ook de berichten of links die eiseres heeft opgeslagen op haar telefoon en die verwijzen naar Russische sociale media berichten zijn niet openbaar gepost. Hiermee heeft eiseres dan ook niet aannemelijk gemaakt dat zij in negatieve aandacht van de Russische autoriteiten staat.
3.4
Op grond van de geloofwaardige asielmotieven heeft verweerder geconcludeerd dat eiseres geen gegronde vrees voor vervolging als bedoeld in het Vluchtelingenverdrag of een reëel risico op ernstige schade als bedoeld in artikel 3 EVRM aannemelijk heeft gemaakt. Verweerder heeft in dit kader tegengeworpen dat eiseres haar politieke overtuiging nooit publiekelijk heeft geuit, noch in Rusland, noch in Nederland. Eiseres heeft verklaard dat niemand in Rusland op de hoogte is van haar politieke mening, dat zij geen lid is van een politieke beweging en ook nooit eerder haar politieke mening heeft geuit door deelname aan demonstraties of andere bijeenkomsten. Daarnaast heeft eiseres niet inzichtelijk gemaakt of en waarom zij zich na terugkeer op een andere manier zou willen uiten over haar politieke mening. Eiseres stelt dat zij zich nooit heeft durven uiten over haar politieke mening vanwege angst voor (aanhangers van) het regime en negatieve reacties van familieleden. Eiseres heeft daarbij verklaard nooit eerder problemen te hebben gehad vanwege haar politieke overtuiging. Deze worden na terugkeer ook niet verwacht, nu eiseres niet aannemelijk gemaakt heeft dat zij zich hierin anders gaat gedragen dan voorheen.
3.5
Gelet op het voorgaande heeft verweerder de asielaanvraag afgewezen als ongegrond en is aan eiseres een terugkeerbesluit met een vertrektermijn van vier weken uitgereikt, gericht op vertrek naar Rusland.
Wat vindt eiseres in beroep?
4. Eiseres is het niet eens met het bestreden besluit en vindt dat dit onzorgvuldig is voorbereid en onvoldoende deugdelijk is gemotiveerd.
4.1
Verweerder heeft ten onrechte geconcludeerd dat eiseres geen gevaar loopt bij terugkeer naar Rusland vanwege het liken, opslaan en/of versturen van de sociale media berichten. In haar reactie op het verweerschrift heeft eiseres toegelicht welke berichten op Instagram gevaar opleveren. Ter zitting heeft verweerder zich op het standpunt gesteld dat uit de berichten geen gegronde vrees voor vervolging kan worden afgeleid omdat het gaat om ‘likes’ en niet om door eiseres zelf geplaatste berichten en dus om minimale handelingen. Dat eiseres haar account niet op ‘privé’ heeft gezet, terwijl dat toch vrij gebruikelijk en ook eenvoudig is en eiseres de likes in het openbaar plaatst, verhoudt zich volgens verweerder slecht tot de door eiseres gestelde vrees.
4.2
Eiseres heeft gesteld dat ook het opslaan en in privéberichten versturen van dergelijke content al risicovol is, omdat Russische hackers over de gehele wereld informatie kunnen tracken en hacken en er op grote schaal online surveillance plaatsvindt door de Russische autoriteiten. Via de ‘creators’ van deze berichten kan ook achterhaald worden wie deze heeft gezien, reacties geplaatst heeft en wie de links gedeeld en opgeslagen heeft. Nu niet te bewijzen is wie achter deze berichten zitten en feit is dat er online surveillance plaatsvindt, is er een aanzienlijk risico bij terugkeer naar Rusland voor eiseres.
4.3
Ten aanzien van de politieke mening tegen het Russische regime en het uiten daarvan heeft verweerder ten onrechte tegengeworpen dat zij haar mening nog nooit eerder openlijk heeft geuit. Verweerder mag niet eisen dat eiseres eerst openlijk haar mening uit, voordat aannemelijk is dat zij gevaar loopt. Het vermijden van politieke onderwerpen is een overlevingsstrategie en puur uit zelfbescherming wordt er niet over gesproken. Het risico voor vervolging is niet pas aanwezig als iemand actief tegen het regime protesteert in het openbaar, maar ook al als je een afwijkende mening koestert en die voor je houdt. Bij terugkeer naar Rusland loopt eiseres verhoogd risico op controle bij de grens, zeker nu zij asiel heeft aangevraagd in Nederland, hetgeen als ontrouw en dissidentie wordt gezien.
4.4
In haar reactie op het verweerschrift heeft eiseres nog aangevoerd dat zij voor onmenselijke behandeling te vrezen heeft, omdat tegen haar partner in Rusland een strafzaak aanhangig is wegens het onttrekken aan de dienstplicht. Als bijlage bij deze reactie heeft eiseres ter onderbouwing voor haar vrees ook screenshots van haar activiteiten op Instagram toegevoegd.
4.5
Gelet op het voorgaande heeft verweerder ten onrechte geen asielvergunning verleend vanwege gegronde vrees voor vervolging of een reëel risico op ernstige schade.
4.6
In het kader van de ambtshalve toetsing aan artikel 8 EVRM familieleven heeft verweerder ook de emotionele afhankelijkheid tussen eiseres, haar partner en diens moeder en zus miskend. Door de traumatische gebeurtenissen die haar partner heeft meegemaakt en de angst die zij hebben voor represailles bij terugkeer is de band tussen hen erg sterk.
Wat is het oordeel van de rechtbank?
5. De rechtbank geeft eiseres geen gelijk en overweegt daartoe als volgt.
Politieke uitingen op sociale media
6. Naar het oordeel van de rechtbank heeft verweerder op goede gronden geconcludeerd dat eiseres niet aannemelijk heeft gemaakt dat zij gegronde vrees voor vervolging of een reëel risico op ernstige schade heeft bij terugkeer naar Rusland vanwege haar gedrag op sociale media. Met de in beroep overgelegde screenshots van haar activiteiten op Instagram heeft eiseres weliswaar een begin van bewijs geleverd waaruit het ‘liken’ van verschillende berichten op social media volgt. Verweerder heeft in dit kader echter aan eiseres mogen tegenwerpen dat dit minimale handelingen betreffen, dat uit deze screenshots niet valt af te leiden dat eiseres de content zelf gemaakt heeft of dat eiseres zelf expliciete, inhoudelijke reacties heeft gegeven op berichten van anderen door middel van comments. De rechtbank overweegt daarbij dat de door eiseres ‘gelikete’ berichten, gelet op de vertaling daarvan, zowel kritisch als ondersteunend aan het Poetin-regime kunnen worden geïnterpreteerd en dat het op grond daarvan niet aannemelijk is gemaakt dat eiseres als criticus van het Poetin-regime te gelden heeft en bij terugkeer in de negatieve belangstelling van de Russische autoriteiten zal staan. In die omstandigheden heeft verweerder mogen concluderen dat met het liken van sociale media berichten geen gegronde vrees voor vervolging aannemelijk is gemaakt.
6.1
Ten aanzien van het bekijken, opslaan en in privéberichten doorsturen van deze posts naar haar partner mocht verweerder tegenwerpen dat dit geen openbare informatie betreft. Niet gebleken of aannemelijk gemaakt is dat online surveillance door de Russische autoriteiten zich ook uitstrekt tot privé-chatverkeer tussen personen uit Rusland die zich op het grondgebied van de Europese Unie bevinden, Hoewel uit het meest recente ambtsbericht van februari 2025 volgt dat de AIVD en de NCTV online monitoring van Russen in het buitenland niet uitsluiten en dat ook enkele voorbeelden bekend zijn bij Russische wetenschappers en studenten in Nederland, is onvoldoende duidelijk of die monitoring zich ook uitstrekt tot chatverkeer tussen privépersonen. Eiseres heeft het tegendeel hiervan niet met bronnen of andere objectief bewijsmiddelen aannemelijk gemaakt.
6.2
Nu de interacties van eiseres met mogelijk kritische sociale media berichten zich beperken tot het bekijken, opslaan, doorsturen en ‘liken’ daarvan, maar niet het creëren van eigen content, posts of het formuleren van expliciete meningen betreft, heeft verweerder, mede gelet op de wisselende posities in stellingname van eiseres, op goede gronden geconcludeerd dat met dit gedrag en deze uitingen op sociale media geen gegronde vrees voor vervolging of reëel risico op ernstige schade aannemelijk is gemaakt. De beroepsgronden slagen niet.
Politieke overtuiging
7. Naar het oordeel van de rechtbank heeft verweerder op goede gronden geconcludeerd dat eiseres ook niet anderszins aannemelijk heeft gemaakt dat zij gegronde vrees voor vervolging of een reëel risico op ernstige schade heeft bij terugkeer naar Rusland vanwege haar politieke overtuiging. In dit kader mocht verweerder aan eiseres tegenwerpen dat zij zelf verklaard heeft dat zij nooit eerder publiekelijk uiting heeft gegeven aan haar politieke overtuiging, zowel in Rusland als in Nederland. Eiseres heeft daarbij niet eerder deelgenomen aan demonstraties, (online) politieke bijeenkomsten of anderszins publieke uitingen van haar politieke overtuiging, noch in Rusland, noch in Nederland. In dergelijke omstandigheden bestaat geen grond voor het oordeel dat verweerder terughoudendheid van eiseres verwacht bij terugkeer, nu het uitgangspunt is dat eiseres zich niet anders zal uiten bij terugkeer dan zij tot op heden gedaan heeft. Nu eiseres niet eerder problemen heeft gehad vanwege haar politieke overtuiging en bovendien zelf verklaard heeft dat zij er niet van uit gaat dat de Russische autoriteiten op de hoogte zijn van haar uitingen, mocht verweerder concluderen dat niet aannemelijk is dat er negatieve belangstelling van de Russische autoriteiten voor eiser bestaat bij terugkeer. Verhoogd risico op ondervraging door de FSB bij terugkeer wordt dan ook niet aannemelijk geacht, nu eiseres haar uitingen en het feit dat zij asiel heeft aangevraagd in Nederland geen openbare informatie betreft. De beroepsgronden slagen niet.
Vrees vanwege strafzaak van haar partner
8. In de reactie op het verweerschrift heeft eiseres aangevoerd dat zij bij terugkeer ook vreest vanwege de strafzaak die tegen haar partner aanhangig is vanwege het ontduiken van de dienstplicht. In de beroepszaak van haar partner is hiertoe een document overgelegd waarvan Bureau Documenten heeft vastgesteld dat dit niet op authenticiteit kan worden onderzocht vanwege het ontbreken van referentiemateriaal. In de uitspraak op het beroep van haar partner met zaaknummer NL25.18595 heeft de rechtbank gemotiveerd geoordeeld waarom dit document de vrees van de partner van eiseres bij terugkeer niet onderbouwt. Voor de beoordeling van de vrees van eiseres verwijst de rechtbank hier naar rechtsoverweging 5.1 en 5.2 van de uitspraak in voornoemd beroep.
Artikel 8 EVRM
9. Tot slot heeft verweerder geen aanleiding hoeven zien om een reguliere verblijfsvergunning op grond van het recht op familie- en gezinsleven als bedoeld in artikel 8 EVRM aan eiseres te verlenen. Familieleven met bijkomende elementen van afhankelijkheid, bijvoorbeeld door een meer dan gebruikelijke afhankelijkheid tussen eiseres en haar partner en diens moeder en zus is niet aannemelijk gemaakt. De enkele niet onderbouwde stelling dat de band tussen eiseres en haar naasten in Nederland hecht is vanwege de nare ervaringen van haar partner in Rusland is daartoe onvoldoende.
Conclusie en gevolgen
10. Het beroep is ongegrond. Dat betekent dat verweerder de asielaanvraag van eiseres op juridisch juiste gronden heeft afgewezen. Ook het terugkeerbesluit blijft in stand.
11. Voor een proceskostenveroordeling bestaat geen aanleiding.
Beslissing
De rechtbank verklaart het beroep ongegrond.
Deze uitspraak is gedaan door mr. E.M.A. Vinken, rechter, in aanwezigheid van mr. M.J.J. Roks, griffier.
De beslissing is uitgesproken in het openbaar en de uitspraak is verzonden op:
Informatie over hoger beroep
Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (hierna: de Afdeling) waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met de uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen 4 weken na de dag waarop deze uitspraak is verzonden.
Kan de indiener de behandeling van het hoger beroep niet afwachten, omdat de zaak spoed heeft, dan kan de indiener de voorzieningenrechter van de Afdeling om een voorlopige voorziening (een tijdelijke maatregel) te treffen.