Uitspraak
Vonnis
RECHTBANK ARNHEM
Sector civiel recht
zaaknummer / rolnummer: 216967 / HA ZA 11-928
Vonnis van 1 februari 2012
in de zaak van
[eiser],
wonende te [woonplaats],
eiser,
advocaat mr. G. Yousef te Utrecht,
tegen
de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
POLIS DIRECT B.V.,
gevestigd te Nijmegen,
gedaagde,
advocaat mr. F.A.M. Knüppe te Arnhem.
Partijen zullen hierna [eiser] en Polis Direct genoemd worden.
1. De procedure
1.1. Het verloop van de procedure blijkt uit:
- het tussenvonnis van 7 september 2011
- het proces-verbaal van comparitie van 12 december 2011.
1.2. Ten slotte is vonnis bepaald.
2. De feiten
2.1. [eiser] heeft met Polis Direct een verzekeringsovereenkomst gesloten voor zijn auto van het merk [type, kenteken enz.] (hierna: de auto), waarop de “Voorwaarden auto polis model per 0605” (hierna: de polisvoorwaarden) van toepassing zijn.
2.2. De polisvoorwaarden luiden, voor zover van belang, als volgt:
HOOFDSTUK 1
ALGEMENE VOORWAARDEN
[…]
Artikel 1.11
Wat is niet verzekerd
[…] Verder bestaat geen recht op schadevergoeding als één van de uitsluitingen van toepassing is die zijn opgenomen onder de overige hoofdstukken van de polisvoorwaarden […].
HOOFDSTUK 3
(VOLLEDIG OF BEPERKT) CASCO
[…]
Artikel 3.1
Wat is verzekerd bij beperkt casco
Bij beperkt cascodekking bent u verzekerd tegen verlies of beschadiging van de auto, voorzover dit direct is ontstaan door:
[…]
b. 1. diefstal;
[…]
Artikel 3.2
Wat is verzekerd bij volledig casco
Bij volledig cascodekking bent u verzekerd tegen verlies of beschadiging van de auto, voorzover dit is ontstaan door:
a. de in artikel 3.1 genoemde gebeurtenissen;
[…]
Artikel 3.3
Wat is niet verzekerd
Naast de beperkingen en uitsluitingen als omschreven in artikel 1.11, is van de dekking uitgesloten:
[…]
f. schade als gevolg van diefstal […] als u niet de normale voorzichtigheid in acht heeft genomen.
Hiervan is bijvoorbeeld sprake als de sleutel (key card), delen van het kentekenbewijs of het afneembare frontje van de radio dan wel de uit-/afneembare radio in de auto achterblijven, of als de auto niet was afgesloten;
[…]
Artikel 3.5
Vergoeding van de dagwaarde bij totaal verlies
[…]
b. Bij totaal verlies vergoeden wij de vastgestelde dagwaarde onder aftrek van de waarde van de restanten;
[…]
2.3. Op 11 april 2010 heeft [eiser] bij politieregio Utrecht aangifte gedaan van diefstal van de auto.
2.4. Naar aanleiding van de melding van diefstal van [eiser] aan Polis Direct heeft Dekra Automotive B.V. (hierna: Dekra) in opdracht van Polis Direct de dagwaarde van de auto vastgesteld en de gemelde diefstal onderzocht. Bij brief van 28 april 2010 heeft Dekra de dagwaarde bepaald op € 19.750,00 inclusief btw. Ten aanzien van haar onderzoek naar de gemelde diefstal heeft Dekra op 25 mei 2010 onder meer het volgende aan Polis Direct gerapporteerd:
[…]
2.5 Diefstal
Op [datum], omstreeks 14.10 uur, parkeerde de heer [eiser] en diens echtgenote hun auto op de parkeerplaats van het wokrestaurant aan de [adres] te [woonplaats]. Dit in verband met een familiereünie in dit restaurant. Het betrof een besloten feest waarbij het restaurant speciaal voor de familie geopend was.
Direct bij de ingang van het restaurant werden de jassen van de bezoekers ingenomen door een restaurantmedewerkster en weggebracht naar de naastgelegen garderobe. Hierdoor was de heer [eiser] vergeten de autosleutel uit zijn jaszak te halen.
Op [datum], omstreeks 18.30, verlieten de heer en mevrouw [eiser] het restaurant. Na het ophalen van hun jassen bij de garderobe ontdekte de heer [eiser] dat de autosleutel niet meer in de jaszak aanwezig was. Op de parkeerplaats ontdekten zij dat hun auto was verdwenen.
[…]
3.3 Werkwijze
De diefstal werd gepleegd na voorafgaande sleuteldiefstal.
Het restaurant heeft een tweetal ingangen. Aan de voorzijde is de hoofdingang welke toegang geeft tot het restaurant. Aan de achterzijde is een ingang voor de afhaalafdeling. Via een tussendeur bij de wachtruimte kan men in het restaurant komen. Deze tussendeur is kort nabij de garderobe. […]
3.4 Sporen
[…] Het restaurant is aan de buitenzijde voorzien van een aantal beveiligingscamera’s. De beelden van deze camera’s worden opgeslagen en bewaard. Deze videobeelden hebben wij kunnen bekijken. Hierop is duidelijk waarneembaar dat kennelijk een tweetal jongens via de ingang van de afhaalafdeling het restaurant binnen gingen. Even later is zichtbaar dat één van deze jongens buiten bij een fiets blijft wachten. Bij het verlaten van het restaurant heeft één van deze jongens iets in zijn hand wat hij aan de ander laat zien. Kennelijk is dit de autosleutel. Kort hierna is zichtbaar dat de Alfa Romeo op de parkeerplaats wordt geopend doordat de knipperlichten gaan knipperen. De auto rijdt hierna van de parkeerplaats weg.
[…]
4.1 Kentekenbewijs
[…] Deel 1A en 1B van het kentekenbewijs lagen ten tijde van de diefstal in de auto. […]
2.5. Polis Direct heeft het verzoek van [eiser] om zijn schade als gevolg van de diefstal van de auto te vergoeden, afgewezen.
3. Het geschil
3.1. [eiser] vordert samengevat - veroordeling van Polis Direct, bij vonnis uitvoerbaar bij voorraad, tot betaling van € 19.750,00 vermeerderd met wettelijke rente vanaf 2 augusutus 2010, binnen zeven dagen na betekening van dit vonnis. Voorts vordert [eiser] veroordeling van Polis Direct in de kosten van dit geding.
3.2. [eiser] legt primair aan zijn vordering ten grondslag dat Polis Direct op grond van de polisvoorwaarden tot vergoeding van de dagwaarde van de auto gehouden is. Subsidiair, als wordt geoordeeld dat [eiser] niet de normale voorzichtigheid heeft betracht als bedoeld in artikel 3.3, aanhef en onder f, van de polisvoorwaarden, dan acht [eiser] voormeld artikellid onredelijk bezwarend en dus vernietigbaar, zodat Polis Direct ook in dat geval gehouden is de dagwaarde te vergoeden.
3.3. Polis Direct voert verweer. Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor zover van belang, nader ingegaan.
4. De beoordeling
4.1. Niet in geschil is dat [eiser] de auto door diefstal is verloren. Op grond van artikel 3.1, aanhef en onder b sub 1, van de polisvoorwaarden (al dan niet in samenhang met artikel 3.2, aanhef en onder a, van de polisvoorwaarden) valt diefstal onder de primaire dekkingsomschrijving, zodat Polis Direct in beginsel op grond van artikel 3.5, sub b, van de polisvoorwaarden gehouden is de vastgestelde dagwaarde te vergoeden. Polis Direct stelt dat zij desondanks niet tot uitkering hoeft over te gaan omdat [eiser] niet de normale voorzichtigheid in acht heeft genomen, door de autosleutel in zijn jaszak in de garderobe van het restaurant achter te laten en de delen 1A en 1B van het kentekenbewijs in de auto zelf. Zij beroept zich in dat verband op de uitsluitingsgrond van artikel 3.3, aanhef en onder f, van de polisvoorwaarden.
4.2. [eiser] heeft niet betwist dat hij de autosleutel in zijn jaszak in de garderobe van het restaurant heeft achtergelaten en de delen 1A en 1B van het kentekenbewijs in de auto, maar betwist wel dat dit kan worden aangemerkt als het niet in acht nemen van de normale voorzichtigheid. Partijen verschillen derhalve allereerst van mening over de uitleg van de polisvoorwaarden.
Uitleg polisvoorwaarden
4.3. Volgens vaste jurisprudentie kan de vraag hoe in een schriftelijk contract de verhouding van partijen is geregeld en of dit contract een leemte laat die moet worden aangevuld, niet worden beantwoord op grond van alleen maar een taalkundige uitleg van de bepalingen van dat contract. Tevens is van belang de uitleg die partijen in de gegeven omstandigheden over en weer redelijkerwijs aan elkaars verklaringen en gedragingen mochten toekennen en hetgeen zij redelijkerwijs van elkaar mochten verwachten (het zogenaamde Haviltexcriterium). Dit geldt ook voor polisvoorwaarden.
4.4. Nu gesteld noch gebleken is dat partijen over de tekst van de polisvoorwaarden voorafgaand of bij het sluiten van de verzekeringsovereenkomst hebben gesproken of onderhandeld, zodat een gemeenschappelijke partijbedoeling niet achterhaald kan worden, is de uitleg daarvan met name afhankelijk van objectieve factoren zoals de bewoordingen waarin de desbetreffende bepaling is gesteld, gelezen in het licht van de polisvoorwaarden als geheel. Het komt bij de uitleg van de polisvoorwaarden derhalve aan op de betekenis die redelijke personen aan de desbetreffende bepalingen zouden hebben toegekend.
4.5. De rechtbank stelt voorop dat diefstal van een auto in het algemeen sterk wordt vereenvoudigd wanneer de dief de beschikking krijgt over de autosleutel. De feitelijke toegang tot de auto is dan immers niet meer belemmerd. Daarnaast geldt in die gevallen dat het een autosleutel betreft met afstandsbediening voor de centrale deurvergrendeling waarbij de knipperlichten van de auto aangaan door een druk op de knop, dat de betreffende auto snel te localiseren is en de diefstal in de regel snel en onopvallend zal kunnen worden uitgevoerd. Verder verdient het opmerking dat het achterlaten van delen van het kentekenbewijs in de auto het ontdekken van diefstal bij een eventuele (verkeers)controle door de politie wordt bemoeilijkt, omdat dan ogenschijnlijk alles in orde is. Een verzekeraar moet erop kunnen vertrouwen dat een autobezitter zich dit realiseert en daarmee rekening houdt bij het opbergen van de autosleutels en het kentekenbewijs. De vraag is of [eiser] dit voldoende heeft gedaan.
4.6. De rechtbank is van oordeel dat [eiser] met het achterlaten van kostbaarheden in zijn jaszak, die niet langer binnen zijn handbereik was en waarop hij evenmin zicht had vanuit het restaurant, de mogelijkheid voor lief heeft genomen dat die kostbaarheden – in dit geval de autosleutel – uit zijn jas zouden worden weggenomen. Dat het een besloten familiebijeenkomst betrof en, zoals [eiser] ter comparitie heeft gesteld, de voordeur van het restaurant na hun binnenkomst op slot ging, doet daar niet aan af nu ook anderen dan de familieleden, zoals bijvoorbeeld alleen al het personeel van het restaurant, toegang hadden tot de garderobe. [eiser] mocht er dan ook in redelijkheid niet op vertrouwen dat zijn autosleutel veilig was opgeborgen. Dat één van de familieleden een bekende is van de restauranteigenaar, maakt dat op zichzelf niet anders. Bovendien was het niet bezwaarlijk voor [eiser] om de autosleutel bij zich te houden, of zijn echtgenote te vragen die in haar tas te bewaren, zoals hij met andere zaken naar eigen zeggen wel eens deed.
4.7. De omstandigheden dat [eiser] er niet op mocht vertrouwen dat zijn autosleutel veilig was opgeborgen, dat het een autosleutel betrof met afstandsbediening voor de centrale deurvergrendeling en dat [eiser] delen 1A en 1B van het kentekenbewijs in de auto heeft achtergelaten – zoals uit het rapport van Dekra blijkt – in onderlinge samenhang bezien, brengt naar het oordeel van de rechtbank mee dat [eiser] in redelijkheid niet de normale voorzichtigheid heeft betracht die van hem kon worden verwacht. Overigens moet het achterlaten van delen van het kentekenbewijs in de auto op zichzelf reeds worden aangemerkt als het niet in acht nemen van de normale voorzichtigheid als bedoeld in de polisvoorwaarden, nu dit in artikel 3.3, aanhef en onder f, van de polisvoorwaarden uitdrukkelijk als voorbeeld is genoemd. Polis Direct is dan ook bevoegd om artikel 3.3, aanhef en onder f, van de polisvoorwaarden aan [eiser] tegen te werpen.
Polisvoorwaarden onredelijk bezwarend?
4.8. [eiser] stelt voorts dat artikel 3.3, aanhef en onder f, van de polisvoorwaarden onredelijk bezwarend en daarom vernietigbaar is (artikel 6:233, aanhef en onder a, BW). Polis Direct voert daartegen aan dat [eiser] zich niet op artikel 6:233, aanhef en onder a, BW kan beroepen omdat artikel 3.3, aanhef en onder f, van de polisvoorwaarden een kernbeding is.
4.9. Artikel 6:231, aanhef en onder a, BW bepaalt dat bedingen die de kern van de prestaties aangegeven niet als algemene voorwaarden kunnen worden aangemerkt, voor zover deze duidelijk en begrijpelijk zijn geformuleerd. Bij de beoordeling van de vraag of sprake is van een kernbeding, is van belang dat het hier om een verzekeringsovereenkomst gaat. Een bepaling in een verzekeringsovereenkomst die rechtstreeks van invloed is op de omvang van de dekking, zoals de onderhavige, raakt de kern van de prestatie. Nu artikel 3.3, aanhef en onder f, van de polisvoorwaarden voorts duidelijk en begrijpelijk is geformuleerd, is derhalve sprake van een kernbeding en kan dit niet als een algemene voorwaarde worden aangemerkt. Het beding is dan ook niet op die grond vernietigbaar.
4.10. De rechtbank komt dan ook tot de slotsom dat Polis Direct uitkering aan [eiser] heeft mogen weigeren. De vorderingen van [eiser] zullen daarom worden afgewezen.
4.11. [eiser] zal als de in het ongelijk gestelde partij in de proceskosten worden veroordeeld. De kosten aan de zijde van Polis Direct worden begroot op:
- griffierecht € 1.181,00
- salaris advocaat 904,00 (2,0 punten × tarief € 452,00)
Totaal € 2.085,00
5. De beslissing
De rechtbank
5.1. wijst de vorderingen af,
5.2. veroordeelt [eiser] in de proceskosten, aan de zijde van Polis Direct tot op heden begroot op € 2.085,00,
5.3. verklaart dit vonnis wat betreft de kostenveroordeling uitvoerbaar bij voorraad.
Dit vonnis is gewezen door mr. M.J.P. Heijmans en in het openbaar uitgesproken op 1 februari 2012.