Uitspraak
RECHTBANK DEN HAAG
Zittingsplaats Amsterdam
Bestuursrecht
zaaknummers: NL19.31879 en NL19.31880
uitspraak van de enkelvoudige kamer en de voorzieningenrechter in de zaken tussen
[eiser] , eiser/verzoeker (hierna: eiser)
[v-nummer]
(gemachtigde: mr. L.M. Weber),
en
de staatssecretaris van Justitie en Veiligheid, verweerder
(gemachtigden: mr. M. Dalhuizen en mr. M.N. Lorier).
ProcesverloopBij besluit van 24 december 2019 (het bestreden besluit) heeft verweerder de aanvraag van eiser tot het verlenen van een verblijfsvergunning asiel voor bepaalde tijd in de algemene procedure afgewezen als kennelijk ongegrond.
Eiser heeft tegen het bestreden besluit beroep ingesteld. Ook heeft hij de voorzieningenrechter verzocht een voorlopige voorziening te treffen.
De rechtbank/voorzieningenrechter (hierna: rechtbank) heeft het onderzoek ter zitting geopend op 28 januari 2020. Omdat er geen tolk beschikbaar was, heeft de rechtbank het onderzoek gesloten en heropend op de zitting van 18 februari 2020. Eiser is verschenen, bijgestaan door zijn gemachtigde. Als tolk is verschenen V. Nakiyaga. Verweerder heeft zich laten vertegenwoordigen door zijn gemachtigden.
Overwegingen
1. Eiser stelt van Ugandese nationaliteit te zijn en te zijn geboren op [geboortedatum] 1997.
2. Eiser heeft aan zijn asielaanvraag ten grondslag gelegd dat hij homoseksueel is. Hij weet dit sinds hij veertien jaar was. In 2016 is zijn vader achter zijn geaardheid gekomen omdat hij sms-berichten tussen eiser en zijn toenmalige relatie [naam 1] in eisers telefoon had gelezen. Zijn vader was boos en heeft hem geslagen. Eiser is daarna uit huis gegaan en is gaan studeren aan de universiteit. Op de universiteit heeft eiser een nieuwe relatie gekregen met [naam 2] . Daarnaast had hij ook nog een neprelatie met een meisje genaamd [naam 3] . Eisers vader is na zijn vertrek op zoek gegaan naar eiser, heeft hem vaak gebeld en heeft hem in april 2019 ook gezocht op de universiteit. Zijn vader wil hem doden. Eiser is bang voor de gemeenschap, zijn vader en de overheid in Uganda. Daarom heeft hij besloten om Uganda te verlaten.
3.1
Het asielrelaas van eiser bevat volgens verweerder de volgende relevante elementen:
de identiteit, nationaliteit en herkomst;
de homoseksuele geaardheid van eiser;
de problemen vanwege de homoseksuele geaardheid.
3.2
Verweerder heeft alleen het eerste element geloofwaardig gevonden. De verklaringen over de homoseksuele geaardheid en de problemen die eiser naar aanleiding daarvan stelt te hebben, vindt verweerder ongeloofwaardig. Onder verwijzing naar het visumdossier heeft verweerder deze verklaringen kennelijk inconsequent en tegenstrijdig geacht, zodat alle overtuigingskracht van eisers verklaringen is ontnomen. Uit het visumdossier blijkt dat eiser heeft opgegeven een verloofde en twee kinderen te hebben in Uganda, onderbouwd met twee geboorteaktes van die kinderen.
Standpunt eiser
4. Eiser voert, kort gezegd, aan dat verweerder zijn verklaringen over zijn homoseksualiteit ten onrechte ongeloofwaardig heeft gevonden. Eiser heeft juist authentiek en niet oppervlakkig of ongerijmd verklaard over het ontdekken en omgaan met zijn homoseksuele geaardheid. Verweerder heeft de context in Uganda niet juist betrokken bij de beoordeling van de verklaringen. Over de coming-out heeft eiser niet wisselend verklaard. Verder heeft verweerder het FMMU-rapport, waaruit volgt dat eiser ofwel traag van begrip, ofwel verlegen lijkt, onvoldoende betrokken. Verweerder heeft het visumdossier te laat aan het asieldossier toegevoegd zodat eiser in zijn belangen is geschaad. Verweerder heeft de aanvraag ten onrechte als kennelijk ongegrond afgewezen en onvoldoende betrokken dat eiser familie in Engeland heeft wonen bij het opleggen van het inreisverbod.
Beoordeling rechtbank
5. De rechtbank is van oordeel dat verweerder onvoldoende heeft gemotiveerd dat eisers homoseksuele geaardheid ongeloofwaardig is. Zij overweegt daartoe als volgt.
De verklaringen van eiser
6.1
Verweerder heeft allereerst onvoldoende gemotiveerd dat eiser onvoldoende heeft verklaard over de wijze waarop hij erachter zou zijn gekomen dat hij homoseksueel is. Verweerder heeft ten onrechte tegengeworpen dat eiser oppervlakkig heeft verklaard over hoe hij zich voelde bij andere jongens op jonge leeftijd. Eiser heeft bijvoorbeeld verklaard dat hij zich anders voelde als hij naar andere jongens keek tijdens het douchen, dat hij niet weet hoe hij dit moet uitleggen maar dat hij bijna niet kon ademen als hij iemand zag die hij mooi vond, zich anders voelde in zijn lichaam en een ‘stroom’ voelde. Dit had hij niet bij meisjes. Verder blijkt uit eisers verklaringen dat hij nuances kan aanbrengen tussen een man mooi vinden - ‘een crush’ - en verliefd zijn. Eiser viel niet op alle jongens maar op bepaalde jongens, zo viel hij op zijn eerste vriendje vanwege diens zelfvertrouwen. Naar het oordeel van de rechtbank heeft verweerder onvoldoende gemotiveerd dat deze verklaringen summier en oppervlakkig zijn en geen inzicht geven in eisers beleving van het ontdekken dat hij anders was.
6.2
Toen eiser in een biologieles hoorde dat er zoiets als homoseksualiteit bestaat in Europa, voelde hij zich naar eigen zeggen ‘normaal’. Dat verweerder dit ongerijmd vindt omdat er in Uganda een taboe op homoseksualiteit rust, kan de rechtbank niet volgen gelet op dat uit eisers verklaringen volgt dat hij voor die tijd al gevoelens had, maar dat hij die toen nog geen plaats kon geven. Uit eisers verklaringen blijkt namelijk dat hij wel degelijk bewust was van zijn ‘afwijkende’ (aanhalingstekens door rechtbank) seksuele voorkeur en de problemen die dat met zich bracht. Zo was eiser bang zich zo te voelen omdat dit niet iets is wat je in Uganda in de maatschappij ziet. [1] Verweerder heeft verder ten onrechte tegengeworpen dat eiser nog nooit verliefd was geweest maar toch wist dat hij homoseksueel was. Eiser heeft hierover verklaard dat hij in de war was en bang was om verliefd te worden. [2] Hij is toen begonnen te bidden voor verandering en heeft geprobeerd zich af te leiden met andere dingen. [3] Dat hij toch een relatie aanging met [naam 1] en zij ook intieme dingen gedaan hebben, terwijl eiser nog steeds bad, ziet de rechtbank, anders dan verweerder, niet als wisselende verklaringen. Deze verklaringen getuigen juist van een innerlijke strijd. Ook ziet de rechtbank in de context van eisers relaas niet wat eiser méér had kunnen verklaren dan dat hij stopte met bidden toen zijn gevoelens niet weggingen, zoals verweerder tegenwerpt.
6.3
Verder heeft verweerder onvoldoende gemotiveerd dat eisers verklaringen over wie hij heeft verteld over zijn homoseksuele geaardheid wisselend en ongerijmd zijn. In zijn vrije relaas [4] heeft eiser al aangegeven dat zijn vader had ontdekt dat hij homo was. Eiser geeft op pagina 17 van het rapport nader gehoor aan, zonder daarom gevraagd te worden, dat er in tegenstelling tot wat hij eerder had gezegd wel een familielid was met wie hij zijn homoseksualiteit had gedeeld, namelijk dat hij dit in augustus 2019 aan zijn tante heeft verteld. Dat eiser niet letterlijk heeft gezegd dat hij het ook heeft toegegeven aan zijn vader doet niet af aan het feit dat hij er wel over heeft verklaard in zijn vrije relaas. Verweerder heeft ten onrechte tegengeworpen dat eiser niet eerder heeft gezegd dat hij het ook aan zijn vader heeft verteld.
6.4
Verweerder heeft ten onrechte tegengeworpen dat eiser in zijn eerste gehoor niet heeft verklaard over [naam 3] , het meisje met wie hij naar eigen zeggen een neprelatie had zodat mensen geen vragen gingen stellen. Eiser heeft hiervoor als verklaring gegeven dat hij de vraag over of hij een partner heeft, heeft opgevat als de vraag naar met wie hij een liefdesrelatie heeft. Ook op de zitting heeft eiser dit nogmaals bevestigd. Nu verweerder hierop niet gemotiveerd heeft gereageerd, vindt de rechtbank deze verklaring niet onaannemelijk.
6.5
Wel is de rechtbank het met verweerder eens dat er een aantal gekke dingen uit eisers verklaringen en overgelegde stukken naar voren komen. Bijvoorbeeld de e-mail van eisers tante die zij op 21 december 2019 aan de gemachtigde van eiser heeft gestuurd. Hierin beschrijft zij dat eiser haar aan de telefoon had verteld over zijn homoseksuele geaardheid. Eiser heeft hierover verklaard dat zij boos en teleurgesteld was en na drie dagen heeft teruggebeld om te zeggen dat ze het wel accepteerde. Echter in de e-mail schrijft de tante dat zij zelf ook vanwege haar geaardheid bescherming heeft in Engeland. Hoewel eiser op de zitting heeft toegelicht dat hij dit niet eerder wist, vindt de rechtbank dit net als verweerder opmerkelijk. De tante schrijft verder, anders dan uit eisers verklaringen over dat zij boos en teleurgesteld was volgt, dat het “a big ok” was dat eiser homoseksueel is. Verder heeft eiser verklaard dat hij in Nederland zijn telefoon is verloren terwijl hij ook heeft verklaard dat hij deze aan zijn collega met wie hij naar de conferentie ging, heeft meegegeven omdat hij haar nog geld schuldig was. Verder blijkt uit de verklaring van [naam 2] dat hij is aangesloten bij VEHRA, een organisatie voor LHBT in Uganda. Eiser heeft hierover niets verklaard, omdat hij daar naar eigen zeggen ook pas achter kwam toen hij in Nederland was.
6.6
Echter, gelet op de weging die verweerder aan de onderdelen van eisers relaas toekent, raken de punten genoemd onder 6.5 niet de kern van eisers asielrelaas. Verweerder heeft op de zitting immers toegelicht dat het zwaartepunt in de beoordeling ligt bij de verklaringen over eisers ontdekking van zijn homoseksuele geaardheid tijdens de biologieles, gecombineerd met een vrij snelle zelfacceptatie waarin er geen periode is geweest waarin eiser vragen aan zichzelf gesteld heeft. Deze verklaringen heeft verweerder op basis van de gegeven motivering ten onrechte ongeloofwaardig geacht. Nu verweerder ook heeft aangegeven dat eiser op een aantal punten juist uitgebreid heeft verklaard, bijvoorbeeld over het ontstaan van de vriendschappen en de start van de relaties met [naam 1] en [naam 2] , komt de rechtbank tot het oordeel dat verweerder onvoldoende heeft gemotiveerd dat eisers verklaringen over zijn homoseksuele geaardheid ongeloofwaardig zijn.
Het visumdossier
7.1
De rechtbank is allereerst van oordeel dat eiser stelling, dat hij in zijn belangen is geschaad doordat het visumdossier te laat aan het dossier is toegevoegd en de gemachtigde dit niet met eiser heeft kunnen bespreken ten tijde van de zienswijze, niet slaagt. Eiser heeft geen concrete punten aangedragen waar hij een betere of meer uitleg had willen geven.
7.2
Verder is de rechtbank van oordeel dat verweerder onvoldoende heeft gemotiveerd waarom het visumdossier afbreuk doet aan de geloofwaardigheid van eisers asielrelaas. Op de zitting heeft verweerder zijn standpunt toegelicht. De informatie die aan het visumdossier ten grondslag ligt, is tegenstrijdig aan de informatie die uit eisers verklaringen in zijn asielaanvraag naar voren komt. Dat ziet niet alleen op de kinderen die eiser volgens het visumdossier zou hebben maar ook op de partner, aldus verweerder. De stelling van eiser dat de documenten die aan de visumaanvraag ten grondslag liggen vals zijn, vindt verweerder onvoldoende om daar ook daadwerkelijk vanuit te kunnen gaan.
7.3
Eiser heeft echter in zijn nader gehoor aangegeven dat hij al eerder een visumaanvraag voor Canada had gedaan maar dat dit was afgewezen vanwege onder andere familiebanden in Uganda en Canada. Dit keer had eiser besloten om te zeggen dat hij een vrouw en kinderen heeft in Uganda zodat hij serieus genomen zou worden omdat hij verplichtingen heeft in Uganda. Gelet op deze - niet onaannemelijke - uitleg van eiser, ziet de rechtbank niet waarom het visumdossier afbreuk zou doen aan de geloofwaardigheid van eisers asielrelaas. Verder kan de rechtbank verweerder niet volgen in zijn standpunt dat ook de beweegredenen voor de visumaanvraag tegenstrijdig zijn. Dat hij toegelaten wilde worden in Nederland vanwege deelname aan een conferentie in Utrecht voor zijn werk maar vervolgens een asielaanvraag doet, is naar het oordeel van de rechtbank niet tegenstrijdig nu een bezoek aan Nederland meerdere doelen kan dienen. Ook verweerder heeft dit op de zitting erkend. Bovendien zou eiser nooit een visum hebben gekregen als hij in de aanvraag daartoe had aangegeven (ook) een asielaanvraag te willen doen. Hoewel de rechtbank het met verweerder eens is dat eiser uit zichzelf had moeten verklaren dat een vriend de documenten voor hem had geregeld, vindt de rechtbank het niet onoverkomelijk dat eiser dit pas later in het nader gehoor, toen hem er specifiek naar gevraagd werd, heeft toegelicht. Dat eiser in eerste instantie een ander beeld heeft doen ontstaan bij verweerder, betekent niet dat dit niet meer gecorrigeerd kan worden.
De vrees bij terugkeer
8.1
Over de problemen bij terugkeer heeft eiser zich op de zitting op het aanvullende standpunt gesteld dat hij niet alleen vreest voor zijn vader, maar dat inmiddels ook bij studiegenoten in Uganda bekend is dat hij homoseksueel is. Dit zou blijken uit de app-berichten van zijn studiegroep en de op Facebook geplaatste foto van eiser in een shirt met de opdruk “Love always wins” bij een bijeenkomst voor LHBTI.
8.2
Verweerder heeft zich op het standpunt gesteld dat eiser bij terugkeer eenvoudig kan ontkrachten dat hij homoseksueel is, omdat verweerder niet gelooft dat hij homo is. Het is alleen anders als eiser daadwerkelijk homoseksueel is, aldus verweerder. Nu verweerder onvoldoende heeft gemotiveerd dat eisers geaardheid ongeloofwaardig is, schiet verweerders motivering op dit punt ook tekort.
Conclusie
9 De aanvraag is ten onrechte afgewezen als kennelijk ongegrond. Het beroep is gegrond en de rechtbank vernietigt het bestreden besluit. De rechtbank ziet geen aanleiding de rechtsgevolgen van het bestreden besluit in stand te laten of zelf in de zaak te voorzien, omdat het aan verweerder is een nieuwe geloofwaardigheidsbeoordeling te maken en de asielaanvraag opnieuw te beoordelen met inachtneming van deze uitspraak. De rechtbank stelt hiervoor een termijn van zes weken.
10. Voor een proceskostenveroordeling bestaat geen aanleiding.
Beslissing
De rechtbank,
in de zaak NL19.31879:
- verklaart het beroep gegrond;
- vernietigt het bestreden besluit;
- draagt verweerder op binnen zes weken na de dag van verzending van deze uitspraak een nieuw besluit te nemen op de asielaanvraag van eiser met inachtneming van deze uitspraak;
in de zaak NL19.31880:
- wijst het verzoek om een voorlopige voorziening af.
Deze uitspraak is gedaan door mr. L.H. Waller, (voorzieningen)rechter,
in aanwezigheid van mr. M. Journée, griffier.
Deze uitspraak is in het openbaar gedaan en bekendgemaakt op:
Rechtsmiddel
Tegen deze uitspraak kan hoger beroep worden ingesteld bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State binnen één week na de dag van bekendmaking.