ECLI:NL:RBAMS:2024:3833

• Datum uitspraak: 26 juni 2024
• Publicatiedatum: 28 juni 2024
• Zaaknummer: 13/122960-24 (EAB II)
• Instantie: Rechtbank Amsterdam
• Type: Uitspraak
• Rechtsgebied: Strafrecht; Europees strafrecht
• Uitkomst: Toewijzend
• Procedures: Eerste en enige aanleg
• Rechters: R.A. Sipkens; M. Wiewel; E. Biçer
• Vindplaatsen: Rechtspraak.nl
• Verwijzingen: 12 uitgaand

AI samenvatting door Lexboost • Automatisch gegenereerd

Toestemming overlevering Europees aanhoudingsbevel ondanks niet-persoonlijke verschijning verdachte

De rechtbank Amsterdam behandelde op 26 juni 2024 het Europees aanhoudingsbevel (EAB) uit Tsjechië gericht op de overlevering van een verdachte voor een resterende gevangenisstraf van anderhalf jaar. De verdachte, geboren in 1971, heeft geen vaste verblijfplaats in Nederland en is gedetineerd in een penitentiaire inrichting.

De verdediging voerde aan dat de verdachte zijn verdedigingsrechten niet heeft kunnen uitoefenen omdat hij niet persoonlijk is verschenen bij de procedures die tot het vonnis hebben geleid. De rechtbank onderzocht deze weigeringsgrond van artikel 12 Overleveringswet (OLW) uitvoerig voor vier procedures die samenhangen met het EAB.

Hoewel de verdachte niet persoonlijk aanwezig was bij de processen, stelde de rechtbank vast dat hij stilzwijgend afstand heeft gedaan van zijn recht op persoonlijke verschijning door zelf hoger beroep in te stellen en zich onvoldoende te informeren over de voortgang. De rechtbank oordeelde dat hierdoor geen schending van verdedigingsrechten plaatsvindt en dat de overlevering toegestaan kan worden.

De feiten betreffen fraude die op de lijst van bijlage 1 OLW staat, waardoor een onderzoek naar dubbele strafbaarheid achterwege blijft. De rechtbank concludeerde dat het EAB voldoet aan de wettelijke eisen en geen weigeringsgronden aanwezig zijn die overlevering in de weg staan. De overlevering wordt daarom toegestaan.

Uitkomst: De rechtbank Amsterdam staat de overlevering van de verdachte aan Tsjechië toe ondanks het ontbreken van persoonlijke verschijning bij eerdere procedures.

Uitspraak

RECHTBANK AMSTERDAM

INTERNATIONALE RECHTSHULPKAMER

Parketnummer: 13/122960-24 (EAB II)

Datum uitspraak: 26 juni 2024

UITSPRAAK

op de vordering van 3 mei 2024 van de officier van justitie bij deze rechtbank tot het in behandeling nemen van een Europees aanhoudingsbevel (EAB). ^[1]

Dit EAB is uitgevaardigd op 1 juni 2023 door
the District Court in Liberec (Tsjechië) (hierna: de uitvaardigende justitiële autoriteit) en strekt tot de aanhouding en overlevering van:

[opgeëiste persoon] ,

geboren op [geboortedag] 1971 te [geboorteplaats] (voormalig Tsjecho-Slowakije),

zonder vaste woon- of verblijfplaats hier te lande,

nu gedetineerd in [penitentiaire inrichting] ,

hierna ‘de opgeëiste persoon’.

1. Procesgang

De behandeling van het EAB heeft plaatsgevonden op de zitting van 12 juni 2024, in aanwezigheid van mr. W.H.R. Hogewind, officier van justitie. De opgeëiste persoon is verschenen en is bijgestaan door zijn raadsman, mr. L.J. Woltring, advocaat in Haarlem en door een tolk in de Tsjechische taal.

De rechtbank heeft de termijn waarbinnen zij op grond van de Overleveringswet (OLW) uitspraak moet doen over de verzochte overlevering met 30 dagen verlengd. ^[2]

2. Identiteit van de opgeëiste persoon

Ter zitting heeft de opgeëiste persoon verklaard dat de bovenvermelde persoonsgegevens juist zijn en dat hij de Tsjechische nationaliteit heeft.

3. Grondslag en inhoud van het EAB

Het EAB vermeldt een
Judgment of the District Court in Liberec van 7 april 2022, met kenmerk 3 T 66/2020
, in samenhang met een
Judgement of the Regional Court in Ústí nad Labem – Liberec Branch van 9 november 2022, met kenmerk 31 To 316/2022.

Uit onderdeel e) van het EAB en de aanvullende informatie blijkt dat
the Judgment of the District Court in Liberec van 7 april 2022, met kenmerk 3 T 66/2020-453 een verzamelvonnis betreft, waarbij ook een veroordeling voor een nieuw feit heeft plaatsgevonden. Bij dit vonnis is aan de opgeëiste persoon een gevangenisstraf van drie jaar opgelegd. Tegen dit vonnis is hoger beroep ingesteld wat heeft geleid tot het arrest van
the Regional Court in Ústí nad Labem – Liberec Branch van 9 november 2022
, met kenmerk 31 To 316/2022-529. De onderliggende beslissingen zijn als volgt:

- Procedure 1:

o
Judgment of the District Court in Benešov van 25 februari 2013, met kenmerk 1 T 82/2011,

o
Judgment of the Regional Court in Prague van 10 april 2013
, met kenmerk 9 To 111/2013;

- Procedure 2:

o
Judgment of the District Court in Liberec van 24 februari 2015, met kenmerk 69 T 13/2013,

o
Judgment of the Regional Court in Ústí nad Labem, Liberec Branch van 3 november 2015, met kenmerk 55 To 185/2015-744;

- Procedure 3:

o
Judgment of the District Court in Liberec van 9 november 2016
, met kenmerk 1 T 258/2014-291.

De overlevering wordt verzocht ten behoeve van de tenuitvoerlegging van een vrijheidsstraf voor de duur van drie jaar en zes maanden, door de opgeëiste persoon te ondergaan op het grondgebied van de uitvaardigende lidstaat. Van deze straf resteert volgens het EAB nog een periode van één jaar en zes maanden. Deze vrijheidsstraf is aan de opgeëiste persoon opgelegd bij de hiervoor genoemde verzamelprocedure in hoger beroep.

Dit vonnis betreft de feiten zoals die zijn omschreven in het EAB. ^[3]

3.1

Weigeringsgrond als bedoeld in artikel 12 OLW

Standpunt van de verdediging

De verdediging stelt zich op het standpunt dat de overlevering geweigerd dient te worden omdat de opgeëiste persoon zijn verdedigingsrechten niet heeft kunnen uitoefenen.

In het EAB wordt vermeld dat de opgeëiste persoon op 21 januari 2021 in persoon zou zijn gedagvaard voor de procedure die heeft geleid tot het verzamelvonnis van
the District Court in Liberec van 7 april 2022. Volgens de verdediging is dit weliswaar juist, maar heeft de opgeëiste persoon toen om uitstel van de behandeling gevraagd vanwege zijn medische omstandigheden. Vervolgens heeft hij niks meer vernomen over een voortzetting van de behandeling.

In het EAB wordt ook vermeld dat de opgeëiste persoon een advocaat gemachtigd zou hebben om namens hem de verdediging te voeren en dat die advocaat hem ook daadwerkelijk heeft verdedigd. De opgeëiste persoon heeft echter geen advocaat gemachtigd om hem te vertegenwoordigen in deze procedure. Hiertoe heeft de raadsman ter zitting een verzoek tot het horen van een (meegenomen) getuige gedaan. De getuige heeft verklaard dat hij de advocaat van de opgeëiste persoon was tijdens de behandeling in eerste aanleg van de verzamelprocedure en dat zijn machtiging op enig moment zou zijn ingetrokken door de opgeëiste persoon. Bovendien verklaart de opgeëiste persoon dat de in het EAB genoemde advocaat, Jiri Dousek, pas bij het hoger beroep betrokken is geraakt bij de zaak en toen is gemachtigd door hem.

De raadsman heeft geen verweer gevoerd ten aanzien van de onderliggende procedures.

Standpunt van de officier van justitie

De officier van justitie stelt zich op het standpunt dat de overlevering kan worden toegestaan.

Ten aanzien van de verzamelprocedure is het hoger beroep de procedure die getoetst dient te worden aan de weigeringsgrond als bedoeld in artikel 12 OLW. Het hoger beroep is blijkens de aanvullende informatie ingesteld door de opgeëiste persoon en door de officier van justitie van die zaak. Dit heeft de opgeëiste persoon ook bevestigd ter zitting. De Tsjechische autoriteiten hebben aangegeven dat het verzamelarrest op 10 december 2022 is bezorgd aan de opgeëiste persoon, waarna hij cassatie heeft ingesteld. Ook was sprake van een gemachtigd raadsman gedurende het hoger beroep. De weigeringsgrond als bedoeld in artikel 12 OLW is ten aanzien van deze procedure niet van toepassing omdat sprake is van de in artikel 12, sub b, OLW genoemde omstandigheid.

Ten aanzien van procedure 1 dient het proces dat heeft geleid tot het arrest van
the Regional Court in Prague van 10 april 2013 (met kenmerk 9 To 111/2013) getoetst te worden aan de weigeringsgrond als bedoeld in artikel 12 OLW. Blijkens de aanvullende informatie is het arrest op 9 mei 2013 persoonlijk aan de opgeëiste persoon bezorgd, waardoor de in artikel 12, sub c, OLW genoemde omstandigheid aan de orde is, en de weigeringsgrond als bedoeld in artikel 12 OLW niet van toepassing is.

Ten aanzien van de procedure 2 dient het proces dat heeft geleid tot het arrest van
the Regional Court in Ústí nad Labem, Liberec Branch van 3 november 2015 getoetst te worden aan de weigeringsgrond als bedoeld in artikel 12 OLW. Er kan afgezien worden van de weigeringsgrond als bedoeld in artikel 12 OLW aangezien de opgeëiste persoon kennelijk wetenschap had van de procedure in hoger beroep. Blijkens de aanvullende informatie heeft de opgeëiste persoon zelf het hoger beroep ingesteld, en is een afschrift van het arrest gestuurd naar de
data box van de opgeëiste persoon. Hiermee heeft hij stilzwijgend afstand gedaan van zijn aanwezigheidsrecht.

Ten aanzien van procedure 3 heeft er alleen een behandeling in eerste aanleg plaatsgevonden die heeft geleid tot het vonnis van
the District Court in Liberec van 9 november 2016. Dit proces dient dan ook getoetst te worden aan de weigeringsgrond als bedoeld in artikel 12 OLW. Er kan afgezien worden van de weigeringsgrond als bedoeld in artikel 12 OLW aangezien de dagvaarding voor de zitting naar de
data box van de opgeëiste persoon is gestuurd, waarna hij heeft laten weten niet aanwezig te kunnen zijn bij de behandeling. Hieruit blijkt dat de opgeëiste persoon op de hoogte was van de zittingsdatum. De opgeëiste persoon heeft ook binnen de wettelijke termijn hoger beroep ingesteld, en vervolgens weer ingetrokken. Dit toont wederom aan dat hij wetenschap had van de procedure.

Oordeel van de rechtbank

Ten aanzien van de verzamelprocedure :

Als het proces in twee opeenvolgende instanties heeft plaatsgevonden, namelijk een procedure in eerste aanleg gevolgd door een procedure in hoger beroep, dan is de laatste van die beslissingen relevant voor de beoordeling of is voldaan aan de vereisten van artikel 4 bis, eerste lid, Kaderbesluit 2002/584/JBZ en artikel 12 OLW, voor zover daartegen geen gewoon rechtsmiddel meer openstaat en daarom de zaak ten gronde definitief is afgedaan. ^[4] Uit de aanvullende informatie van 4 juni 2024 blijkt dat de zaak in hoger beroep ten gronde is behandeld en dat geen gewoon rechtsmiddel openstaat tegen het arrest van
the Regional Court in Ústí nad Labem – Liberec Branch van 9 november 2022 (met kenmerk 9 To 111/2013). De rechtbank zal daarom het hoger beroep van het verzamelproces toetsen aan artikel 12 OLW.

De rechtbank stelt vast dat het EAB strekt tot de tenuitvoerlegging van een arrest terwijl de verdachte niet in persoon is verschenen bij het proces dat tot die beslissing heeft geleid, en dat - kort gezegd - is gewezen zonder dat zich één van de in artikel 12, sub a tot en met c, OLW genoemde omstandigheden heeft voorgedaan en evenmin een garantie als bedoeld in artikel 12, sub d, OLW is verstrekt. Hoewel uit het EAB onder f en uit de verklaring van de opgeëiste persoon blijkt dat hij een advocaat heeft gemachtigd voor de procedure van het verzamelvonnis in hoger beroep, blijkt niet dat de advocaat aanwezig is geweest en de verdediging heeft gevoerd.

De rechtbank oordeelt gelet op het bovenstaande dat de overlevering ex artikel 12 OLW kan worden geweigerd.

De rechtbank ziet echter aanleiding om af te zien van haar bevoegdheid om de overlevering te weigeren. Zij acht daarbij het volgende van belang.

Uit de aanvullende informatie van 30 mei 2024 blijkt dat de opgeëiste persoon zelf hoger beroep heeft ingesteld binnen de voorgeschreven termijn. Ter zitting heeft de opgeëiste persoon ook verklaard dat hij voorafgaand aan het hoger beroep een advocaat heeft gemachtigd om namens hem de verdediging te voeren voor aankomende procedures.

Op grond van het vorenstaande is de rechtbank van oordeel dat de opgeëiste persoon stilzwijgend afstand heeft gedaan van zijn recht om in persoon te verschijnen bij het proces en dat hij, terwijl hij op de hoogte was van de procedure, zich onvoldoende heeft geïnformeerd over het (verdere) verloop ervan. Overlevering leidt daarom niet tot schending van de verdedigingsrechten van de opgeëiste persoon.

Ten aanzien van procedure 1:

Als het proces in twee opeenvolgende instanties heeft plaatsgevonden, namelijk een eerste aanleg gevolgd door een procedure in hoger beroep, dan is de laatste van die beslissingen relevant voor de beoordeling of is voldaan aan de vereisten van artikel 4 bis, eerste lid, Kaderbesluit 2002/584/JBZ en artikel 12 OLW, voor zover daartegen geen gewoon rechtsmiddel meer openstaat en daarom de zaak ten gronde definitief is afgedaan. ^[5] Uit de aanvullende informatie van 4 juni 2024 blijkt dat de zaak in hoger beroep ten gronde is behandeld en dat geen gewoon rechtsmiddel openstaat tegen het arrest van
the Regional Court in Prague van 10 april 2013. De rechtbank zal daarom het hoger beroep van deze procedure toetsen aan artikel 12 OLW.

De rechtbank stelt vast dat het EAB strekt tot de tenuitvoerlegging van een arrest terwijl de verdachte niet in persoon is verschenen bij het proces dat tot die beslissing heeft geleid, en dat - kort gezegd - is gewezen zonder dat zich één van de in artikel 12, sub a tot en met c, OLW genoemde omstandigheden heeft voorgedaan en evenmin een garantie als bedoeld in artikel 12, sub d, OLW is verstrekt. Naar het oordeel van de rechtbank is, hoewel het vonnis van
the Regional Court in Prague van 10 april 2013 volgens de informatie in persoon is betekend aan de opgeëiste persoon, hier geen sprake van een situatie zoals bedoeld in artikel 12 sub c OLW, omdat er alleen cassatie mogelijk was.

Gelet op het bovenstaande kan de overlevering ex artikel 12 OLW worden geweigerd.

De rechtbank ziet echter aanleiding om af te zien van haar bevoegdheid om de overlevering te weigeren. Zij acht daarbij het volgende van belang.

Uit de aanvullende informatie van 4 juni 2024 blijkt dat de opgeëiste persoon zelf hoger beroep heeft ingesteld. Op grond van het vorenstaande is de rechtbank van oordeel dat de opgeëiste persoon stilzwijgend afstand heeft gedaan van zijn recht om in persoon te verschijnen bij het proces en dat hij, terwijl hij op de hoogte was van de verdenking en de – door hemzelf geëntameerde – strafrechtelijke procedure, zich onvoldoende heeft geïnformeerd over het verdere verloop ervan. Overlevering leidt daarom niet tot schending van de verdedigingsrechten van de opgeëiste persoon.

Ten aanzien van procedure 2:

Als het proces in twee opeenvolgende instanties heeft plaatsgevonden, namelijk een eerste aanleg gevolgd door een procedure in hoger beroep, dan is de laatste van die beslissingen relevant voor de beoordeling of is voldaan aan de vereisten van artikel 4 bis, eerste lid, Kaderbesluit 2002/584/JBZ en artikel 12 OLW, voor zover daartegen geen gewoon rechtsmiddel meer openstaat en daarom de zaak ten gronde definitief is afgedaan. ^[6] Uit de aanvullende informatie van 4 juni 2024 blijkt dat de zaak in hoger beroep ten gronde is behandeld en dat geen gewoon rechtsmiddel openstaat tegen het arrest van
the Regional Court in Ústí nad Labem, Liberec Branch van 3 november 2015. De rechtbank zal daarom het hoger beroep van deze procedure toetsen aan artikel 12 OLW.

De rechtbank stelt vast dat het EAB strekt tot de tenuitvoerlegging van een arrest terwijl de verdachte niet in persoon is verschenen bij het proces dat tot die beslissing heeft geleid, en dat - kort gezegd - is gewezen zonder dat zich één van de in artikel 12, sub a tot en met c, OLW genoemde omstandigheden heeft voorgedaan en evenmin een garantie als bedoeld in artikel 12, sub d, OLW is verstrekt.

Gelet daarop kan de overlevering ex artikel 12 OLW worden geweigerd.

De rechtbank ziet echter aanleiding om af te zien van haar bevoegdheid om de overlevering te weigeren. Zij acht daarbij het volgende van belang.

Uit de aanvullende informatie van 4 juni 2024 blijkt dat de opgeëiste persoon zelf hoger beroep heeft ingesteld. Op grond van het vorenstaande is de rechtbank van oordeel dat de opgeëiste persoon stilzwijgend afstand heeft gedaan van zijn recht om in persoon te verschijnen bij het proces en dat hij, terwijl hij op de hoogte was van de verdenking en de – door hemzelf geëntameerde – strafrechtelijke procedure, zich onvoldoende heeft geïnformeerd over het verdere verloop ervan. Overlevering leidt daarom niet tot schending van de verdedigingsrechten van de opgeëiste persoon.

Ten aanzien van procedure 3:

De rechtbank stelt vast dat het EAB strekt tot de tenuitvoerlegging van een vonnis terwijl de verdachte niet in persoon is verschenen bij het proces dat tot die beslissing heeft geleid, en dat - kort gezegd - is gewezen zonder dat zich één van de in artikel 12, sub a tot en met c, OLW genoemde omstandigheden heeft voorgedaan en evenmin een garantie als bedoeld in artikel 12, sub d, OLW is verstrekt.

Gelet daarop kan de overlevering ex artikel 12 OLW worden geweigerd.

De rechtbank ziet echter aanleiding om af te zien van haar bevoegdheid om de overlevering te weigeren. Zij acht daarbij het volgende van belang.

Uit de aanvullende informatie van 4 juni 2024 blijkt dat de oproep voor de zitting op 9 november 2016 op 4 oktober 2016 in de
data box van de opgeëiste persoon is bezorgd. De opgeëiste persoon heeft toen aan de rechtbank laten weten verhinderd te zijn en niet naar de zitting te kunnen komen, waarna hij inderdaad niet aanwezig was bij de behandeling. Uit dezelfde aanvullende informatie blijkt ook dat de opgeëiste persoon binnen de wettelijke termijn hoger beroep heeft ingesteld tegen het vonnis, wat hij later weer heeft ingetrokken. De rechtbank leidt uit het voorgaande af dat de opgeëiste persoon kennis had van de tegen hem lopende procedure. De rechtbank is dan ook van oordeel dat de opgeëiste persoon, zo hij al niet uit eigen beweging stilzwijgend afstand heeft gedaan van zijn recht om in persoon te verschijnen bij het proces, op zijn minst onzorgvuldig is geweest door niet te informeren naar het verdere verloop van de procedure.

4. Strafbaarheid

Feiten vermeld op bijlage 1 bij de OLW

De uitvaardigende justitiële autoriteit wijst de strafbare feiten aan als zogenoemde lijstfeiten, die in Nederland in de lijst van bijlage 1 bij de OLW staan vermeld. De feiten vallen op deze lijst onder het lijstfeit:

fraude, met inbegrip van fraude waardoor de financiële belangen van de Gemeenschap worden geschaad zoals bedoeld in de Overeenkomst van 26 juli 1995 aangaande de bescherming van de financiële belangen van de Europese Gemeenschappen.

Uit het EAB volgt dat op deze feiten naar het recht van Tsjechië een vrijheidsstraf met een maximum van ten minste drie jaren is gesteld.

Dit betekent dat een onderzoek naar de dubbele strafbaarheid van de feiten waarvoor de overlevering wordt verzocht, achterwege moet blijven.

5. Slotsom

De rechtbank stelt vast dat het EAB voldoet aan de eisen van artikel 2 OLW. Verder staan geen weigeringsgronden aan de overlevering in de weg en is geen sprake van een geval waarin aan het EAB geen gevolg mag worden gegeven. Om die reden staat de rechtbank de overlevering toe.

6. Toepasselijke wetsbepalingen

De artikelen 2, 5, 7 en 12 OLW.

7. Beslissing

STAAT TOE de overlevering van
[opgeëiste persoon] aan
the District Court in Liberec (Tsjechië) voor de feiten zoals die zijn omschreven in onderdeel e) van het EAB.

Deze uitspraak is gedaan door

mr. R.A. Sipkens, voorzitter,

mrs. M. Wiewel en E. Biçer, rechters,

in tegenwoordigheid van L.E. Poel, griffier,

en in het openbaar uitgesproken op de zitting van 26 juni 2024.

Ingevolge artikel 29, tweede lid, OLW staat tegen deze uitspraak geen gewoon rechtsmiddel open.

Voetnoten

1. Zie artikel 23 Overleveringswet.

2. Zie artikel 22, eerste en derde lid, OLW.

3. Zie onderdeel e) van het EAB.

4. Hof van Justitie van de Europese Unie, 21 december 2023, C-397/22, LM, (

5. Hof van Justitie van de Europese Unie, 21 december 2023, C-397/22, LM, (

6. Hof van Justitie van de Europese Unie, 21 december 2023, C-397/22, LM, (