Uitspraak
RECHTBANK ALMELO
Parketnummer: 08/700209-05
STRAFVONNIS
Uitspraak: 1 november 2005
De rechtbank te Almelo, meervoudige kamer voor strafzaken, rechtdoende in de zaak van de officier van justitie in het arrondissement Almelo, tegen:
[verdachte],
geboren te [plaats] op [datum] 1971,
thans verblijvende in het huis van bewaring te [plaats],
terechtstaande -na wijziging van de tenlastelegging ter terechtzitting- terzake dat:
1.
hij in of omstreeks de periode van 1 januari 2001 tot en met 20 juni 2005,
in de gemeente Hengelo (O),
meermalen, althans eenmaal, (telkens)
met [stiefdochter] (geboren op [datum] 1996), die toen de leeftijd van
twaalf jaren nog niet had bereikt, een of meer handeling(en) heeft gepleegd,
die bestond(en) uit of mede bestond(en) uit het seksueel binnendringen van het
lichaam van die [stiefdochter], hebbende verdachte (telkens)
- zijn tong en/of penis in de mond van die [stiefdochter] gebracht en/of die
[stiefdochter] zijn, verdachtes tong en/of penis in haar mond laten nemen en/of
- zijn tong in de vagina van die [stiefdochter] gebracht en/of
- (over) de vagina van die [stiefdochter] gestreeld of betast en/of zijn,
verdachtes, penis door die [stiefdochter] laten bestrelen of betasten, en/of
- zich laten aftrekken door die [stiefdochter], en/of
- zijn penis laten likken en/of kussen door die [stiefdochter] en/of,
- (aan) de vagina van die [stiefdochter] gelikt, en/of
- zijn tong en/of zijn penis tegen de vagina van die [stiefdochter] gedrukt;
ALTHANS, voor zover voor het vorenstaande onder 1 geen veroordeling mocht of zou kunnen volgen, SUBSIDIAIR, terzake dat
hij in of omstreeks de periode van 1 januari 2001 tot en met 20 juni 2005 te
Hengelo, gemeente Hengelo (O),
meermalen, althans eenmaal, (telkens)
met [stiefdochter] (geboren op [datum] 1996), die toen de leeftijd van zestien jaren nog niet had bereikt, buiten
echt, een of meer ontuchtige handeling(en) heeft gepleegd, (telkens) bestaande
hierin dat hij
- (over) de vagina van die [stiefdochter] heeft gestreeld en/of betast en/of zijn,
verdachte's, penis door die [stiefdochter] heeft laten bestrelen of betasten, en/of
- zich heeft laten aftrekken door die [stiefdochter], en/of
- zijn penis heeft laten likken en/of kussen door die [stiefdochter] en/of,
- (aan) de vagina van die [stiefdochter] heeft gelikt, en/of
- zijn tong en/of zijn penis tegen de vagina van die [stiefdochter] heeft gedrukt;
ALTHANS, voor zover voor het vorenstaande onder 1 geen veroordeling mocht of zou kunnen volgen, MEER SUBSIDIAIR, terzake dat
hij in of omstreeks de periode van 1 januari 2001 tot en met 20 juni 2005 te
Hengelo, gemeente Hengelo (O),
meermalen, althans eenmaal, (telkens)
ontucht heeft gepleegd met zijn minderjarige stiefdochter, althans de aan zijn
zorg en/of opleiding en/of waakzaamheid toevertrouwde minderjarige, [stiefdochter]
(geboren op [datum] 1996), bestaande (telkens) die ontucht hierin dat
hij
- (over) de vagina van die [stiefdochter] heeft gestreeld en/of betast en/of zijn,
verdachte's, penis door die [stiefdochter] heeft laten bestrelen of betasten, en/of
- zich heeft laten aftrekken door die [stiefdochter], en/of
- zijn penis heeft laten likken en/of kussen door die [stiefdochter] en/of,
- (aan) de vagina van die [stiefdochter] heeft gelikt, en/of
- zijn tong en/of zijn penis tegen de vagina van die [stiefdochter] heeft gedrukt;
2.
hij op één of meer tijdstippen in of omstreeks de periode van 1 januari 2001
tot en met 15 juni 2005, althans op of omstreeks 15 juni 2005,
in de gemeente Hengelo (O), in elk geval in Nederland,
tezamen en in vereniging met anderen of een ander, althans alleen,
meermalen, althans eenmaal, (telkens)
één of meer afbeeldingen, te weten
= één of meer foto('s) van (een) seksuele gedraging(en), en/of
= één of meer gegevensdrager(s), te weten
^ een of meer computerbestand(en) en/of
^ een of meer DVD('s) en/of
^ een of meer CD-rom(s),
(telkens) bevattende één of meer afbeelding(en) van (een) seksuele
gedraging(en)
heeft verspreid en/of vervaardigd en/of ingevoerd en/of uitgevoerd en/of in
bezit heeft gehad en/of in voorraad heeft gehad,
bij welke vorenbedoelde afbeelding(en) (telkens) één of meer perso(o)n(en) die
kennelijk de leeftijd van achttien jaren en/althans de leeftijd van zestien
jaren nog niet had(den) bereikt, was/waren betrokken of schijnbaar was/waren
betrokken,
welke vorenbedoelde seksuele gedraging(en) (onder meer) bestond(en) uit het
volgende:
- een meisje dat haar nachthemd omhoogtrekt en haar beentjes spreidt waarna de
filmer het pijpje van het slipje van het meisje opzij trekt waardoor de vagina
nadrukkelijk in beeld komt; de filmer strijkt zijn vinger over de vagina van
het meisje; het meisje legt haar hoofd op de buik van een man die masturbeert
en zijn tong in de mond van het meisje probeert te brengen; de ontblote vagina
van het meisje komt tegen de stijve penis van een man te liggen; een man
strijkt met zijn stijve penis over de naakte vagina van het meisje; het meisje
stopt de stijve penis van een man in haar mond dan wel kust de penis waarna ze
de schaamlippen van haar vagina uiteentrekt. (videoband met beslagcode
0510.01.03.01.10.14, pv d.d. 20 juni 2005) en/of
- een meisje pakt met beide handjes de stijve penis van een (volwassen) man
vast en maakt op en neer gaande bewegingen; een (volwassen) man wrijft
terwijl hij zich aan het aftrekken is over de kleding van het meisje ter
hoogte van haar billen en/of bovenbenen en/of kruis; een man strijkt een
meisje met haar billen langs zijn stijve penis; een man wrijft zijn penis
over het gezicht van een meisje. (videoband met beslagcode
0510.01.03.01.10.12, pv d.d. 29 juni 2005) en/of
- twee (naakte) jongens liggen op een bed. een jongen penetreert de andere
jongen anaal. (CD-rom/dvd met nummer 0510.01.03.01.07.3; naam [bestandsnaam 1];
plaats aantreffen Pics\gay.9) en/of
- een (naakt) meisje zit in een stoel. ze heeft haar rechterbeen op de leuning
van de stoel liggen. haar vagina is duidelijk zichtbaar (CD-rom/dvd met nummer
0510.01.03.01.07.20; naam [bestandsnaam 2]) en/of
- een (naakt) meisje heeft de penis van een (volwassen) man in haar mond
(CD-rom/dvd met nummer 0510.01.03.01.14.174; naam [bestandsnaam 3]) en/of
- een meisje dat geeen ondergoed aan heeft ligt op bed. Zij trekt haar billen
uit elkaar zodat haar vagina en anus goed zichtbaar is. (CD-rom/dvd. naam
[bestandsnaam 4]) en/of
- een (naakt) meisje ligt in een zogenaamd standje 69 boven op een (volwassen)
man. de man likt kennelijk de vagina van het meisje. het meisje heeft de penis
van de man in haar mond (CD-rom/dvd. naam [bestandsnaam 5]) en/of
- de schaamlippen van een bloot meisje worden uit elkaar getrokken zodat de
gehele vagina duidelijk zichtbaar is (CD-rom/dvd met nummer A.1.1.5.2. naam
[bestandsnaam 6]) en/of
- een man ligt op zijn rug en heeft een erectie. een vrouw tilt een kind op en
zet het met haar vagina bovenop de erectie van de man. het kind wordt vaginaal
gepenetreerd (CD-rom/dvd met nummer 0510.01.03.01.14.41. tijdsduur 6.03) en/of
- een meisje pijpt een penis van een (volwassen) man. later is het meisje
naakt en wordt over haar vagina gestreeld. verder wordt er ingezoomd op haar
vagina (CD-rom/dvd met nummer 0510.01.03.01.14.40. naam [bestandsnaam 7]
tijdsduur 10 minuten en 26 seconden)
en/althans (digitale) afbeelding(en)/foto('s), van één of meer (naakte of
deels naakte) perso(o)n(en) en
- die op zodanige wijze poseert/poseren en/of is/zijn afgebeeld, dat
zijn/haar/hun onblote geslachtde(e)l(en) nadrukkelijk en/of uitdagend in beeld
is/zijn gebracht (op een wijze kennelijk bedoeld althans mede bedoeld om
seksuele prikkeling op te wekken) en/of
- die (een) seksuele gedraging(en) met zichzelf en/of een of meer andere
perso(o)n(en) verricht(en) en/of la(a)t(en) verrichten (op een wijze kennelijk
bedoeld althans mede bedoeld om seksuele prikkeling op te wekken) en/of
bestaande die seksuele gedraging(en) ondermeer uit het seksueel binnendringen
van het lichaam van zichzelf en/of het dulden van dat seksueel binnendringen
door een andere persoon en/of het seksueel binnendringen van het lichaam van
een andere persoon,
van welk(e) misdrijf/misdrijven hij, verdachte, en/of zijn, verdachte's,
mededader(s) een gewoonte heeft/hebben gemaakt;
3.
hij in of omstreeks de periode van 21 september 1999 tot en met 15 juni 2005
te Hengelo, gemeente Hengelo (O), zich
meermalen althans eenmaal (telkens) opzettelijk oneerbaar op een niet openbare
plaats, te weten in een woning, met ontbloot geslachtsdeel heeft bevonden
en/of (daarbij) (telkens) met zijn hand(en) (af)trekkende bewegingen
over/langs zijn/dat ontblote geslachtsdeel heeft gemaakt en/of heeft
gemasturbeerd in de aanwezigheid van een persoon, genaamd [stiefdochter] en/of in
de aanwezigheid van een persoon, genaamd [naam persoon 2]., terwijl daarbij
(telkens) die [stiefdochter] en/of die [naam persoon 2] haars ondanks tegenwoordig
was/waren;
Gezien de stukken;
Gelet op het onderzoek ter terechtzitting;
Gehoord de vordering van de officier van justitie;
Gelet op de verdediging door en namens verdachte gevoerd;
De rechtbank heeft de eventuele in de tenlastelegging begane kennelijke schrijffouten verbeterd, in de bewezenverklaring.
Verdachte wordt daardoor in zijn verdediging niet geschaad.
De rechtbank acht niet wettig en overtuigend bewezen hetgeen aan verdachte sub 1 primair is tenlastegelegd, zodat hij daarvan behoort te worden vrijgesproken.
De rechtbank is door de inhoud van wettige bewijsmiddelen -die in de gevallen waarin de wet aanvulling van dit (verkorte) vonnis met de bewijsmiddelen vereist, in een aan dit vonnis te hechten bijlage zullen worden opgenomen- waarop na te melden beslissing steunt, tot de overtuiging gekomen en acht wettig bewezen dat verdachte het sub 1 subsidiair, sub 2 en sub 3 tenlastegelegde heeft begaan, met dien verstande dat:
1 subsidiair:
hij in de periode van 1 januari 2001 tot en met 20 juni 2005 te
Hengelo, gemeente Hengelo (O),
meermalen, met [stiefdochter] (geboren op [datum] 1996), die toen de leeftijd van zestien jaren nog niet had bereikt, buiten echt ontuchtige handelingen heeft gepleegd, bestaande hierin dat hij
- de vagina van die [stiefdochter] heeft gestreeld en betast en zijn,
verdachte's, penis door die [stiefdochter] heeft laten bestrelen of betasten, en
- zich heeft laten aftrekken door die [stiefdochter], en
- zijn penis heeft laten likken en kussen door die [stiefdochter] en
- aan de vagina van die [stiefdochter] heeft gelikt, en
- zijn tong en zijn penis tegen de vagina van die [stiefdochter] heeft gedrukt;
2.
hij op meer tijdstippen in de periode van 1 januari 2001 tot en met 15 juni 2005, in de gemeente Hengelo (O), meermalen afbeeldingen, te weten
= foto's van seksuele gedragingen, en
= gegevensdragers, te weten
^ computerbestanden en
^ DVD's en
^ CD-rom(s),
telkens bevattende één of meer afbeelding(en) van (een) seksuele
gedraging(en)
in bezit heeft gehad, bij welke vorenbedoelde afbeeldingen personen die kennelijk de leeftijd van achttien jaren en de leeftijd van zestien
jaren nog niet hadden bereikt, waren betrokken,
welke vorenbedoelde seksuele gedragingen onder meer bestonden uit het
volgende:
- een meisje dat haar nachthemd omhoogtrekt en haar beentjes spreidt waarna de
filmer het pijpje van het slipje van het meisje opzij trekt waardoor de vagina
nadrukkelijk in beeld komt; de filmer strijkt zijn vinger over de vagina van
het meisje; het meisje legt haar hoofd op de buik van een man die masturbeert
en zijn tong in de mond van het meisje probeert te brengen; de ontblote vagina
van het meisje komt tegen de stijve penis van een man te liggen; een man
strijkt met zijn stijve penis over de naakte vagina van het meisje; het meisje
stopt de stijve penis van een man in haar mond dan wel kust de penis waarna ze
de schaamlippen van haar vagina uiteentrekt. (videoband met beslagcode
0510.01.03.01.10.14, pv d.d. 20 juni 2005) en/of
- een meisje pakt met beide handjes de stijve penis van een (volwassen) man
vast en maakt op en neer gaande bewegingen; een (volwassen) man wrijft
terwijl hij zich aan het aftrekken is over de kleding van het meisje ter
hoogte van haar billen en/of bovenbenen en/of kruis; een man strijkt een
meisje met haar billen langs zijn stijve penis; een man wrijft zijn penis
over het gezicht van een meisje. (videoband met beslagcode
0510.01.03.01.10.12, pv d.d. 29 juni 2005) en/of
- twee (naakte) jongens liggen op een bed. een jongen penetreert de andere
jongen anaal. (CD-rom/dvd met nummer 0510.01.03.01.07.3; naam [bestandsnaam 1];
plaats aantreffen Pics\gay.9) en/of
- een (naakt) meisje zit in een stoel. ze heeft haar rechterbeen op de leuning
van de stoel liggen. haar vagina is duidelijk zichtbaar (CD-rom/dvd met nummer
0510.01.03.01.07.20; naam [bestandsnaam 2]) en/of
- een (naakt) meisje heeft de penis van een (volwassen) man in haar mond
(CD-rom/dvd met nummer 0510.01.03.01.14.174; naam [bestandsnaam 3]) en/of
- een meisje dat geeen ondergoed aan heeft ligt op bed. Zij trekt haar billen
uit elkaar zodat haar vagina en anus goed zichtbaar is. (CD-rom/dvd. naam
[bestandsnaam 4]) en/of
- een (naakt) meisje ligt in een zogenaamd standje 69 boven op een (volwassen)
man. de man likt kennelijk de vagina van het meisje. het meisje heeft de penis
van de man in haar mond (CD-rom/dvd. naam [bestandsnaam 5]) en/of
- de schaamlippen van een bloot meisje worden uit elkaar getrokken zodat de
gehele vagina duidelijk zichtbaar is (CD-rom/dvd met nummer A.1.1.5.2. naam
[bestandsnaam 6]) en/of
- een man ligt op zijn rug en heeft een erectie. een vrouw tilt een kind op en
zet het met haar vagina bovenop de erectie van de man. het kind wordt vaginaal
gepenetreerd (CD-rom/dvd met nummer 0510.01.03.01.14.41. tijdsduur 6.03) en/of
- een meisje pijpt een penis van een (volwassen) man. later is het meisje
naakt en wordt over haar vagina gestreeld. verder wordt er ingezoomd op haar
vagina (CD-rom/dvd met nummer 0510.01.03.01.14.40. naam [bestandsnaam 7]
tijdsduur 10 minuten en 26 seconden)
en digitale afbeeldingen/foto's, van naakte of deels naakte personen
- die op zodanige wijze poseren en/of zijn afgebeeld, dat
hun onblote geslachtde(e)l(en) nadrukkelijk en/of uitdagend in beeld
is/zijn gebracht (op een wijze kennelijk bedoeld om seksuele prikkeling op te wekken) en/of
- die seksuele gedragingen met zichzelf en/of een of meer andere
perso(o)n(en) verricht(en) en/of la(a)t(en) verrichten (op een wijze kennelijk
bedoeld om seksuele prikkeling op te wekken) en/of
bestaande die seksuele gedragingen ondermeer uit het seksueel binnendringen
van het lichaam van zichzelf en/of het dulden van dat seksueel binnendringen
door een andere persoon en/of het seksueel binnendringen van het lichaam van
een andere persoon,
van welke misdrijven hij, verdachte, een gewoonte heeft gemaakt;
3.
hij in de periode van 21 september 1999 tot en met 15 juni 2005
te Hengelo, gemeente Hengelo (O), zich
meermalen opzettelijk oneerbaar op een niet openbare
plaats, te weten in een woning, met ontbloot geslachtsdeel heeft bevonden
en daarbij heeft gemasturbeerd in de aanwezigheid van een persoon, genaamd [stiefdochter] , terwijl daarbij die [stiefdochter] haars ondanks tegenwoordig was;
Tot deze beslissing geven reden de in die bewijsmiddelen voorkomende feiten en omstandigheden, waarbij de inhoud van die bewijsmiddelen telkens alleen is gebezigd tot bewijs van het tenlastegelegde feit, waarop deze inhoud in het bijzonder betrekking heeft.
De rechtbank acht niet bewezen wat aan verdachte sub 1 subsidiair, sub 2 en sub 3 meer of anders is tenlastegelegd, zodat hij daarvan behoort te worden vrijgesproken.
Het bewezen verklaarde levert op:
wat betreft sub 1 subsidiair het misdrijf:
"Met iemand beneden de leeftijd van zestien jaar ontuchtige handelingen plegen",
strafbaar gesteld bij artikel 247 van Pro het Wetboek van Strafrecht, meermalen gepleegd;
wat betreft sub 2 het misdrijf:
"Afbeeldingen en gegevensdragers bevattende afbeeldingen van een seksuele gedraging waarbij iemand die kennelijk de leeftijd van zestien jaar nog niet heeft bereikt, is betrokken, in voorraad hebben, terwijl hij van het plegen van deze misdrijven een gewoonte maakt",
strafbaar gesteld bij artikel 240b van het Wetboek van Strafrecht (oud) en
"Afbeeldingen en gegevensdragers bevattende afbeeldingen van een seksuele gedraging waarbij iemand die kennelijk de leeftijd van achttien jaar nog niet heeft bereikt, is betrokken, in bezit hebben, terwijl hij van het plegen van deze misdrijven een gewoonte maakt",
strafbaar gesteld bij artikel 240b van het Wetboek van Strafrecht;
en wat betreft sub 3 het misdrijf:
"Schennis van de eerbaarheid op een niet openbare plaats terwijl een ander daarbij haars ondanks tegenwoordig is",
strafbaar gesteld bij artikel 239 van Pro het Wetboek van Strafrecht, meermalen gepleegd;
De verdachte is strafbaar, aangezien niet is gebleken van een zijn strafbaarheid uitsluitende omstandigheid.
De officier van justitie heeft gevorderd dat verdachte, terzake sub 1 subsidiair, sub 2 en sub 3 wordt veroordeeld tot een gevangenisstraf van 36 maanden, waarvan 6 maanden voorwaardelijk, met aftrek van het voorarrest, alsmede TBS met voorwaarden.
De rechtbank overweegt wat de straf betreft, dat op grond van de aard van de feiten, de omstandigheden waaronder deze zijn gepleegd en de persoon van verdachte, zoals één en ander uit het onderzoek ter terechtzitting is gebleken, aan verdachte de straf en maatregel behoren te worden opgelegd, zoals deze hierna zullen worden bepaald, waarbij nog het volgende is overwogen:
Het dient verdachte ernstig te worden aangerekend dat hij, naast de aanwezigheid van een enorme hoeveelheid, te weten 2824 multimediafiles met kinderpornografie, zijn nog zeer jonge stiefdochter gedurende langere periode seksueel heeft misbruikt en ten overstaan van haar seksuele handelingen heeft verricht. Hij heeft daardoor ernstig inbreuk gemaakt op zowel de lichamelijke en geestelijke integriteit van het slachtoffer dat in een kwetsbare en afhankelijke positie verkeerde, als op één van de meest elementaire verhoudingen in het leven, namelijk die tussen ouder en kind, waarbij het kind onder alle omstandigheden behoort te kunnen vertrouwen op de onvoorwaardelijke bescherming van de ouder. Verdachte heeft bij het plegen van de feiten zijn eigen lustgevoelens laten prevaleren boven het belang van het slachtoffer, wier leven naar alle waarschijnlijkheid, door het grensoverschrijdend gedrag van verdachte, in belangrijke mate negatief is beïnvloed en die wellicht, naar de ervaring leert, nog lange tijd emotionele schade zal ondervinden van de door verdachte gepleegde feiten. Op een dergelijke inbreuk van de rechtsorde past naar het oordeel van de rechtbank slechts een vrijheidsstraf van langere duur. Om verdachte ervan te doordringen dat herhaling in de toekomst uit dient te blijven en teneinde een behandeling van verdachte meer gestalte te geven, zal de rechtbank een belangrijk deel van de op te leggen straf voorwaardelijk en geclausuleerd, met een maximale proeftijd doen zijn. De rechtbank heeft bij het bepalen van de straf voorts rekening gehouden met de omtrent verdachte opgemaakte rapportage en is mede op grond van die rapportage van oordeel dat een straf zoals geformuleerd, thans voldoende soelaas biedt voor een eventuele behandeling van verdachte, reden waarom zij niet zal treden in het voorstel van de officier van justitie om aan verdachte een TBS met voorwaarden op te leggen.
Overwegende dat vatbaar zijn voor onttrekking aan het verkeer, de onder verdachte inbeslaggenomen videobanden, aangezien met betrekking tot deze banden het sub 2 tenlastegelegde is begaan en zij van zodanige aard zijn dat het ongecontroleerde bezit daarvan in strijd is met de wet.
De na te melden straf en maatregel zijn gegrond, behalve op voormelde artikelen, op de artikelen 10, 14a, 14b, 14c, 14d, 27, 36b, 36c en 57, van het Wetboek van Strafrecht.
R E C H T D O E N D E:
Verklaart niet bewezen wat aan verdachte sub 1 primair is tenlastegelegd en spreekt hem daarvan vrij.
Verklaart bewezen, dat het sub 1 subsidiair, sub 2 en sub 3 tenlastegelegde zoals boven omschreven door verdachte is begaan.
Verstaat, dat het aldus bewezen verklaarde oplevert de strafbare feiten zoals hierboven vermeld.
Verklaart verdachte strafbaar.
Veroordeelt verdachte ter zake daarvan tot een gevangenisstraf voor de tijd van drie jaren.
Beveelt dat van de gevangenisstraf een gedeelte groot één jaar niet zal worden tenuitvoergelegd, tenzij de rechtbank later anders mocht gelasten, op de grond dat de veroordeelde zich voor het einde van een proeftijd, die hierbij op drie jaren wordt bepaald, aan een strafbaar feit schuldig heeft gemaakt of gedurende de proeftijd de hierna te melden bijzondere voorwaarde niet heeft nageleefd.
Stelt als bijzonder voorwaarde:
De veroordeelde moet zich gedurende de proeftijd gedragen naar de voorschriften en aanwijzingen hem te geven door of namens de reclassering Nederland, arrondissement Almelo, ook als dat inhoudt een toeleiding naar begeleiding of behandeling door derden (bijvoorbeeld “De Tender”)
Beveelt dat de tijd, die de veroordeelde vóór de tenuitvoerlegging van deze uitspraak in verzekering en voorlopige hechtenis heeft doorgebracht, bij de uitvoering van het onvoorwaardelijk deel van de hem opgelegde gevangenisstraf geheel in mindering zal worden gebracht.
Verklaart onttrokken aan het verkeer, de onder verdachte inbeslaggenomen videobanden.
Verklaart niet bewezen wat aan de verdachte sub 1 subsidiair, sub 2 en sub 3 meer of anders is tenlastegelegd dan hierboven bewezen is verklaard en spreekt hem daarvan vrij;
Aldus gewezen door mr. Inden, voorzitter, mrs. Bückmann-Timmer en Wentink, rechters, in tegenwoordigheid van Klaassen, griffier en uitgesproken ter openbare terechtzitting op 1 november 2005.