Uitspraak
OdC/JR
vonnis 9 juni 2000
DE PRESIDENT VAN DE ARRONDISSEMENTSRECHTBANK TE AMSTERDAM,
RECHTSPREKENDE IN KORT GEDING in de zaak:
rolnummer KG 00/1315 OdC van:
de stichting STICHTING EURO 2000, gevestigd te
Rotterdam,
e i s e r e s bij dagvaarding van 5 juni 2000,
procureur mr B.J.H. Crans,
advocaat mr G.W. van der Bend te Den Haag,
t e g e n :
1. [gedaagde 1], handelende onder de naam CUPIDO TICKETS BEMIDDELINGSBUREAU [gedaagde 1],
2. [gedaagde 2],
beiden wonende te [woonplaats],
g e d a a g d e n ,
procureur mr G. Meijers,
advocaat mr C.I.M. Molenaar te Volendam.
VERLOOP VAN DE PROCEDURE :
Ter terechtzitting van 9 juni 2000 heeft eiseres, hierna Euro 2000, gesteld en gevorderd overeenkomstig de in fotokopie aan dit vonnis gehechte dagvaarding met dien verstande dat zij haar eis heeft gewijzigd overeenkomstig de in fotokopie aan dit vonnis gehechte akte houdende eiswijziging.
Gedaagden, hierna gezamenlijk aangeduid als Cupido, hebben verweer gevoerd met conclusie tot weigering van de gevraagde voorziening.
Na verder debat hebben partijen stukken, waaronder van weerszijden producties en pleitnotities, overgelegd voor vonniswijzing.
Op 9 juni 2000 is direct uitspraak gedaan door middel van afgifte van een uittreksel uit het audiëntieblad, waarvan dit vonnis de uitwerking vormt.
GRONDEN VAN DE BESLISSING :
1. In dit vonnis wordt uitgegaan van de volgende feiten.
a. Euro 2000 is belast met onder andere de kaartverkoop voor het Europees Kampioenschap voetbal 2000, hierna het EK, en het bevorderen van het veilig en ordentelijk verloop van het EK. De Nederlandse en de Belgische overheid heeft terzake randvoorwaarden gesteld om onregelmatigheden te voorkomen. Die randvoorwaarden behelzen het bewerkstelligen van supporterscheiding, het weren van onruststokers, het handhaven van stadionverboden, het voorkomen van afreizen van supporters die geen kaartjes hebben en het vastleggen van de persoonsgegevens en de plaats van de betreffende supporter in het stadion.
b. Ter uitvoering van een en ander heeft Euro 2000 een systeem opgezet dat bepaalt dat toegangsbewijzen slechts via officiële verkoopkanalen kunnen worden verkregen. Bij de verstrekking van toegangsbewijzen verklaart Euro 2000 haar algemene voorwaarden van toepassing. Ingevolge die algemene voorwaarden luiden de toegangsbewijzen op naam en zijn zij - behoudens uitdrukkelijke schriftelijke toestemming van Euro 2000 - niet overdraagbaar. De artikelen 5.1, 5.2, en 5.8 luiden, voor zover hier van belang, als volgt:
"5.1 Ten bewijze van het toegewezen recht op toegang vertrekt Euro 2000 toegangsbewijzen aan de aanvrager (...)
De toegangsbewijzen gelden uitsluitend voor de persoon en de plaats als aangeduid op de toegangsbewijzen.
5.2 Toegangsbewijzen zijn bestemd voor persoonlijk gebruik en voorzien van de naam van de aanvrager (...)
5.8 Het is zonder uitdrukkelijke schriftelijke toestemming van Euro 2000 niet toegestaan het recht op toegang of toegangsbewijzen over te dragen, commercieel of non-commercieel te exploiteren (...) of op enige andere wijze dan ook over te dragen en/of te vervreemden. Handelen in strijd met deze bepaling heeft tot onmiddellijk en onherroepelijk gevolg dat het recht op toegang van de betrokkene(n) zijn geldigheid verliest (..)"
c. Cupido koopt en verkoopt toegangsbewijzen voor alle evenementen op nationaal gebied, alsmede voor de grotere internationale sportevenementen, waaronder het EK. Cupido heeft via advertenties in het dagblad De Telegraaf lezers opgeroepen tot aan- en verkoop van toegangsbewijzen voor de EK-wedstrijden in juni en juli 2000. Ook via zijn internetsite tracht Cupido bezoekers van de site te bewegen toegangsbewijzen voor het EK aan Cupido te verkopen danwel van hem te kopen.
d. Bij brieven van 19 juli 1999, 9 augustus 1999 en 1 oktober 1999 heeft Euro 2000 Cupido gesommeerd zijn activiteiten aangaande de in- en verkoop van EK-toegangsbewijzen te staken. Cupido heeft geen gevolg gegeven aan deze sommaties.
2. Euro 2000 vordert thans na wijziging van eis - kort gezegd - Cupido te gebieden:
- niet langer het publiek uit te nodigen voetbalkaartjes voor het EK aan Cupido te verkopen,
- niet langer deze kaartjes op haar beurt aan het publiek door te verkopen,
- de kaartjes die zij direct of indirect onder zich heeft aan Euro 2000 te retourneren,
- opgave te doen van personen met wie zij terzake in- of verkoopafspraken heeft,
een en ander op straffe van een dwangsom.
3. Euro 2000 stelt daartoe dat Cupido onrechtmatig jegens haar handelt door het publiek uit te nodigen voetbalkaartjes voor het EK aan haar te verkopen en aldus wanprestatie jegens Euro 2000 te plegen. Immers, alle kaartjes zijn ingevolge de artikelen 5.1, 5.2 en 5.8 van de algemene voorwaarden op naam gesteld en niet overdraagbaar. Dit zogenaamde gesloten kaartverkoopsysteem is door de overheid als voorwaarde aan Euro 2000 opgelegd uit overwegingen van openbare orde en veiligheid. Gelet op deze zwaarwegende belangen zijn de activiteiten van Cupido, die het gesloten kaartverkoopsysteem doorkruisen en die louter zijn gericht op het behalen van eigen gewin, reeds op zich zelf in strijd met de betamelijkheid en derhalve onrechtmatig tegenover Euro 2000.
4.0 Cupido heeft de vordering gemotiveerd bestreden.
4.1 Cupido stelt zich allereerst op het standpunt dat kaarthouders die kaartjes aan Cupido verkopen, daarmee geen wanprestatie jegens Euro 2000 plegen. Immers, de misleidende wijze van uitvoering van het kaartverkoopsysteem door Euro 2000 heeft geresulteerd in een overschot aan kaartjes, die de Nederlandse kaarthouder - anders dan de buitenlandse kaarthouder, aan wie door de nationale bonden kennelijk kaarten aan toonder worden afgegeven - niet meer kan kwijtraken. Onder deze aan Euro 2000 te wijten omstandigheden komt een beroep van Euro 2000 op de artikelen 5.1, 5.2 en 5.8 in de algemene voorwaarden tegenover de kaarthouders in strijd met de redelijkheid en billijkheid, althans komt de kaarthouders een beroep op overmacht toe. Tot slot acht Cupido de genoemde voorwaarden, gezien de omstandigheden, onredelijk bezwarend.
4.2 Ten tweede meent Cupido in ieder geval geen misbruik van wanprestatie te maken en dus ook niet onrechtmatig jegens Euro 2000 te handelen. De overtollige kaarten worden Cupido aangeboden; van uitlokking of aanzetten daartoe door Cupido is geen sprake.
4.3 Tot slot beroept Cupido zich op een rechtvaardigingsgrond. Het grootste deel van de kaartvoorraad van Cupido, 75 %, is afkomstig uit het buitenland en niet op naam gesteld maar aan toonder. Nu kaarten aan toonder naar hun aard overdraagbaar zijn, staat Cupido de handel daarin vrij.
De beoordeling van het geschil:
5. Het misbruik maken van wanprestatie kan onder omstandigheden een onrechtmatige daad opleveren jegens degene tegenover wie een contractuele verplichting wordt geschonden. Uit de onder 6 aangehaalde bepalingen uit de algemene voorwaarden volgt, dat de kaarthouders die hun kaartjes aan derden (te koop) aanbieden, in beginsel wanprestatie plegen jegens Euro 2000. Dit zou anders kunnen zijn indien de uitvoering van het kaartverkoopsysteem door Euro 2000 als misleidend jegens het publiek is aan te merken.
6. Dit is naar het voorlopig oordeel van de president niet het geval. Het onderscheid op het aanvraagformulier voor toegangsbewijzen tussen zogenaamde rode (interessante) wedstrijden (de groepswedstrijden van het Nederlands elftal, de kwartfinale, halvefinale en finale) en groene wedstrijden, die kennelijk voor de Nederlandse supporter geacht worden minder interessant te zijn, en de mededeling op het aanvraagformulier dat degene die voor de groene wedstrijden inschrijft 2 keer zoveel kans maakt op toewijzing van kaarten voor de rode wedstrijden, zijn voorshands niet als misleidend aan te merken. Dat massaal zou zijn ingetekend op groene wedstrijden teneinde kaartjes voor rode wedstrijden te bemachtigen en sommige inschrijvers uiteindelijk een kennelijk ongewenst aantal groene kaartjes en/of geen of een teleurstellend aantal rode kaartjes hebben verkregen, doet daaraan niet af. Dat blijkbaar een aantal voetballiefhebbers een groot aantal kaartjes heeft besteld, komt voor hun eigen rekening en risico. Niet is gebleken dat het aanvraagformulier een onjuiste mededeling bevat of dat Euro 2000 enige relevant feit heeft verzwegen. Euro 2000 heeft voorafgaande aan de inschrijving voldoende ruchtbaarheid gegeven aan het feit dat de kaartjes persoonsgebonden en derhalve niet overdraagbaar zijn. Op het kaartenaanvraagformulier staat nadrukkelijk vermeld dat de toegangsbewijzen uitsluitend bestemd zijn voor persoonlijk gebruik, terwijl op de achterzijde van de aanvraagbevestiging de algemene voorwaarden integraal staan afgedrukt.
Ook het feit dat sommige aanvragers incidenteel kaarten toegewezen hebben gekregen voor meerdere wedstrijden op één dag waardoor zij fysiek niet in staat zijn deze alle te volgen, of dat incidenteel toegangskaarten zijn verkregen voor gelijktijdig te houden wedstrijden, maakt voorshands niet dat de uitvoering van het kaartverkoopsysteem door Euro 2000 misleidend is tegenover het Nederlandse publiek. Ter terechtzitting heeft Euro 2000 verklaard dat men er naar heeft gestreefd dergelijke onvolkomenheden in de toewijzing van kaartjes te voorkomen maar dat dit niet geheel is gelukt. In ieder geval kunnen diegenen die kaartjes hebben verkregen voor gelijktijdige te houden wedstrijden of die wegens ziekte niet in staat zijn van hun kaartje gebruik te maken, hun kaartje aan Euro 2000 retourneren onder teruggave van de koopsom, aldus Euro 2000. Voorts biedt artikel 19.1 van de algemene voorwaarden de kaarthouder de mogelijkheid klachten over toe- of afwijzing van toegangsbewijzen, distributie en aflevering van toegangsbewijzen tot 31 mei 2000 schriftelijk bij Euro 2000 te melden.
7. Het verweer van Cupido dat het de kaarthouder gegeven de omstandigheden naar in het verkeer geldende opvattingen niet kan worden toegerekend indien hij in weerwil van de algemene voorwaarden zijn toegangsbewijs toch aan Cupido overdraagt, faalt. Door het inschrijfformulier te ondertekenen heeft de inschrijver de algemene voorwaarden van Euro 2000 aanvaard, dat sommige inschrijvers teleurgesteld zijn over (het aantal van) de aan hen toegewezen toegangsbewijzen is een omstandigheid die vooralsnog voor hun risico dient te blijven.
8. Cupido heeft geen omstandigheden aangevoerd die voorshands maken dat de onderhavige artikelen in de algemene voorwaarden als onredelijk bezwarend zijn aan te merken.
9. Voorshands wordt geoordeeld dat sprake is van uitlokken van wanprestatie door Cupido door de mogelijkheid te scheppen toegangsbewijzen voor het EK aan hem te verkopen, terwijl zowel Cupido als de betreffende kaarthouder weten dat dit in de algemene voorwaarden is verboden en hij (de kaarthouder) daarmee een contractuele verplichting jegens Euro 2000 schendt. Gelet op de bijzondere omstandigheid dat het verbod in de algemene voorwaarden om toegangsbewijzen over te dragen, is ingegeven uit oogpunt van openbare orde en veiligheid en op grond van deze zwaarwegende belangen door de Nederlandse en Belgische Overheid aan Euro 2000 is opgelegd, wordt voorshands geoordeeld dat Cupido onrechtmatig jegens Euro 2000 handelt door het publiek uit te nodigen toegangsbewijzen voor het EK aan hem te verkopen dan wel van hem te kopen.
10. Dat, zoals Cupido aanvoert, via buitenlandse bonden, sponsors, hospitality-arrangementen en UEFA/FIFA toegangsbewijzen aan toonder worden afgegeven, wordt door Euro 2000 ontkend. Voorzover moet worden aangenomen dat niet alle - buiten Euro 2000 om - afgegeven toegangsbewijzen op naam zijn gesteld - hetgeen door Euro 2000 wordt ontkend - is niet gebleken dat het om meer zou gaan dan incidentele onregelmatigheden. Daarin is geen reden gelegen de gehele regeling als mislukt - want niet effectief - te beschouwen en buiten toepassing te laten. Bovendien heeft Euro 2000 ter terechtzitting aangekondigd bij eventuele gebleken onregelmatigheden, alsdan gepaste maatregelen te zullen nemen.
11. Het voorgaande leidt tot de conclusie dat de gevraagde voorzieningen, die gepast voorkomen om de nadelige gevolgen voor Euro 2000 van het onrechtmatig handelen van Cupido tegen te gaan en de dreiging van verdere schade te stoppen althans te beperken, worden toegewezen.
12. Cupido dient als de in het ongelijk gestelde partij de kosten van deze procedure te dragen.
B E S L I S S I N G :
1. Gebiedt Cupido om onmiddellijk na betekening van dit vonnis te staken, doen staken en gestaakt (doen) houden (althans daartoe al het nodige en mogelijke te doen):
- iedere uitnodiging aan derden om van die derden toegangsbewijzen voor de wedstrijden van het EK in te kopen of op welke wijze dan ook af te nemen,
- iedere aanbieding, ter beschikkingstelling, verstrekking en doorverkoop op welke wijze dan ook aan derden van toegangsbewijzen voor de wedstrijden van het EK,
- het op enigerlei wijze (doen) adverteren terzake,
op straffe van verbeurte van een dwangsom van ¦ 25.000,= voor iedere keer dat gedaagden in gebreke blijven met de nakoming van de hiervoor gegeven geboden, met een maximum van ¦ 5.000.000,=, en vermeerderd met een dwangsom van ¦ 10.000,= per aangeboden respectievelijk ingekocht of doorverkocht toegangsbewijs.
2. Gebiedt gedaagden binnen 7 dagen na betekening van dit vonnis alle toegangsbewijzen voor de wedstrijden van het EK die gedaagden direct of indirect onder zich hebben aan eiseres te (doen) retourneren, op straffe van verbeurte van een dwangsom van ¦ 25.000,= per dag of gedeelte van een dag dat gedaagden in gebreke blijven met de nakoming van dit gebod.
3. Gebiedt gedaagden om binnen 7 dagen na betekening van dit vonnis aan de advocaat van eiseres een door een registeraccountant goedgekeurde en gecertificeerde opgave te verstrekken van de persoonsgegevens van de personen met wie zij overeenkomsten hebben gesloten terzake van de in- of verkoop van toegangsbewijzen voor de wedstrijden van het EK, alsmede om al het redelijke in het werk te stellen om reeds doorverkochte toegangsbewijzen te (doen) retourneren aan eiseres, op straffe van verbeurte van een dwangsom van ¦ 25.000,= per dag of gedeelte van een dag dat gedaagden geheel of gedeeltelijk in gebreke blijven met de nakoming van dit gebod, zulks met een maximum van ¦ 5.000.000,=.
4. Veroordeelt gedaagden hoofdelijk in de kosten van dit geding, tot heden aan de zijde van eiseres begroot op ¦ 505,34 aan verschotten, waaronder ¦ 400,= wegens vastrecht en op ¦ 1.550,= aan salaris procureur.
5. Verklaart dit vonnis tot zover uitvoerbaar bij voorraad.
6. Wijst af het meer of anders gevorderde.
Gewezen door de vice-president mr R. Orobio de Castro, fungerend president der Arrondissementsrechtbank te Amsterdam, en uitgesproken ter openbare terechtzitting van vrijdag 9 juni 2000 in tegenwoordigheid van de griffier.
Coll.: