Uitspraak
RECHTBANK Amsterdam
Civiel recht, voorzieningenrechter
Zaaknummer: C/13/784682 / KG ZA 26-172 EAM/EB
Vonnis in kort geding van – bij vervroeging – 7 april 2026
in de zaak van
1.CIRCLEWOOD IPS SCHOLEN B.V.,
te Ede,
2.
ABT B.V.,
2.
ABT B.V.,
te Velp,
3.
HEDGEHOG COMPANY B.V.,
3.
HEDGEHOG COMPANY B.V.,
te Amsterdam,
eisende partijen bij dagvaarding van 13 maart 2026,
hierna samen te noemen: CircleWood,
advocaat: mr. J.F. van Nouhuys,
tegen
1.GEMEENTE AMSTERDAM,
te Amsterdam,
2.
STICHTING FLORENTE,
2.
STICHTING FLORENTE,
te Diemen,
gedaagde partijen,
hierna samen te noemen: de gemeente c.s. en afzonderlijk de gemeente en Florente,
advocaat: mr. D.L. Sinaij en S.E. Vlaanderen,
en
HEGEMAN BOUW & INFRA B.V.,
te Nijverdal,
tussenkomende partij,
hierna te noemen: Het Schoolvoorbeeld,
advocaten mr. R.J. Kwaak en mr. E.W.J. van Dijk.
1.De procedure
1.1.
Op de zitting van 1 april 2026 heeft Het Schoolvoorbeeld verzocht om primair tussen te mogen komen en subsidiair zich te voegen aan de zijde van de gemeente c.s. Het Schoolvoorbeeld heeft een belang bij de uitkomst van deze procedure en de andere partijen hebben laten weten geen bezwaar te hebben tegen haar tussenkomst, redenen waarom het primaire verzoek is toegewezen.
1.2.
CircleWood heeft de vorderingen zoals omschreven in de dagvaarding toegelicht. Het Schoolvoorbeeld heeft een toelichting gegeven op de vorderingen die zij heeft ingesteld bij incidentele conclusie tot tussenkomst subsidiair voeging. De gemeente c.s. heeft verweer gevoerd. Alle partijen hebben producties ingediend en gebruik gemaakt van pleitaantekeningen, die aan het procesdossier zijn toegevoegd.
1.3.
Op de zitting waren aanwezig:
- aan de zijde van CircleWood: [naam 1] (CircleWood) en mr. Van Nouhuys;
- aan de zijde van de gemeente en Florente: [naam 2] (inkoopadviseur bij de gemeente), [naam 3] (projectmanager ingehuurd door Florente) en [naam 4] ( [functie] ) met mr. Sinaij en mr. Vlaanderen;
- aan de zijde van Het Schoolvoorbeeld: [naam 5] ( [functie] ), [naam 6] ( [functie] ) en mr. Kwaak.
1.4.
Vonnis is bepaald op vandaag.
2.De feiten
2.1.
Voor de realisatie van schoolgebouwen (ook wel integrale kindcentra genoemd, hierna: IKC) heeft de gemeente in 2023 via de procedure van het innovatiepartnerschap raamovereenkomsten gesloten met drie marktpartijen, waaronder CircleWood en het Schoolvoorbeeld. De raamcontractanten hebben destijds allemaal ingeschreven met een zogeheten innovatief concept (een soort prototype), dat zij steeds verder doorontwikkelen.
2.2.
Onderdeel van de raamovereenkomst is het Generieke Programma van Eisen. Daarin staan de eisen waaraan alle te bouwen IKC’s in ieder geval moeten voldoen. Eén van die eisen is dat te bouwen IKC’s (“het project”) moeten voldoen aan alle toepasselijke wet- en regelgeving, waaronder het vigerende bouwbesluit (nu het Besluit bouwwerken leefomgeving, hierna: het Bbl).
2.3.
Per nader offerteverzoek dat onder de raamovereenkomst wordt uitgebracht, wordt door het bestuur van de te realiseren school – de opdrachtgever – een specifiek programma van eisen en wensen vastgesteld. Voor het sluiten van de nadere overeenkomsten voor het ontwerpen en bouwen van de IKC’s worden minicompetities georganiseerd door de gemeente.
2.4.
Voor het project “ [naam project] ” is zo’n minicompetitie gehouden. Het is de bedoeling om daar voor Florente twee IKC’s neer te zetten. Beide IKC’s moeten zeventien klaslokalen krijgen en een dubbele gymzaal. De overeenkomst die zal worden gesloten voor de bouw van deze IKC’s, voorziet in de mogelijkheid van een vervolgopdracht voor de uitbreiding van beide IKC’s met vijf klaslokalen.
2.5.
Voor de minicompetitie [naam project] moesten de inschrijvers onder meer een visie-ontwerp indienen voor één van de IKC’s. De inschrijvers moesten verder verklaren dat zij de inschrijving doen overeenkomstig de Aanbestedingswet 2012 en met inachtneming van onder meer het generieke - en het specifieke programma van eisen.
2.6.
CircleWood, Het Schoolvoorbeeld en nog een derde partij hebben ingeschreven op de opdracht. Op 11 februari 2026 heeft de gemeente CircleWood geïnformeerd dat de inschrijving van Het Schoolvoorbeeld is aangemerkt als de Economisch Meest Voordelige Inschrijving (wat het gunningscriterium was). CircleWood kwam als tweede uit de bus. Bij deze mededeling gunningsbeslissing zit een overzicht van scores en punten van alle inschrijvers. Bij het Schoolvoorbeeld staat onder het kopje “Criterium Gebruikerswaarde – Veiligheid” onder meer het volgende:
“De vluchttrappen bij uitbreiding zijn geen goede oplossing. Na uitbreiding vluchten door een lokaal is niet positief.”
2.7.
CircleWood heeft bezwaar gemaakt tegen het voornemen om de opdracht aan Het Schoolvoorbeeld te gunnen. Een van die redenen daarvoor was dat het visie-ontwerp van Het Schoolvoorbeeld niet zou voldoen aan het Bbl, omdat – kort gezegd – een vluchtroute niet mag door een klaslokaal.
2.8.
Florente heeft op 3 maart 2026 de beoordelingsformulering aangescherpt. In dit document staat over de vluchtroute het volgende:
“De commissie merkt op dat het uitbreidingsscenario nadere technische uitwerking vraagt ten
aanzien van vluchtroutes. In het visieontwerp zijn deze nog niet volledig uitgewerkt. Dit betekent niet dat naleving van brandveiligheidsvoorschriften onmogelijk is. Het betreft een
ontwerpaspect dat bij daadwerkelijke uitbreiding technisch moet worden opgelost. Om die
reden is dit als kwaliteitsaspect meegewogen binnen veiligheid, maar niet aangemerkt als strijd met een minimumeis.”
2.9.
De gemeente heeft de standstill termijn verlengd zodat CircleWood dit kort geding nog kan voeren voordat de opdracht daadwerkelijk aan Het Schoolvoorbeeld wordt gegund.
3.De vordering van CircleWood
3.1.
CircleWood vordert, kort gezegd:
Primair
- de gemeente c.s. te verbieden de opdracht te gunnen aan Het Schoolvoorbeeld;
- de gemeente c.s. te gebieden om de gunningsbeslissing in te trekken en de inschrijving van Het Schoolvoorbeeld als ongeldig aan te merken; en
- de gemeente c.s. te gebieden de opdracht aan CircleWood te gunnen, althans te verbieden de opdracht te gunnen aan een ander dan CircleWood, voor zover de gemeente de opdracht nog wenst te gunnen;
Subsidiair
- de gemeente c.s. te verbieden de opdracht te gunnen aan Het Schoolvoorbeeld; en
- de gemeente c.s. te gebieden om, voor zover zij de opdracht nog steeds wenst te plaatsen, die opnieuw aan te besteden;
Primair en subsidiair
- aan elk op te leggen ge- en verbod een dwangsom te verbinden; en
- de gemeente en Florente hoofdelijk te veroordelen in de proceskosten.
3.2.
Aan haar vordering legt CircleWood ten grondslag, samengevat, dat de inschrijving van Het Schoolvoorbeeld ongeldig is en daarom terzijde had moeten worden geschoven. In het visie-ontwerp van de mogelijke uitbreiding, die Het Schoolvoorwerp heeft ingediend, loopt een vluchtroute door een klaslokaal. Dat mag niet op grond van het Bbl, waaraan de inschrijvers zich hebben gecommitteerd. Op grond van artikel 4.67 Bbl moet een vluchtroute leiden naar het aansluitende terrein, en mag een beschermde (of extra beschermde) vluchtroute uitsluitend lopen door verkeersruimten en niet door een verblijfsruimte zoals een klaslokaal (artikel 4.68 en 4.69 Bbl).
3.3.
Voor zover het klaslokaal wordt opgeofferd ten behoeve van de vluchtroute die daar doorheen zal lopen, levert Het Schoolvoorbeeld geen volwaardige vijfde lokaal, wat wel is gevraagd. Het stellen van voorwaarden door Het Schoolvoorbeeld, zoals het vrijhouden van een baan binnen het lokaal door daar geen schoolbankjes te plaatsen, is ook niet toegestaan. Ook in deze gevallen is sprake van een ongeldige inschrijving.
3.4.
Gelegenheid geven om deze ontwerpfout te herstellen in de gunningsfase, zoals de gemeente c.s. lijkt te willen doen, is in strijd met het transparantiebeginsel. Als Het Schoolvoorbeeld wegvalt, schuift CircleWood door naar de winnende positie en moet de opdracht aan haar worden gegund, dit alles aldus CircleWood.
3.5.
De gemeente c.s. voert verweer.
3.6.
Op de stellingen van partijen wordt bij de beoordeling nader ingegaan, voor zover van belang.
4.De vordering van Het Schoolvoorbeeld
4.1.
Het Schoolvoorbeeld vordert in tussenkomst CircleWood niet ontvankelijk te verklaren in haar vorderingen, althans die af te wijzen, en de gemeente te verbieden – voor zover zij de opdracht nog wenst te gunnen – de opdracht te gunnen aan een ander dan Het Schoolvoorbeeld, met veroordeling van CircleWood en de gemeente in de proceskosten.
4.2.
Het Schoolvoorbeeld wenst met het instellen van haar vordering zeker te stellen dat de opdracht aan haar wordt gegund.
4.3.
De gemeente c.s. voert verweer.
4.4.
Op de stellingen van partijen wordt hierna ingegaan, voor zover van belang.
5.De beoordeling
5.1.
Het betoog van CircleWood berust op de veronderstelling dat het visie-ontwerp van Het Schoolvoorbeeld strijdig is met bepalingen uit het Bbl. Dat maakt CircleWood op uit (1) de gunningsbrief, waarin staat dat de vluchtrappen geen goede oplossing zijn en dat vluchten door een lokaal niet positief is, en (2) de nadere toelichting van Florente op het gunningsvoornemen, waarin staat dat het ontwerpaspect van brandveiligheidsvoorschriften bij daadwerkelijke uitbreiding technisch moet worden opgelost.
5.2.
De gemeente c.s. betwist echter – zo bleek op de zitting voor het eerst expliciet – dat het visie-ontwerp in strijd is met het Bbl. Zij stelt dat het beroep van CircleWood op de artikelen 4.68 en 4.69 Bbl niet opgaat, omdat die bepalingen gelden voor het geval er maar één vluchtweg is en het plan van Het Schoolvoorbeeld voorziet in twee vluchtwegen die door verschillende ruimten voeren.
5.3.
CircleWood heeft er een punt van gemaakt dat de gemeente c.s. de tekening niet heeft overgelegd om aan te tonen dat er twee vluchtroutes zijn, maar begrijpelijk is dat Het Schoolvoorbeeld die niet wil prijsgeven in de huidige situatie, waarbij opdracht nog niet is gegund. Dat is concurrentiegevoelige informatie. Voorshands is er geen reden om aan te nemen dat de gemeente c.s. hierover liegt.
5.4.
Als ervan wordt uitgegaan dat er twee vluchtroutes zijn, gelden de eisen die zijn opgenomen in artikel 4.68 en 4.69 Bbl inderdaad niet, zo blijkt uit de Integrale Nota van Toelichting bij het Bbl, meer concreet de toelichting op paragraaf 4.2.10 van het Bbl, die over vluchtroutes gaat.
5.5.
CircleWood beroept zich ook op artikel 4.67 Bbl. Die bepaling bevat een voorschrift voor een vluchtweg uit een beschermd subbrandcompartiment, dat extra bescherming biedt ten opzichte van een gewoon subbrandcompartiment. Blijkens de hiervoor genoemde Integrale Nota van Toelichting bij het Bbl, specifiek de toelichting op de begrippen in het Bbl, is een beschermd subbrandcompartiment een compartiment waarin personen verblijven die extra kwetsbaar zijn en dus extra bescherming nodig hebben, zoals hotelgasten (die veelal zullen slapen), personen die niet zelfstandig kunnen vluchten, zoals zeer kleine kinderen, aan bed gebonden patiënten of gedetineerden. Dat is bij de IKC’s niet aan de orde en artikel 4.67 Bbl mist dan ook toepassing.
5.6.
Voorshands is op grond van het voorgaande niet aannemelijk dat de inschrijving van Het Schoolvoorbeeld ongeldig is. De gemeente c.s. hoeft die dus niet terzijde te leggen. De vordering zal worden afgewezen.
5.7.
De vordering van Het Schoolvoorbeeld wordt bij gebrek aan belang afgewezen. De vordering van CircleWood wordt namelijk afgewezen en er is geen reden om aan te nemen dat de gemeente c.s. de opdracht aan een ander zal gunnen.
5.8.
Hoewel CircleWood in het ongelijk wordt gesteld, is er aanleiding om de gemeente en Florente (hoofdelijk) in de proceskosten te veroordelen. Niet eerder dan op de zitting heeft de gemeente c.s. het standpunt ingenomen dat het visie-ontwerp conform het Bbl is. Begrijpelijk is dat de eerder gegeven toelichting de vraag opriep of de minicompetitie in lijn was met het aanbestedingsrecht.
5.8.1.
De proceskosten van CircleWood worden begroot op:
- kosten van de dagvaarding
€
125,57
- griffierecht
€
735,00
- salaris advocaat
€
1.177,00
- nakosten
€
189,00
(plus de verhoging zoals vermeld in de beslissing)
Totaal
€
2.226,57
5.8.2.
De proceskosten van Het Schoolvoorbeeld worden begroot op:
- griffierecht
€
735,00
- salaris advocaat
€
1.177,00
- nakosten
€
189,00
(plus de verhoging zoals vermeld in de beslissing)
Totaal
€
2.101,00
6. De beslissing
De voorzieningenrechter
6.1.
weigert de gevraagde voorzieningen,
6.2.
veroordeelt de gemeente en Florente hoofdelijk in de proceskosten van CircleWood van € 2.226,57 en de proceskosten van Het Schoolvoorbeeld van € 2.101,00, te betalen binnen veertien dagen na aanschrijving daartoe, te vermeerderen met € 98,00 plus de kosten van betekening als de gemeente en Florente niet tijdig aan deze veroordeling voldoen en het vonnis wordt betekend,
6.3.
verklaart deze proceskostenveroordeling uitvoerbaar bij voorraad.
Dit vonnis is gewezen door mr. E.A. Messer, voorzieningenrechter, bijgestaan door mr. E. van Bennekom, griffier, en in het openbaar uitgesproken op 7 april 2026. [1]