Vrijdag webinar: live demo van Lexboost

ECLI:NL:RBAMS:2025:3102

Rechtbank Amsterdam

Datum uitspraak
9 mei 2025
Publicatiedatum
12 mei 2025
Zaaknummer
25/688
Instantie
Rechtbank Amsterdam
Type
Uitspraak
Rechtsgebied
Civiel recht
Uitkomst
Toewijzend
Procedures
  • Beschikking
Vindplaatsen
  • Rechtspraak.nl
Aangehaalde wetgeving Pro
Art. 2.3 WfzArt. 6:4 WvggzArt. 6:5 WvggzArt. 9 lid 2 sub H Penitentiaire beginselenwet
AI samenvatting door LexboostAutomatisch gegenereerd

Verlening zorgmachtiging ter bescherming en repatriëring betrokkene met psychische stoornis

De rechtbank Amsterdam heeft op 9 mei 2025 een zorgmachtiging verleend aan betrokkene, geboren in 1982 in Hongarije, die verblijft in een penitentiair psychiatrisch centrum. De machtiging is gebaseerd op een verzoek van de officier van justitie en heeft als doel verplichte zorg te bieden om ernstig nadeel af te wenden en betrokkene te stabiliseren.

Betrokkene lijdt aan schizofreniespectrum- en andere psychotische stoornissen, gecombineerd met een cannabisstoornis, wat leidt tot ernstig lichamelijk letsel, psychische schade en gevaar voor de veiligheid. Vrijwillige zorg is niet mogelijk vanwege het ontbreken van ziekte-inzicht en de weigering medicatie voort te zetten. De verplichte zorg omvat onder meer medicatietoediening, medische controles, bewegingsbeperkingen, insluiting en toezicht, allen voor een periode van zes maanden.

De advocaat van betrokkene voerde aan dat het verzoek afgewezen moet worden omdat het doel van repatriëring in strijd zou zijn met de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg en betrokkene vrijwillig hulp kan zoeken. De rechtbank oordeelde echter dat de zorgmachtiging proportioneel, subsidiariteit en doelmatig is en dat geen minder bezwarende alternatieven beschikbaar zijn.

De zorgmachtiging is bedoeld om betrokkene toe te leiden naar medewerking aan terugkeer naar Hongarije, waar adequate zorg en maatschappelijke voorzieningen beschikbaar zijn. De beschikking is bij voorraad uitvoerbaar en geldig tot uiterlijk 9 november 2025. Tegen deze beschikking staat beroep in cassatie open bij de Hoge Raad.

Uitkomst: De rechtbank verleent een zorgmachtiging voor zes maanden gericht op verplichte zorg en repatriëring naar Hongarije.

Uitspraak

beschikking
RECHTBANK AMSTERDAM
Afdeling Strafrecht
Datum: 9 mei 2025
Zorgmachtiging (artikel 2.3, eerste lid, Wet forensische zorg (Wfz) jo. art. 6:5, aanhef en onderdeel a, Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz))
Rekestnummer: 25/688
Beschikking van de rechtbank op het door de officier van justitie ingediende verzoek tot het verlenen van een zorgmachtiging als bedoeld in artikel 6:4 Wvggz Pro, ten aanzien van:
[betrokkene] ,
geboren op [geboortedag] 1982 te [geboorteplaats] ( [land van herkomst] ),
zonder vaste woon- of verblijfplaats in Nederland,
thans verblijvend in het Penitentiair Psychiatrisch Centrum (hierna: PPC) van [penitentiaire inrichting] .
bijgestaan door mr. A.I. Cohen, advocaat te Amsterdam,
hierna te noemen: betrokkene.

1.Procesverloop

1.1.
De officier van justitie heeft verzocht een zorgmachtiging ten behoeve van betrokkene te verlenen. Dit verzoekschrift is op 22 april 2025 bij de rechtbank binnengekomen. Bij het verzoekschrift zijn de volgende bijlagen gevoegd:
  • de medische verklaring d.d. 16 april 2025;
  • het zorgplan d.d. 27 maart 2025 inclusief de bijlagen;
  • de bevindingen van de geneesheer-directeur d.d. 18 april 2025;
  • de politiegegevens en de strafvorderlijke en justitiële gegevens van betrokkene die relevant kunnen zijn voor de beoordeling van het ernstig nadeel, waaronder het Uittreksel Justitiële documentatie van 29 januari 2025;
  • Het Consult Rechtspleging van het NIFP d.d. 23 januari 2025.
1.2.
De mondelinge behandeling van het verzoek heeft plaatsgevonden op 25 april 2025 in het gebouw van de rechtbank te Amsterdam.
1.3.
Ter zitting zijn aanwezig en worden gehoord:
  • betrokkene;
  • de advocaat van betrokkene, mr. A.I. Cohen;
  • de officier van justitie, mr. M.S. Bond;
  • de deskundige, E.P.K. Sikkens, psychiater.

2.Standpunt van het Openbaar Ministerie

De officier van justitie heeft de rechtbank verzocht een zorgmachtiging te verlenen. Ten aanzien van de verschillende vormen van zorg en de op te leggen duur heeft de officier van justitie verwezen naar het verzoekschrift.

3.Standpunt van betrokkene

De advocaat van betrokkene heeft aangevoerd dat het verzoek moet worden afgewezen. Immers, de zorgmachtiging wordt aangevraagd met het doel repatriëring. Dit doel kan echter niet worden bereikt, omdat het nastreven van dit doel in strijd is met de Wvggz. Gelet hierop staan de eisen van proportionaliteit, subsidiariteit en doelmatigheid een toewijzing in de weg.
Ook wanneer de zorgmachtiging wordt verzocht voor een soepele overgang van het PPC naar de maatschappij dient het verzoek te worden afgewezen, dan wel dient de zorgmachtiging in tijd te worden bekort. Betrokkene zal zich zo nodig vrijwillig tot hulpverleners wenden en een opname is niet relevant teneinde ernstig nadeel te vorkomen. Toewijzing van de vormen van verplichte zorg is niet aan de orde.
Meer subsidiair heeft de advocaat verzocht om bij toewijzing van het verzoek in de beschikking een tekst op te nemen waaruit blijkt dat de zorgmachtiging niet gebruikt kan worden ter repatriëring van betrokkene.

4.Beoordeling

4.1.
Uit de overgelegde stukken en het behandelde ter zitting is gebleken dat betrokkene lijdt aan een psychische stoornis, in de vorm van schizofreniespectrum- en andere psychotische stoornissen alsmede een stoornis in het gebruik van cannabis.
4.2.
Deze stoornis leidt tot ernstig nadeel, gelegen in ernstig lichamelijk letsel, ernstige psychische schade, maatschappelijke teloorgang, de situatie dat betrokkene met hinderlijk gedrag agressie van anderen oproept en de situatie dat de algemene veiligheid van personen of goederen in gevaar is.
4.3.
Om ernstig nadeel af te wenden, de geestelijke gezondheid van betrokkene te stabiliseren en de geestelijke gezondheid van betrokkene dusdanig te herstellen dat hij zijn autonomie zoveel mogelijk herwint, heeft betrokkene verplichte zorg nodig.
4.4.
Gebleken is dat er geen mogelijkheden voor passende zorg op vrijwillige basis zijn. Er is geen sprake van ziekte-inzicht bij betrokkene. Betrokkene wil medicamenteuze behandeling niet voortzetten na ontslag uit het PPC. Om die reden is verplichte zorg nodig. De in het verzoekschrift genoemde vormen van zorg zijn gebaseerd op het zorgplan en de medische verklaring.
De volgende vormen van zorg worden voor na te noemen duur verzocht:
Vorm van zorg
Duur
toedienen van medicatie
6 maanden
het verrichten van medische controles
6 maanden
het verrichten van andere medische handelingen en therapeutische maatregelen, ter behandeling van een psychische stoornis, dan wel vanwege die stoornis, ter behandeling van een somatische aandoening
6 maanden
beperken van de bewegingsvrijheid
6 maanden
insluiten
6 maanden, maximaal 2 weken per keer
uitoefenen van toezicht op betrokkene
6 maanden, maximaal 2 weken per keer
onderzoek aan kleding of lichaam
6 maanden
onderzoek van de woon- of verblijfsruimte op gedrag-beïnvloedende middelen en gevaarlijke voorwerpen
6 maanden
controleren op de aanwezigheid van gedrag-beïnvloedende middelen
6 maanden
aanbrengen van beperkingen in de vrijheid het eigen leven in te richten, die tot gevolg hebben dat betrokkene iets moet doen of nalaten, waaronder het gebruik van communicatiemiddelen
6 maanden
opnemen in een accommodatie
6 maanden
4.5.
De voorgestelde verplichte zorg is evenredig en naar verwachting effectief. Bij het bepalen van de juiste zorg is rekening gehouden met de met de veiligheid van betrokkene en met de voorwaarden die noodzakelijk zijn om deelname van betrokkene aan het maatschappelijk leven te bevorderen.
4.6.
Er zijn geen minder bezwarende alternatieven die hetzelfde beoogde effect hebben.
4.7.
Wat namens betrokkene als verweer is aangevoerd maakt dit niet anders. Betrokkene heeft twee onbekende mensen op straat agressief aangevallen op basis van zijn psychotische overtuiging dat het om pedofielen zou gaan. Daarnaast is hij dakloos en heeft hij geen inkomsten meer sinds hij zijn werk verloor. Betrokkene komt uit Hongarije, waar hij waarschijnlijk aanspraak kan maken op sociale voorzieningen, die hier in Nederland voor hem - zonder betaald werk - niet beschikbaar zijn. Daarom zal, zoals uit het zorgplan blijkt en ter zitting is toegelicht, een belangrijk doel van de behandeling zijn om toe te werken naar een punt waarop betrokkene zal gaan meewerken aan een terugkeer naar Hongarije, inclusief overdacht van de zorg aan Hongaarse zorgverleners, teneinde betrokkene toegang te geven tot adequate zorg en maatschappelijke voorzieningen. [1]
4.8.
De rechtbank komt dan ook tot de conclusie dat is voldaan aan de criteria voor en doelen van verplichte zorg als bedoeld in de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg. De zorgmachtiging zal dan ook worden verleend.
4.9.
De verschillende vormen van zorg kunnen voor de hieronder gestelde termijnen worden toegepast. Deze termijnen zijn noodzakelijk om het doel van verplichte zorg te realiseren.

5.Beslissing

De rechtbank:
Wijst toehet verzoek van de officier van justitie en
verleent een zorgmachtigingten aanzien van
[betrokkene]
geboren op [geboortedag] 1982 te [geboorteplaats] ( [land van herkomst] ),
inhoudende dat bij wijze van verplichte zorg de volgende maatregelen kunnen worden getroffen:
Vorm van zorg
Duur
toedienen van medicatie
6 maanden
het verrichten van medische controles
6 maanden
het verrichten van andere medische handelingen en therapeutische maatregelen, ter behandeling van een psychische stoornis, dan wel vanwege die stoornis, ter behandeling van een somatische aandoening
6 maanden
beperken van de bewegingsvrijheid
6 maanden
insluiten
6 maanden, maximaal 2 weken per keer
uitoefenen van toezicht op betrokkene
6 maanden, maximaal 2 weken per keer
onderzoek aan kleding of lichaam
6 maanden
onderzoek van de woon- of verblijfsruimte op gedrag-beïnvloedende middelen en gevaarlijke voorwerpen
6 maanden
controleren op de aanwezigheid van gedrag-beïnvloedende middelen
6 maanden
aanbrengen van beperkingen in de vrijheid het eigen leven in te richten, die tot gevolg hebben dat betrokkene iets moet doen of nalaten, waaronder het gebruik van communicatiemiddelen
6 maanden
opnemen in een accommodatie
6 maanden
Deze zorgmachtiging is bij voorraad uitvoerbaar en geldig vanaf dagtekening.
De rechtbank gaat er daarbij vanuit, gelet op het bepaalde artikel 9 lid 2 sub H Penitentiaire Pro beginselenwet, dat betrokkene in [penitentiaire inrichting] zal verblijven zolang opname in de voor hem bestemde accommodatie nog niet mogelijk is.
Deze zorgmachtiging is geldig voor de duur van
6 (zes) maanden, te weten uiterlijk tot en met 9 november 2025.
Deze machtiging is op 9 mei 2025 gegeven door:
mr. W.M.C. van den Berg, voorzitter,
mrs. R.A. Overbosch en E. van den Brink, rechters,
in tegenwoordigheid van mr. J.A. Baaijens griffier.
Tegen de beschikking van deze rechtbank staat voor betrokkene en officier van justitie beroep in cassatie bij de Hoge Raad open,
in te stellen door een advocaat middels het indienen van een verzoekschrift bij de griffie van de Hoge Raad,
binnen drie maanden na de dag van de uitspraak van deze beschikking.

Voetnoten

1.Zie ook rechtbank Amsterdam 14 maart 2025, C/13/765595/FA RK 25/1650