Uitspraak
vonnis
RECHTBANK AMSTERDAM
Sector civiel recht, voorzieningenrechter,
zaaknummer / rolnummer: 394352 / KG ZA 08-609 P/BB
Vonnis in kort geding van 19 juni 2008
in de zaak van
[eiseres],
wonende te [woonplaats],
eiseres bij dagvaarding van 3 april 2008,
procureur mr. E.C. Flohil,
tegen
de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
HOLLANDSE HOOGTE B.V.,
gevestigd te Amsterdam,
gedaagde,
procureur mr. F.F. Blokhuis.
Partijen zullen hierna [eiseres] en Hollandse Hoogte worden genoemd.
1. De procedure
Ter terechtzitting van 28 mei 2008 heeft [eiseres] gesteld en gevorderd overeenkomstig de in fotokopie aan dit vonnis gehechte dagvaarding. Hollandse Hoogte heeft verweer gevoerd met conclusie tot weigering van de gevraagde voorziening. Na verder debat hebben partijen verzocht vonnis te wijzen.
2. De feiten
2.1. Hollandse Hoogte houdt zich onder meer bezig met het vervaardigen en verhandelen van grafische ontwerpen alsmede met foto- en illustratiebemiddeling. Zij exploiteert daartoe een online databank waarin meer dan 3,5 miljoen foto’s zitten. Deze foto’s kunnen worden geraadpleegd via de website [webadres].
2.2. Hollandse Hoogte heeft op haar website een foto geplaatst die in juni 2007 nabij sportpark Het Loopveld op de grens Amsterdam en Amstelveen is genomen door fotograaf [persoon 1]. Op de foto, die schuin van achteren is genomen, staat [eiseres] in hardloopuitrusting afgebeeld, joggend achter een kinderwagen en met een MP3-speler op.
De foto van [eiseres] is geplaatst onder de categorie ‘editorial use’ en is voor het publiek alleen in een klein formaat van circa 100x140 pixels te raadplegen. Een beperkte groep afnemers, redactieleden van de media, die -na goedkeuring van Hollandse Hoogte- toegang tot de website heeft gekregen, kan de foto op groter formaat zien en bestellen en daarvan kunnen alleen vaste journalistieke gebruikers de foto direct downloaden.
2.3. Hollandse Hoogte heeft de foto van [eiseres] in licentie gegeven aan de Consumentenbond en de Universiteit Wageningen. De Consumentenbond heeft de foto in de Consumentengids gepubliceerd bij een artikel met als titel: ‘Mp3-speler kiezen: geheugengrootte als uitgangspunt’ en als subtitel: ‘In de trein, joggend in het park of gewoon thuis op de bank: de mp3-speler is overal te gebruiken. Maar voor wie is welk apparaat nu geschikt?’. De Consumentengids heeft een oplage van 600.000.
2.4. Bij brief van 1 februari 2008 heeft (de raadsvrouw van) [eiseres] aan Hollandse Hoogte medegedeeld dat zij inbreuk op het portretrecht van [eiseres] maakt en dat zij onrechtmatig jegens [eiseres] handelt. [eiseres] heeft Hollandse Hoogte gesommeerd deze handelwijze te staken. Daarnaast heeft [eiseres] Hollandse Hoogte aansprakelijk gesteld voor de door haar geleden schade.
2.5. Hollandse Hoogte heeft [eiseres] bericht niet bereid te zijn de foto definitief van haar website te verwijderen. Zij heeft dit wel in afwachting van een uitspraak in dit kort geding gedaan.
3. Het geschil
3.1. [eiseres] vordert samengevat - Hollandse Hoogte te gebieden iedere inbreuk op het portretrecht van [eiseres] te staken en gestaakt te houden, meer in het bijzonder Hollandse Hoogte te gebieden om het openbaar maken en/of het verveelvoudigen van de foto voor commerciële doeleinden te staken en gestaakt te houden, op straffe van een dwangsom. Verder vordert [eiseres] Hollandse Hoogte te gebieden om binnen 7 dagen na betekening van dit vonnis een schriftelijke van alle relevante documenten vergezelde door een registeraccountant opgestelde en geaccordeerde verklaring aan [eiseres] te doen toekomen van het aantal keer dat de foto van [eiseres] door Hollandse Hoogte is verspreid en/of openbaar gemaakt. Ten slotte vordert [eiseres] Hollandse Hoogte te veroordelen aan haar EUR 5.000,= te voldoen als voorschot op haar schade, met veroordeling van Hollandse Hoogte in de volledige proceskosten.
3.2. [eiseres] heeft daartoe gesteld, kort gezegd, dat de foto zonder haar medeweten is gemaakt en dat zij geen toestemming heeft gegeven voor het publiceren dan wel exploiteren van de foto. Zij heeft een redelijk belang om zich daartegen te verzetten. Het redelijk belang is volgens haar in de eerste plaats gelegen in het fundamentele recht om met rust gelaten te worden. [eiseres] houdt er niet van om gefotografeerd te worden, laat staan dat haar afbeelding zonder haar medeweten aan derden wordt verkocht. Daar komt nog bij dat [eiseres] op de foto op een voor haar ongemakkelijke wijze is afgebeeld, namelijk joggend en in strakke niets verhullende kleding. Verder heeft [eiseres] gesteld dat zij het recht om haar portret voor commerciële doeleinden te gebruiken zelf wenst te hebben. Zij is verscheidene malen, met name door haar sportieve uitstraling, benaderd om haar portret ten behoeve van commerciële doeleinden in te zetten, maar is daar nooit op ingegaan. Het is voor haar onacceptabel dat Hollandse Hoogte haar portret -zonder haar medeweten of toestemming- wél commercieel benut. Naar de mening van [eiseres] dient haar privacybelang te prevaleren boven de vrijheid van meningsuiting van Hollandse Hoogte omdat Hollandse Hoogte naast een commercieel belang geen enkel belang heeft om nu juist het portret van [eiseres] openbaar te maken. Zij had evengoed een portret kunnen gebruiken van een derde die daar wel toestemming voor heeft gegeven. De door [eiseres] geleden schade heeft zij begroot op
EUR 5.000,=.
3.3. Hollandse Hoogte heeft verweer gevoerd dat voor zover van belang hierna onder de beoordeling aan de orde zal komen.
4. De beoordeling
4.1. In het kader van de bescherming van haar persoonlijke levenssfeer heeft [eiseres] zich beroepen op haar portretrecht.
Hollandse Hoogte heeft primair betwist dat hier sprake is van een portret omdat de afbeelding van [eiseres] op een zodanig klein formaat op de website is geplaatst dat zij in het geheel niet herkenbaar is.
Dit verweer slaagt niet, nu alle personen die daartoe van Hollandse Hoogte toestemming hebben verkregen de mogelijkheid hebben de foto van [eiseres] te vergroten. Daarmee komt [eiseres] herkenbaar in beeld. Weliswaar is de foto schuin van achteren genomen en is het gelaat van [eiseres] niet geheel zichtbaar, maar gelet op de wijze waarop [eiseres] staat afgebeeld is aannemelijk dat wie [eiseres] kent haar in de afbeelding zal herkennen.
4.2. Hollandse Hoogte heeft zich verder op het standpunt gesteld dat de wijze waarop de foto van [eiseres] op de website is geplaatst niet kan worden aangemerkt als een openbaarmaking. Hierin wordt Hollandse Hoogte niet gevolgd.
Het enkel plaatsen van de foto -in welke vorm dan ook- op de website van Hollandse Hoogte die door eenieder kan worden geraadpleegd maakt dat sprake is van een openbaarmaking.
4.3. Vaststaat dat de foto is gemaakt zonder medeweten en toestemming van [eiseres] en ook dat de foto op de website is geplaatst zonder haar toestemming. [eiseres] kan zich dan tegen openbaarmaking verzetten, voor zover zij hierbij een redelijk belang heeft.
4.4. In beginsel is sprake van een redelijk belang van de geportretteerde om zich tegen de openbaarmaking van zijn portret te verzetten, indien deze openbaarmaking inbreuk maakt op zijn recht op privacy. Of van een dergelijke inbreuk sprake is, hangt af van de omstandigheden van het geval, met name van de aard en de mate van intimiteit waarin de geportretteerde is afgebeeld, terwijl ook het karakter van de foto en de context van de publicatie van belang kunnen zijn.
4.5. De foto van [eiseres] is op zich zelf een onschuldige foto die op geen enkele wijze compromitterend of aanstootgevend is. [eiseres] is op de foto gekleed in sportuitrusting. Van naakt of ‘niets verhullende kleding’ is geen sprake. Verder is de foto (eenmalig) genomen in de openbaarheid zonder dat zij het gemerkt heeft. Dat zij dan ook in een situatie verkeert, zoals bekende personen die veelvuldig ongewild worden gefotografeerd, die de wens rechtvaardigt met rust gelaten te worden wordt niet aannemelijk geacht. Het kan zo zijn dat [eiseres] niet graag gefotografeerd wordt, maar dat is onvoldoende om een redelijk belang aan te nemen.
Verder is de wijze van openbaarmaking van de foto van belang. Hollandse Hoogte heeft de foto op haar website met 3,5 miljoen foto’s geplaatst in een klein formaat en onder de categorie ‘editorial use’. De context waarin Hollandse Hoogte de foto heeft geplaatst maakt het voorgaande dan ook niet anders. Hollandse Hoogte kan er overigens niet verantwoordelijk voor worden gehouden dat afnemers van de foto de foto mogelijk in een diskwalificerende context plaatsen.
Ten slotte heeft [eiseres] gesteld dat zij het recht om haar portret voor commerciële doeleinden te gebruiken zelf wenst te hebben. In dit verband is van belang, zoals Hollandse Hoogte heeft bepleit, dat het Hollandse Hoogte uitsluitend gaat om de afbeelding van een sportieve moeder met Mp-3 speler en niet om het portret van [eiseres]. [eiseres] is immers geen bekende Nederlander, model of sporter die haar portret commercieel kan exploiteren. Daarbij komt nog dat er geen enkele aanleiding bestaat om aan te nemen dat [eiseres] van plan is haar portret voor commerciële doeleinden te gaan gebruiken. In tegendeel, [eiseres] heeft zelf verklaard dat zij zichzelf niet graag op foto’s ziet.
4.6. Op grond van de hiervoor geschetste omstandigheden wordt geoordeeld dat het recht op privacy van [eiseres] niet zodanig is geschonden dat het recht op openbaarmaking van de foto door Hollandse Hoogte daarvoor moet wijken. [eiseres] heeft dan ook geen redelijk belang zich tegen de openbaarmaking te verzetten. De vorderingen van [eiseres] zijn dan ook niet toewijsbaar.
4.7. [eiseres] zal als de in het ongelijk gestelde partij in de proceskosten worden veroordeeld. De kosten aan de zijde van Hollandse Hoogte worden begroot op:
- vast recht EUR 254,00
- salaris procureur 816,00
Totaal EUR 1.070,00
5. De beslissing
De voorzieningenrechter
5.1. weigert de gevraagde voorzieningen,
5.2. veroordeelt [eiseres] in de proceskosten, aan de zijde van Hollandse Hoogte tot op heden begroot op EUR 1.070,00,
5.3. verklaart dit vonnis wat betreft de kostenveroordeling uitvoerbaar bij voorraad.
Dit vonnis is gewezen door mr. M.Y.C. Poelmann, voorzieningenrechter, bijgestaan door mr. B.P.W. Busch, griffier, en in het openbaar uitgesproken op 19 juni 2008.?