Uitspraak
vonnis
RECHTBANK ARNHEM
Sector civiel recht
zaaknummer / rolnummer: 188545 / HA ZA 09-1455
Vonnis van 24 februari 2010
in de zaak van
de publiekrechtelijke rechtspersoon
GEMEENTE NEDER-BETUWE,
zetelend te Opheusden,
eiseres in conventie,
verweerster in reconventie,
advocaat mr. L.T.G. Derksen te Nijmegen,
tegen
[ged.conv./eis.reconv.],
wonende te [woonplaats],
gedaagde in conventie,
eiser in reconventie,
advocaat mr. N.C. de Vos te Lienden.
Het verloop van de procedure
Voor het eerdere verloop van de procedure wordt verwezen naar het tussenvonnis van 4 november 2009. De daarop gehouden comparitie van partijen, waarvan het proces-verbaal zich in de stukken bevindt, heeft niet tot overeenstemming geleid. Bij die gelegenheid is de conclusie van antwoord in reconventie genomen. Vervolgens is vonnis bepaald.
De vaststaande feiten
1.1 De gemeente is eigenaar van een terrein aan de [adres], waarop zich een vijftal standplaatsen voor woonwagens bevindt. Deze standplaatsen zijn vanaf de inrichting ervan in 1985 in gebruik (geweest) bij verschillende leden van de familie [naam familie]. Daaronder bevindt zich de in deze procedure gedaagde [ged.conv./eis.reconv.], die met zijn woonwagen stond op de standplaats [adres] [nummer]. Na het uitbranden van die woonwagen in januari 2008, woont [ged.conv./eis.reconv.] op de openbare weg in één of twee caravans, nabij de standplaats, waarop nog resten van de uitgebrande woonwagen en onder meer een berging aanwezig zijn. Rondom de standplaats heeft [ged.conv./eis.reconv.] grond van de gemeente in gebruik. Hij betaalt geen huur of enige andere vergoeding.
1.2 In 2003 is er tussen de familie [naam familie] en de gemeente een geschil ontstaan over schade aan een tweetal woonwagens, waarvoor de familie de gemeente aansprakelijk achtte. Het betrof schade die mogelijk was veroorzaakt door verkeerstrillingen van tijdelijk langs de [adres] omgeleid zwaar verkeer en verzakking van het woonwagenterrein.
1.3 Op 16 februari 2005 heeft de gemeente als volgt aan [ged.conv./eis.reconv.] geschreven:
“Ter bevestiging van hetgeen hedenmiddag, woensdag 16 februari 2005 met u besproken is sturen wij u deze brief met de voorgeschiedenis en de door ons college voorgestelde oplossing om te komen tot een normale huurrelatie.
Op 7 oktober 2003 heeft het college besloten nog eenmaal een schaderapport te laten opstellen door bureau Tauw om causaal verband al dan niet aan te tonen tussen de ondergrond en de door u geclaimde schade op het woonwagenerf aan de [adres].
Conclusie van dit rapport is dat het zeer wel mogelijk is dat door opgetreden zettingen in de eerste jaren na de ingebruikname van het woonwagenerf schade is opgetreden aan de woonwagens. De nu nog resterende zettingen zijn in de orde van millimeters per jaar en daarmee verwaarloosbaar. Er is geen reden om aan te nemen dat het woonwagenerf voortdurend onderhevig is aan grote verzakkingen. Opgelet moet worden met eventuele nieuwe belastingtoenames op het maaiveld daar deze wel zettingen veroorzaken.
Tijdens de reconstructie van de hoofdstraat in 2001 zullen de verkeerstrillingen door de combinatie van meer verkeer en een destijds slecht wegdek aanmerkelijk intensiever zijn geweest dan nu. Het is volgens het rapport niet uitgesloten dat schade is opgetreden aan de woonwagens ten gevolge hiervan.
Indien de woonwagens technisch in goede staat zijn, moeten zij nu zonder problemen verkeerstrillingen kunnen verdragen.
Bij brief van 15 juni 2004 heeft u het volgende verzocht:
1. € 15000,- in verband met geleden schade
2. eigendomsoverdracht woonwagenvak aan bewoner op kosten van gemeente
3. gemeente renoveert woonwagenvak
Met betrekking tot punt 1 delen wij u mede dat wij gezien de conclusie van het rapport u uit coulance een vergoeding willen aanbieden van € 2.500,-, omdat de schade zou kunnen zijn veroorzaakt door zettingen in de ondergrond. Wij bieden u deze vergoeding aan om een eind te maken aan jaren welles of nietes en zo weer een normale situatie te creëren.
Met u is in het verleden geen huurovereenkomst aangegaan. Al die jaren is gedoogd dat u op het woonwagenerf stond. Omdat u geen huurovereenkomst heeft, bewoont u de standplaats zonder recht of titel. In principe zou u verwijderd kunnen worden van het woonwagenerf. Omdat wij met u een normale huurrelatie willen aangaan bieden wij u hierbij een huurovereenkomst aan, zodat u dan de rechten en plichten geniet die uit een huurovereenkomst voortvloeien.
U dient per 1 april 2005 huurpenningen te gaan betalen. De huur bedraagt € 197,72 per maand.
Met betrekking tot punt 2: Het beleid van onze gemeente is te komen tot uiteindelijke opheffing van de woonwagenstandplaatsen (uitsterfconstructie). Dit is de reden waarom wij niet kunnen overgaan tot verkoop van de standplaatsen aan de bewoners.
Met betrekking tot punt 3: Renovatie van het woonwagenerf is volgens het rapport niet nodig. Mits er geen nieuwe belastingen aangebracht worden zijn de nu nog resterende zettingen in de orde van millimeters per jaar en daarmee verwaarloosbaar.
Bijgaand treft u een huurovereenkomst voor uw woonwagenvak aan. Wij verzoeken u deze huurovereenkomst in tweevoud te ondertekenen en voor 15 maart a.s. aan ons terug te sturen of bij de beheerder van Nijbod in te leveren. Zodra de getekende huurovereenkomst in ons bezit is, zal het bedrag van € 2.500,- aan u worden overgemaakt. …”
1.4 Op 2 maart 2005 is door Donkervoort Chalet- en Wagenbouw B.V. een prijsopgave gedaan betreffende diverse herstelwerkzaamheden aan de woonwagen van [ged.conv./eis.reconv.]. De opgave sluit op een bedrag van € 16.993,20.
1.5 [ged.conv./eis.reconv.] heeft de hem aangeboden huurovereenkomst niet aanvaard. Daarop heeft de gemeente bij brief van 23 maart 2005 het gebruik van de standplaats opgezegd, indien de huurovereenkomst niet uiterlijk op 1 april 2005 12:00 uur getekend zou zijn ingeleverd. [ged.conv./eis.reconv.] is bij zijn standpunt gebleven. Vervolgens is bij brief van 12 april 2005 het gebruik nogmaals opgezegd tegen 1 juni 2005 met aanzegging van ontruiming.
1.6 Daarna is nieuw overleg op gang gekomen. De gemeente is bij haar standpunt gebleven de standplaats niet aan [ged.conv./eis.reconv.] te willen verkopen. Na het uitbranden van de woonwagen van [ged.conv./eis.reconv.], heeft de gemeente hem op 17 april 2008 gesommeerd de standplaats weer netjes op te ruimen en van de restanten van de brand te ontdoen. Bij gebreke daarvan zal worden overwogen het gebruik van de standplaats op te zeggen en deze te (laten) opruimen en ontruimen.
1.7 Bij deurwaardersexploot van 20 maart 2009, heeft de gemeente aan [ged.conv./eis.reconv.] de brief van de advocaat van de gemeente van 17 maart 2009 laten uitreiken. Daarin is, voor zover nodig, het gebruik opgezegd met sommatie de standplaats en de omliggende gronden binnen één maand te ontruimen en schoon op te leveren. [ged.conv./eis.reconv.] heeft niet aan de sommatie voldaan.
Het geschil in conventie en in reconventie
2. De gemeente vordert te verklaren voor recht dat [ged.conv./eis.reconv.] zonder recht of titel op de standplaats en de omliggende gronden verblijft (1). Daarnaast vordert zij [ged.conv./eis.reconv.] te veroordelen binnen twee dagen na betekening van het vonnis de standplaats te [plaats] aan de [adres] [nummer] en de omliggende gronden, zoals aangegeven op de plattegrond (productie 1 bij de dagvaarding, voorzien van blauwe en zwarte omlijning en gele arcering) geheel leeg en ontruimd (dus zonder restanten van de afgebrande woonwagen en opgerichte bouwwerken) ter beschikking van de gemeente te stellen en met alle daarin aanwezige personen en goederen te verlaten en ontruimen, met machtiging aan de gemeente om, indien [ged.conv./eis.reconv.] niet binnen die termijn aan het vonnis voldoet en met de ontruiming in gebreke blijft, deze zelf te doen uitvoeren, desnoods met behulp van de sterke arm van justitie en politie en op kosten van [ged.conv./eis.reconv.] (2), met bevel aan [ged.conv./eis.reconv.] deze kosten op vertoon van de daartoe nodige bescheiden, bestaande uit een exploot als proces-verbaal van de met deze bewerking van de verlating en ontruiming belaste gerechtsdeurwaarder, waarin deze kosten gespecificeerd worden opgegeven, aan de gemeente te voldoen (3), [ged.conv./eis.reconv.] te veroordelen binnen vijf dagen na betekening van het te wijzen vonnis aan de gemeente een bedrag van € 10.265,68 ter zake buitengerechtelijke incassokosten te voldoen, te vermeerderen met de wettelijke rente vanaf de dag van de dagvaarding tot aan de dag der algehele voldoening (4), [ged.conv./eis.reconv.] te veroordelen in de kosten van deze procedure (5).
De gemeente baseert haar vorderingen op de vaststaande feiten. Zij stelt dat [ged.conv./eis.reconv.] zonder recht of titel de standplaats c.a. in gebruik heeft. Hij weigert een huurovereenkomst aan te gaan en een vergoeding voor het gebruik te betalen. Zij stelt dat er geen sprake is van een gebruiksovereenkomst, omdat nooit met het gebruik is ingestemd. Voor zover die wel moet worden aangenomen, is deze met inachtneming van een redelijke opzegtermijn, die ook nog met twee weken is verlengd, opgezegd.
3. [ged.conv./eis.reconv.] voert gemotiveerd verweer. In reconventie vordert hij de gemeente te veroordelen aan hem te betalen € 16.993,20 met rente en kosten. [ged.conv./eis.reconv.] stelt daartoe dat de gemeente als eigenaar van het erf aansprakelijk is voor de aan zijn woonwagen ontstane schade, die hij begroot op het in de prijsopgave van 2 maart 2005 vermelde bedrag.
In reconventie voert de gemeente op haar beurt gemotiveerd verweer. Zij beroept zich allereerst op verjaring.
De beoordeling van het geschil
4. Wat het door [ged.conv./eis.reconv.] nabij de standplaats in gebruik zijnde terrein betreft, zijn geen feiten en omstandigheden gebleken op grond waarvan hij gerechtigd is dat terrein te gebruiken. Het gebruik daarvan is daarom jegens de gemeente onrechtmatig.
5. De gemeente heeft de in 2005 aangezegde ontruiming niet doorgezet, nadat [ged.conv./eis.reconv.] geen huurovereenkomst bleek te willen sluiten. Dat was onweersproken om verdere escalatie van ernstige problemen met andere bewoners van het woonwagenterrein te voorkomen. Of tussen de partijen een overeenkomst tot gebruik van de standplaats tot stand is gekomen, kan in het midden blijven. Ook als wordt aangenomen dat de gemeente de standplaats aan [ged.conv./eis.reconv.] in gebruik heeft gegeven, stond het haar vrij het gebruik (nogmaals) op te zeggen, zeker nu [ged.conv./eis.reconv.] heeft geweigerd een huurovereenkomst met de gemeente aan te gaan. Aan het verweer van [ged.conv./eis.reconv.], dat erop neer komt dat hij daartoe pas behoefde over te gaan na het opknappen van de standplaats, wordt voorbijgegaan. Weliswaar is tijdens een bespreking met de gemeente op 12 mei 2006 het onderhoud van de standplaats aan de orde geweest, maar niet is gesteld of is gebleken dat toen is afgesproken dat [ged.conv./eis.reconv.] pas behoefde mee te werken aan het sluiten van een huurovereenkomst, nadat de standplaats zou zijn verbeterd. De conclusie is dat [ged.conv./eis.reconv.] de standplaats zonder recht of titel in gebruik heeft, zodat de gevorderde ontruiming zoals hierna weer te geven, kan worden bevolen. Bij een verklaring voor recht dat [ged.conv./eis.reconv.] zonder recht of titel op de standplaats c.a. verblijft, heeft de gemeente daarnaast geen belang. De daarop slaande vordering zal daarom worden afgewezen.
6. De gevorderde buitengerechtelijke kosten zijn niet toewijsbaar. Na de betwisting door [ged.conv./eis.reconv.], had het op de weg van de gemeente gelegen deze te specificeren en nader te adstrueren. Dat heeft zij ten onrechte nagelaten. Thans staat niet vast dat er meer werkzaamheden verband houdende met deze procedure zijn verricht dan die waarvoor in een veroordeling in de proceskosten de vergoeding kan worden gevonden.
7. In reconventie slaagt het beroep op verjaring. Op het tijdstip van het instellen van de vordering in deze procedure was reeds meer dan vijf jaar verstreken sinds het moment dat [ged.conv./eis.reconv.] met zowel de schade als de aansprakelijke persoon bekend was geworden, terwijl van een tijdige stuiting van de verjaring voor de voltooiing daarvan niet is gebleken. [ged.conv./eis.reconv.] kan in zijn tegenvordering niet worden ontvangen, zodat deze moet worden afgewezen.
8. In conventie is [ged.conv./eis.reconv.] overwegend en in reconventie geheel in het ongelijk gesteld. Hij zal de kosten van beide procedures moeten dragen.
De beslissing
De rechtbank,
in conventie
veroordeelt [ged.conv./eis.reconv.] binnen één maand na betekening van dit vonnis de standplaats aan de [adres] [nummer] te [plaats] en de omliggende gronden zoals aangegeven op de bij de dagvaarding als productie 1 overgelegde plattegrond geheel leeg en ontruimd ter beschikking van de gemeente te stellen en met alle daarop aanwezige personen en zaken te verlaten en te ontruimen, met machtiging van de gemeente in het geval [ged.conv./eis.reconv.] niet binnen de gestelde termijn aan het vonnis voldoet en met de ontruiming in gebreke blijft deze zelf te doen uitvoeren, zonodig met behulp van de sterke arm van justitie en politie, op kosten van [ged.conv./eis.reconv.],
veroordeelt [ged.conv./eis.reconv.] deze kosten op vertoon van de daartoe nodige bescheiden, bestaande uit een exploot als proces-verbaal van de met de bewerking van de verlating en ontruiming belaste gerechtsdeurwaarder, waarin deze kosten gespecificeerd worden opgegeven, aan de gemeente te betalen,
veroordeelt [ged.conv./eis.reconv.] in de kosten van deze procedure, tot op heden aan de zijde van de gemeente bepaald op € 1.302,98, waarvan € 398,98 wegens verschotten en € 904,00 wegens salaris,
verklaart dit vonnis tot zover uitvoerbaar bij voorraad,
ontzegt het meer gevorderde,
in reconventie
wijst de vorderingen van Gerrrits af,
veroordeelt [ged.conv./eis.reconv.] in de kosten van de procedure, tot op heden aan de zijde van de gemeente bepaald op € 904,00 wegens salaris,
verklaart de veroordeling in de kosten uitvoerbaar bij voorraad.
Dit vonnis is gewezen door mr. D. van Driel van Wageningen en in het openbaar uitgesproken op 24 februari 2010.