Uitspraak
RECHTBANK AMSTERDAM
Civiel recht
Kantonrechter
Zaaknummer: 10869118 \ CV EXPL 24-312
Vonnis van 12 juni 2026
in de zaak van
de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
CAPABEL ONDERWIJS GROEP B.V.,
gevestigd te Zwolle,
eisende partij,
hierna te noemen: Capabel,
gemachtigde: Bosveld,
tegen
[gedaagde],
wonende te [woonplaats],
gedaagde partij,
hierna te noemen: [gedaagde],
niet verschenen.
1.De procedure
1.1.
Het verloop van de procedure blijkt uit:
- de dagvaarding van 4 december 2023, met producties,
- het tegen [gedaagde] verleende verstek.
1.2.
Ten slotte is vonnis bepaald.
2.De feiten
2.1.
Capabel biedt diverse soorten MBO opleidingen, HBO opleidingen en vakopleidingen aan.
2.2.
[gedaagde] heeft zich op 21 januari 2021 via de website van Capabel bij Capabel ingeschreven voor de opleiding [opleiding], met als startdatum 15 februari 2021.
Deze opleiding duurt 15 maanden.
2.3.
Op 21 januari 2021 heeft Capabel per e-mail een inschrijfbevestiging aan [gedaagde] gestuurd. Hierin staat dat het inschrijfgeld € 85,00 bedraagt. De kosten voor leermiddelen en een (online) boekenpakket bedragen € 469,00. Verder staat in de inschrijfbevestiging dat de facturering en de betaling van 15 maandelijkse termijnen van € 442,00 start vanaf de start van de opleiding.
2.4.
Capabel heeft de overeenkomst ontbonden op 17 juli 2021, in verband met een betalingsachterstand.
3.Het geschil
Capabel vordert veroordeling van [gedaagde] tot betaling van een bedrag van € 4.428,44 vermeerderd met wettelijke rente vanaf 4 december 2023 en de proceskosten.
Voornoemd bedrag is als volgt opgebouwd:
- € 3.551,40 aan hoofdsom
- € 296,07 aan wettelijke rente, berekend tot 27 november 2023, en
- € 580,97 aan buitengerechtelijke incassokosten.
4.De beoordeling
4.1.
De overeenkomst die aan de vordering ten grondslag is gelegd is gesloten tussen een handelaar en een consument. De kantonrechter moet in dat geval ambtshalve toetsen aan het consumentenrecht. Onder meer moet de overeenkomst worden getoetst aan Richtlijn 93/13 EG betreffende oneerlijke bedingen in consumentenovereenkomsten (hierna: de richtlijn).
4.2.
Bij de beoordeling van het oneerlijke karakter van een beding gaat het erom of dat beding, in strijd met de goede trouw, het evenwicht tussen de uit de overeenkomst voortvloeiende rechten en verplichtingen van partijen ten nadele van de consument aanzienlijk verstoort (artikel 3 lid 1 van Pro de richtlijn). Hierbij moeten alle omstandigheden rond de sluiting van de overeenkomst worden meegewogen en alle andere bedingen van de overeenkomst, rekening houdend met de aard van de goederen of diensten waarop de overeenkomst betrekking heeft, in aanmerking worden genomen. Daarbij moet worden uitgegaan van de datum waarop de overeenkomst is gesloten. Irrelevant voor deze toets is de feitelijke toepassing en uitvoering van de bedingen, of een achteraf gegeven uitleg.
4.3.
Op grond van de arresten van het Europese Hof van Justitie van 27 januari 2021, C-229/19, ECLI:EU:C:2021:68 (Dexia) en 8 december 2022, C-625/21, ECLI:EU:C:2022:971 (Gupfinger) moet de kantonrechter, ook als Capabel zich in de procedure niet beroept op een bepaald beding in de overeenkomst, maar op de wet, ambtshalve onderzoeken of het beding in de voorwaarden waarop zij zich had kunnen beroepen niet oneerlijk is in de zin van de richtlijn. Indien een beding als oneerlijk wordt aangemerkt, kan ingevolge deze arresten geen aanspraak meer worden gemaakt op de wettelijke regeling die zonder dat beding van toepassing zou zijn geweest en moet haar vordering op dit punt worden afgewezen.
4.4.
Nu Capabel de tussen partijen gesloten overeenkomst heeft ontbonden in verband met een betalingsachterstand, heeft zij een beroep gedaan, althans had zij een beroep kunnen doen op artikel 26 in Pro samenhang met artikel 9.5 van de op de overeenkomst van toepassing verklaarde algemene voorwaarden (versie 2v4). Deze artikelen luiden:
Artikel 26: Opzegging Pro en ontbinding
26.1
In geval van opzegging van de overeenkomst van opdracht en daarmee tevens een eventuele ontbinding van de eventueel afgesloten onderwijsovereenkomst wegens een tekortkoming in de nakoming van de verbintenis zijdens de student, daaronder begrepen betalingsachterstand, is de student verplicht de door Capabel Onderwijs Groep gemaakte kosten ten gevolge van deze opzegging, te vergoeden.
26.2
De hoogte van de aan Capabel Onderwijs Groep verschuldigde kosten bedraagt in alle gevallen minimaal de annuleringskosten zoals vermeld in artikel 9.5.
26.3
Op de kostenvergoeding worden reeds betaalde termijnen van het studiegeld in mindering gebracht.
Artikel 9: Annuleringsregeling Pro
(…)
9.5
De opdrachtgever/student is aan Capabel Onderwijs Groep een redelijk loon zoals bedoeld in artikel 7:411 BW Pro verschuldigd in geval van elke andere annulering dan annulering conform artikel 6.8 (student wordt niet toegelaten), 9.3 (annulering binnen 14 dagen), 9.6 (niet doorgaan van de opleiding) of 27.3 (bij prijsverhoging). Dit redelijk loon is afhankelijk van de reeds gemaakte kosten, het voordeel van de opdrachtgever/student en de reden voor annulering. Dit redelijk loon bestaat uit inschrijfkosten, opstartkosten (zoals activiteiten door ondersteunende afdelingen m.b.t. voorlichting/informatievoorziening en het verspreiden van informatiemateriaal, administratieve verwerking van de inschrijving, opzetten studentendossier, toezending van en opvolging op de door student in te sturen of aan te leveren documenten waaronder de onderwijsovereenkomst, indien van toepassing afname van een intaketoets en / of voeren van een intakegesprek, plannen en het samenstellen van de groepsindelingen, lesroosters en werving en planning van de docenten, het opzetten en inrichten van de studentaccount in de online leeromgeving, de voorbereidingen voor en uitvoering van de introductieweek, evenals alle aan bovenstaande zaken gerelateerde uitgaven zoals porto, online licentiekosten, kosten voor intaketoetsen, informatiemateriaal, etc.) en onderwijskosten en wordt initieel als volgt vastgesteld.
- Indien de opdrachtgever/student tot 4 weken vóór de start van de opleiding annuleert, is de opdrachtgever/student het redelijk loon bestaande uit het inschrijfgeld ter hoogte van €75,= verschuldigd.
- Indien de opdrachtgever/student 4 of minder weken vóór de start van de opleiding annuleert, is de opdrachtgever/student het redelijk loon bestaande uit de inschrijfkosten van €75,= plus de opstartkosten ter hoogte van 10% van het jaarbedrag aan studiegeld verschuldigd.
- Indien de opdrachtgever/student annuleert na start van de opleiding, is de opdrachtgever/student het redelijk loon bestaande uit het inschrijfgeld ter hoogte van €75,= plus de opstartkosten plus onderwijskosten ter hoogte van het studiegeld van het aantal op het moment van annulering gestarte blokken verschuldigd. De annuleringsvergoeding zal nooit hoger zijn dan de overeengekomen opleidingsprijs.
- Tevens zijn bij annulering de volledige kosten van aan opdrachtgevers/student geleverde leermiddelen en kosten van het aan opdrachtgever/student geleverd online boekenpakket verschuldigd. Onder levering online boekenpakket wordt hier verstaan het door Capabel Onderwijs Groep aan de student verschaffen van de inlogcode waarmee de student toegang kan verkrijgen tot het boekenpakket.
- Indien de opdrachtgever/student annuleert vanwege een reden die in de risicosfeer van Capabel Onderwijs Groep ligt of omdat de opdrachtgever/student door buitengewone omstandigheden buiten de invloedsfeer van de opdrachtgever/student niet in staat is de opleiding af te ronden kan de opdrachtgever/student Capabel Onderwijs Groep gemotiveerd verzoeken af te wijken van bovenstaande initiële vaststelling van het verschuldigde redelijk loon zoals bedoeld in artikel 7:411 BW Pro.
4.5.
Op grond van de hiervoor geciteerde artikelen kan Capabel bij een betalingsachterstand eenzijdig de overeenkomst ontbinden en vervolgens ongelimiteerd kosten bij de consument in rekening brengen. Er staat immers in artikel 26 lid 2 dat Pro de consument
minimaalde annuleringskosten als bedoeld in artikel 9.5 moet betalen. Nu de consument ten minste de vergoeding overeenkomstig de annuleringsregeling verschuldigd is en Capabel die vergoeding zonder maximum aan kosten verder kan verhogen, biedt het beding aanzienlijk ruimere mogelijkheden dan de wet onder deze omstandigheden zou bieden. Het beding kan dan ook leiden tot een onevenredig hoge schadevergoeding, waarbij Capabel overigens zelf niet meer hoeft te presteren. Het beding zorgt voor een aanzienlijke verstoring van het evenwicht tussen de rechten en verplichtingen van partijen, ten nadele van de consument. Het beding wordt daarom als oneerlijk aangemerkt.
minimaalde annuleringskosten als bedoeld in artikel 9.5 moet betalen. Nu de consument ten minste de vergoeding overeenkomstig de annuleringsregeling verschuldigd is en Capabel die vergoeding zonder maximum aan kosten verder kan verhogen, biedt het beding aanzienlijk ruimere mogelijkheden dan de wet onder deze omstandigheden zou bieden. Het beding kan dan ook leiden tot een onevenredig hoge schadevergoeding, waarbij Capabel overigens zelf niet meer hoeft te presteren. Het beding zorgt voor een aanzienlijke verstoring van het evenwicht tussen de rechten en verplichtingen van partijen, ten nadele van de consument. Het beding wordt daarom als oneerlijk aangemerkt.
4.6.
De wijze waarop Capabel uitvoering geeft aan het beding, is bij de beoordeling op oneerlijkheid niet van belang (zie overweging 4.2). De oneerlijkheidstoets vindt plaats op het moment van het sluiten van de overeenkomst. Beoordeeld moet worden hoe het beding zou kunnen uitwerken, niet hoe het concreet is toegepast.
4.7.
Nu het beding dat aan de vordering ten grondslag ligt, althans zou kunnen liggen oneerlijk is, dient het buiten toepassing te blijven. Een subsidiair beroep op grond van de wet is in dat geval uitgesloten (zie overweging 4.3). Dit zal leiden tot afwijzing van de vordering.
4.8.
Los van het voorgaande, heeft Capabel ook niet voldaan aan alle essentiële informatieplichten waarvan de naleving ambtshalve moet worden getoetst (ECLI:NL:HR:2021:1677). In de precontractuele fase wordt tijdens het inschrijfproces geen informatie verstrekt over het ontbindingsrecht, de totale prijs, de adresgegevens van de handelaar en de opzeggingsvoorwaarden. In de contractuele fase staat ook niet alle essentiële informatie in de bevestiging. Ook voldoet de bestelknop met daarop de tekst ‘direct inschrijven’ niet aan het bepaalde in artikel 6:230v lid 3 BW. Capabel zou daarmee terecht komen in de zwaarste sanctiecategorie van 60%.
4.9.
Voordat de kantonrechter het hiervoor besproken kostenbeding dat als oneerlijk is aangemerkt buiten toepassing laat, mag Capabel zich over de oneerlijkheid en de gevolgen daarvan uitlaten.
4.10.
De zaak wordt voor akte uitlating aan de zijde van Capabel verwezen naar de rol.
4.11.
Iedere verdere beslissing wordt aangehouden.
5.De beslissing
De kantonrechter
5.1.
verwijst de zaak naar de rol van
vrijdag 10 juli 2026 om 10.00 uurvoor akte uitlating door Capabel,
vrijdag 10 juli 2026 om 10.00 uurvoor akte uitlating door Capabel,
5.2.
houdt iedere verdere beslissing aan.
Dit vonnis is gewezen door mr. L. van Berkum en in het openbaar uitgesproken op
12 juni 2026.
991