Uitspraak
RECHTBANK TE ALKMAAR
Sector civiel recht
CVZ/HE
KG nummer: 118153/KG ZA 10-88
datum: 8 april 2010
Vonnis van de voorzieningenrechter, rechtdoende in kort geding
in de zaak van:
[EISER], mede handelend onder de naam [EISER] BOUWSERVICE,
wonende en zaakdoende te [woonplaats],
EISER IN KORT GEDING,
advocaat mr. K. Meijer te Alkmaar,
tegen:
1. [gedaagde 1]
2. [gedaagde 2],
beiden wonende te [woonplaats],
GEDAAGDEN IN KORT GEDING,
in persoon verschenen,
3. [GEDAAGDE 3], mede handelend onder de naam [handelsnaam],
wonende te [plaats],
GEDAAGDE IN KORT GEDING,
net verschenen.
Tegen gedaagde sub 3 is verstek verleend.
Partijen zullen verder worden genoemd "[eiser]" respectievelijk "[gedaagden 1 en 2]" en "[gedaagde 3]".
1. HET VERLOOP VAN HET GEDING
Deze zaak is ter terechtzitting van 30 maart 2010 gelijktijdig behandeld met de zaak met zaak- en rolnummer 118292/KG ZA 10-96 aangespannen door [naam 1] tegen [gedaagde 1 en 2]
[eiser] heeft gesteld en gevorderd overeenkomstig de in fotokopie aan dit vonnis gehechte dagvaarding.
[gedaagden 1 en 2 ]hebben de vordering bestreden.
Na verder debat hebben partijen de stukken, waaronder van de zijde van [eiser] de originele dagvaardingen en van beide zijden pleitnotities, overgelegd en vonnis gevraagd.
De inhoud van alle stukken wordt als hier ingelast beschouwd.
2. DE UITGANGSPUNTEN
2.1 [eiser] is de vader van [naam 1] en de opa van haar kinderen [kind 1], [kind 2], [kind 3] en [kind 4]. Gedaagde sub 2 is de moeder van [naam 1].
2.2 Door gedaagde sub 2 is een 'autobiografie' opgesteld in het kader van een aangifte van seksueel misbruik die [gedaagden 1 en 2] hebben gedaan bij de politie. De aangifte zag op een melding van seksueel misbruik van [naam 1] en haar vier dochters, onder meer door haar vader, [eiser].
2.3 Deze 'autobiografie' is door [gedaagden 1 en 2] onder de aandacht van verschillende instanties gebracht. Ook zijn op internet publicaties geplaatst waarbij aandacht werd gevraagd voor het niet adequaat handelen van instanties ten aanzien van de door [gedaagde 1 en 2] aan het adres van [eiser] gedane beschuldigingen van seksueel misbruik van met name de kinderen van [naam 1].
2.4 Nadat [gedaagden 1 en 2] publicaties op internet hadden geplaatst, heeft [eiser] hen gesommeerd deze publicaties te verwijderen.
3. DE VORDERING EN DE STANDPUNTEN VAN PARTIJEN
3.1 [eiser] vordert - verkort weergegeven - dat de voorzieningenrechter bij vonnis uitvoerbaar bij voorraad:
- [gedaagden 1 en 2 ]zal veroordelen om binnen 24 uur na betekening van het vonnis de artikelen '17 instanties die niets ondernemen tegen het seksueel misbruik van de meisjes [naam]' en 'Een van de vele praktijkgevallen waarin het AMK niets doet en de kinderen de dupe zijn' met alle daarbij behorende reacties zoals vermeld op de website van de Volkskrant B.V. te verwijderen en verwijderd te houden, in die zin dat zij op geen enkele wijze meer met een zoekopdracht op internet terug te vinden zijn, op straffe van een dwangsom,
- [gedaagden 1 en 2] en [gedaagde 3] zal veroordelen om binnen 24 uur na betekening van het vonnis de artikelen '17 instanties die niets ondernemen tegen het seksueel misbruik van de meisjes [naam]' en 'Een van de vele praktijkgevallen waarin het AMK niets doet en de kinderen de dupe zijn' zoals vermeld op de website van de Kinderombudsman te verwijderen en verwijderd te houden, in die zin dat zij op geen enkele wijze meer met een zoekopdracht op internet terug te vinden zijn, op straffe van een dwangsom,
- [gedaagden 1 en 2] zal veroordelen om zich voortaan te onthouden van het doen van uitlatingen en het uiten van beschuldigingen gericht op het seksueel misbruik door [eiser] van zijn dochter [naam 1] en zijn kleinkinderen [kind 1], [kind 2], [kind 3] en [kind 4], in de breedste zin van het woord, op straffe van een dwangsom,
- [gedaagden 1 en 2] en [gedaagde 3] hoofdelijk zal veroordelen om een voorschot op schadevergoeding te betalen van [euro] 5.000,-- aan [eiser],
- [gedaagden 1 en 2] en [gedaagde 3] hoofdelijk zal veroordelen tot betaling van de proceskosten, de nakosten daaronder begrepen.
3.2 [Eiser] legt aan zijn vorderingen ten grondslag dat [gedaagden 1 en 2] onrechtmatig handelen jegens hem door hem publiekelijk te beschuldigen van seksueel misbruik en ander wangedrag, terwijl deze beschuldigingen niet op waarheid berusten. Door deze beschuldigingen wordt [eiser] in zijn eer en goede naam aangetast en is hij met zijn eigen bedrijf al een aantal opdrachten misgelopen, omdat mensen bekend geworden zijn met die beschuldigingen en het op dit moment niet aandurven met hem samen te werken. Voorts durft hij zijn dochter en kleindochters bijna niet meer bij hem thuis te ontvangen, uit vrees voor wat andere mensen daarvan zullen denken. Als gevolg van die handelwijze van [gedaagden 1 en 2]heeft hij derhalve schade geleden, zowel materieel als immaterieel. [gedaagde 3] heeft door het voor [gedaagden 1 en 2]mogelijk te maken hun publicaties op zijn website te plaatsen en deze publicaties niet na sommatie te verwijderen, eveneens onrechtmatig gehandeld jegens hem, aldus [eiser].
3.3 [Gedaagden 1 en 2] hebben verweer gevoerd aan de hand van een verweerschrift en een pleitnotitie. Zij hebben onder meer aangevoerd dat zij met hun uitlatingen willen bereiken dat er een lichamelijk en psychologisch onderzoek wordt ingesteld door bijvoorbeeld FORA te Amsterdam naar het seksueel misbruik van de kleinkinderen, hetgeen tot op heden niet heeft plaatsgevonden ondanks alle aanwijzingen die zij in de 'biografie' hebben aangevoerd. Zij hebben aangegeven zich aan de uitkomsten van een dergelijk onderzoek te zullen conformeren, maar dat zolang dit onderzoek niet heeft plaatsgevonden er redenen bestaan om aan te nemen dat het misbruik plaatsvindt en nog altijd doorgaat. Zij hebben benadrukt dat hun meldingen ter zake van het misbruik onvoldoende door verschillende instanties zijn opgepakt, ondanks de duidelijke aanwijzingen die zich in de biografie bevinden. Voorts hebben zij aangegeven dat er inmiddels naar aanleiding van hun artikelen over het falen van de betrokken instanties wel kamervragen zijn gesteld, zodat de politieke discussie over het falen van dergelijke hulpverlenende instanties in ieder geval op gang gekomen is. Tot slot hebben zij verklaard dat zij zorgvuldig hebben gehandeld omdat zij degenen die zich in hun ogen schuldig hebben gemaakt aan dit misbruik, niet bij naam en toenaam hebben genoemd. Zo hebben zij [eiser] slechts aangeduid als 'P. de P.', maar zijn het mensen uit de omgeving van [eiser] zelf geweest die ervoor gezorgd hebben dat zijn identiteit bekend geworden is, door hun reacties op internet. [gedaagden 1 en 2] hebben benadrukt dat zij geen verantwoordelijkheid willen en kunnen nemen voor gegevensverstrekking door de politie, het openbaar ministerie en journalisten aan derden zonder hun medeweten en hun toestemming.
3.4 [Gedaagde 3] is in deze procedure niet verschenen en heeft derhalve geen verweer gevoerd.
3.5 Voor zover voor de beslissing van belang zal op de verschillende standpunten hierna nader worden ingegaan.
4. DE GRONDEN VAN DE BESLISSING
4.1 In deze zaak staan twee maatschappelijk belangen tegenover elkaar. Aan de ene kant het belang dat personen hebben om niet door publicaties blootgesteld te worden aan lichtvaardige verdachtmakingen. Aan de andere kant het belang dat niet, door gebrek aan bekendheid bij het grote publiek, misstanden die de samenleving kunnen raken blijven voortbestaan. Welke van die belangen in dit geval zwaarder dient te wegen, hangt af van de in onderling verband te beschouwen omstandigheden. Een van die omstandigheden is de mate waarin de beschuldiging steun vindt in het beschikbare feitenmateriaal.
4.2 De voorzieningenrechter neemt als vaststaand aan dat [gedaagden 1 en 2] de in geding zijnde 'autobiografie' (welke zij naar zij stellen hebben opgesteld op verzoek van de politie ter onderbouwing van hun aangifte van seksueel misbruik van de kleinkinderen) onder de aandacht van allerlei instanties hebben gebracht toen de politie naar hun mening te weinig met hun aangifte deed. Het ging daarbij kennelijk om instanties van wie [gedaagden 1 en 2] verwachten dat deze tenminste invloed van betekenis konden uitoefenen op het alsnog bewerkstelligen van een onderzoek naar het gestelde misbruik, dan wel die ruchtbaarheid konden geven aan het falen van instanties om adequaat in te grijpen. Vast staat verder dat [gedaagden 1 en 2] ook op internet aan een en ander ruchtbaarheid hebben willen geven.
4.3 [Eiser] heeft gemotiveerd weersproken dat de aan zijn adres geuite beschuldigingen op waarheid berusten. [eiser] heeft aangevoerd dat deze onterechte beschuldigingen hem de nodige stress opleveren en dat hij zich dientengevolge onder doktersbehandeling heeft moeten stellen. [eiser] heeft gesteld dat hij als gevolg van de beschuldigingen ernstig schade lijdt zowel privé als zakelijk.
4.4 De voorzieningenrechter overweegt als volgt. Voorop dient te worden gesteld dat de onderhavige "autobiografie" bol staat van de verdachtmakingen en beschuldigingen aan het adres van [eiser] welke op zichzelf en in onderling verband uiterst beledigend zijn voor hem. De verdachtmakingen en de beschuldigingen vinden evenwel op geen enkele wijze enige steun in (aanvullend) bewijsmateriaal. Elk begin van bewijs ontbreekt. Dit leidt ertoe dat het handelen van [gedaagden 1 en 2] als onrechtmatig jegens [eiser] moet worden aangemerkt. [gedaagden 1 en 2] hebben immers geen vrijbrief om, zonder dat een en ander in voldoende mate op objectieve feiten berust, lukraak uitlatingen als hier in het in geding te doen. Anders dan [gedaagden 1 en 2]kennelijk hebben willen betogen is [eiser] in hun uitlatingen niet in die mate geanonimiseerd dat op grond daarvan geoordeeld zou moeten worden dat het onrechtmatige karakter daaraan zou zijn weggenomen.
4.5 Het belang van [eiser] om gevrijwaard te worden van ongefundeerde verdachtmakingen en beschuldigingen dient zwaarder te wegen dan het belang dat [gedaagden 1 en 2] kennelijk stellen te hebben bij hun uitlatingen.
4.6 Uit het vorenstaande volgt dat de vordering van [eiser] tot het verwijderen en verwijderd houden van artikelen op internet zowel tegen [gedaagden 1 en 2] als tegen [gedaagde 3] voor toewijzing in aanmerking komt. Ook de vordering tot het zich verder onthouden door [gedaagden 1 en 2]van het doen van dergelijke publicaties wordt toegewezen. Aan [gedaagden 1 en 2] alsmede aan [gedaagde 3] zal een termijn van één week na betekening van het vonnis worden gegund.
4.7 Het geheel van feiten en omstandigheden overziend ziet de voorzieningenrechter aanleiding om aan de veroordelingen dwangsommen te verbinden, zij het in gematigde vorm. Tevens zal aan de te verbeuren dwangsommen een maximum worden verbonden.
4.8 De voorzieningenrechter overweegt tenslotte dat [eiser] in voldoende mate aannemelijk heeft weten te maken dat hij immateriële schade heeft. Daarom is de door hem gevorderde immateriële schadevergoeding in kort geding toewijsbaar tot een bedrag van [euro] 2.500,--, een en ander als voorschot op een eventueel in een bodemprocedure nader vast te stellen bedrag aan schadevergoeding. Ook tegen [gedaagde 3] is deze vordering toewijsbaar, nu hij zijn medewerking heeft verleend aan dit onrechtmatig handelen en hij de vordering niet heeft weersproken.
4.9 De gevorderde wettelijke rente over de immateriële schadevergoeding vanaf de dag der dagvaarding is niet toewijsbaar. De verplichting tot betaling van de schadevergoeding is er een die eerst bij dit vonnis wordt vastgesteld. Om die reden wordt de hierna te noemen termijn voor nakomen redelijk geacht.
4.10 De materiële schade kan in dit kort geding, waarin geen plaats is voor nader feitenonderzoek, onvoldoende worden vastgesteld. Om die reden wordt ook het gevorderde voorschot ten aanzien van deze schade afgewezen.
4.11 [gedaagden 1 en 2] en [gedaagde 3] zullen als de in het ongelijk gestelde partij worden veroordeeld in de kosten van dit geding. De voorzieningenrechter begrijpt de gevorderde wettelijke rente over de proceskosten aldus, dat zij in verzuim komen indien niet tijdig aan de proceskostenveroordeling wordt voldaan. Deze vordering is toewijsbaar op de wijze als hierna te vermelden. Voor een hoofdelijke veroordeling zoals gevorderd is onvoldoende grond gesteld of gebleken.
4.12 De gevorderde nakosten worden afgewezen aangezien voor deze kosten een aparte procedure bestaat zoals vermeld in artikel 237 lid 4 van Pro het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering.
5. DE BESLISSING
De voorzieningenrechter:
- veroordeelt [gedaagden 1 en 2]om binnen één week na betekening van dit vonnis de artikelen '17 instanties die niets ondernemen tegen het seksueel misbruik van de meisjes [naam]' en 'Eén van de vele praktijkgevallen waarin het AMK niets doet en de kinderen de dupe zijn' met alle daarbij behorende reacties, zoals eerder vermeld op de website van de Volkskrant B.V. te verwijderen en verwijderd te houden, in zoverre dat deze artikelen op geen enkele wijze meer via welke zoekopdracht dan ook op het internet zijn terug te vinden, op straffe van verbeurte van een dwangsom van [euro] 2.500,-- per dag of gedeelte daarvan dat [gedaagden 1 en 2] hiermee na het verstrijken van genoemde termijn in gebreke blijven en/of zulks weigeren, met een maximum aan de te verbeuren dwangsommen van [euro] 25.000,--;
- veroordeelt [gedaagden 1 en 2] en [gedaagde 3], ieder voor zich, om binnen één week na betekening van dit vonnis de reactie bestaande uit de integrale tekst van het artikel '17 instanties die niets ondernemen tegen het seksueel misbruik van de meisjes [naam]' zoals vermeld op de website van [gedaagde 3] te verwijderen en verwijderd te houden, in zoverre dat deze op geen enkele wijze meer via welke zoekopdracht dan ook het internet is terug te vinden, op straffe van verbeurte van een dwangsom van [euro] 2.500,-- per dag of gedeelte daarvan dat [gedaagden 1 en 2] en/of [gedaagde 3] hiermee na het verstrijken van genoemde termijn in gebreke blijven en/of zulks weigeren, met een maximum aan de te verbeuren dwangsommen van [euro] 25.000,--;
- veroordeelt [gedaagden 1 en 2] zich voortaan te onthouden van het doen van uitlatingen dan wel het uiten van beschuldigingen gericht op het seksueel misbruik door [eiser] van zijn dochter [naam 1] en zijn kleinkinderen [kind 1], [kind 2], [kind 3] en [kind 4], zulks in de breedste zin van het woord, op straffe van verbeurte van een dwangsom van [euro] 2.500,-- per dag of gedeelte daarvan dat [gedaagden 1 en 2] hiermee na het verstrijken van genoemde termijn in gebreke blijven en/of zulks weigeren, met een maximum aan de te verbeuren dwangsommen van [euro] 25.000,--;
- veroordeelt [gedaagden 1 en 2] en [gedaagde 3], des dat de een betalende de ander zal zijn gekweten, als voorschot op de door [eiser] geleden immateriële schade een bedrag te voldoen van [euro] 2.500,-- (tweeduizend vijfhonderd euro), te vermeerderen met de wettelijke rente over dit bedrag vanaf veertien dagen na betekening van dit vonnis tot aan de dag der algehele voldoening;
- veroordeelt [gedaagden 1 en 2]en [gedaagde 3], des dat de een betalende de ander zal zijn gekweten, in de kosten van het geding, tot op heden aan de zijde van [eiser] begroot op [euro] 489,86 aan verschotten en op [euro] 816,- aan salaris advocaat, te vermeerderen met de wettelijke rente over die bedragen vanaf veertien dagen na betekening van dit vonnis tot aan de dag der algehele voldoening;
- verklaart dit vonnis tot zover uitvoerbaar bij voorraad;
- weigert de meer of anders gevorderde voorziening.
Gewezen door mr. drs. J.H.A.C. Everaerts, voorzieningenrechter van de Rechtbank te Alkmaar en uitgesproken door mr. L.J. Saarloos ter openbare terechtzitting van 8 april 2010 in tegenwoordigheid van C. Vis-van Zanden, griffier.