ECLI:NL:PHR:2024:823

Conclusie

PROCUREUR-GENERAAL

BIJ DE

HOGE RAAD DER NEDERLANDEN

Nummer22/04229

Zitting27 augustus 2024

CONCLUSIE

E.J. Hofstee

In de zaak

[verdachte],

geboren in [geboorteplaats] op [geboortedatum] 1997,

hierna: de verdachte

I.
Inleiding

De verdachte is bij arrest van 10 november 2022 door het gerechtshof Amsterdam wegens “medeplegen van opzetheling” veroordeeld tot een gevangenisstraf voor de duur van 75 dagen, met aftrek van het voorarrest.

Er bestaat samenhang met de zaken 22/04189 en 22/04243. Ook in die zaken zal ik vandaag concluderen.

Namens de verdachte hebben R.J. Baumgardt en M.J. van Berlo, beiden advocaat in Rotterdam, een middel van cassatie voorgesteld.

II.
Het cassatiemiddel

4. Het middel klaagt dat de bewezenverklaring onvoldoende met redenen is omkleed, nu het medeplegen van opzetheling van de Audi RS5 niet uit de bewijsmiddelen kan volgen.

III.
De bewezenverklaring, bewijsmiddelen en bewijsoverwegingen van het hof

5. Ten laste van de verdachte is onder 2 bewezenverklaard dat hij:

“omstreeks 26 juni 2018 in Nederland, tezamen en in vereniging met anderen, een personenauto (merk Audi, type RS5, met originele kentekenplaten [kenteken 1]), voorzien van kentekenplaten [kenteken 2], heeft verworven en voorhanden heeft gehad, terwijl hij, verdachte en zijn mededaders ten tijde van de verwerving of het voorhanden krijgen wisten, dat het een door misdrijf verkregen goed betrof.”

6. De bewezenverklaring steunt op de volgende bewijsmiddelen:

“
1. Een proces-verbaal bevindingen onderzoek VIN Audi RS5 van 25 september 2018, in de wettelijke vorm opgemaakt door de daartoe bevoegde opsporingsambtenaar T-737, doorgenummerde pagina ZD05 0163.

Dit proces-verbaal houdt in, voor zover van belang en zakelijk weergeven, als de bevindingen van voornoemde verbalisant:

Op 27 juni 2018 is door Forensische Opsporing onderzoek verricht aan de in de brand gestoken Audi RS5 met het kenteken [kenteken 2]. Tijdens dit onderzoek werd o.a. het Voertuig Identificatie Nummer achterhaald, te weten: [VIN].

Dit nummer is door mij bevraagd in de door mij beschikbare politiesystemen. Hieruit bleek dat het VIN behoorde bij een Audi RS5 Quattro met het bijbehorende kenteken [kenteken 1] en tenaamgestelde [betrokkene 1], geboren [geboortedatum] 1990.

Op maandag 5 maart 2018 is door de kentekenhouder [betrokkene 1] aangifte gedaan van diefstal van voornoemd voertuig.

2. Een geschrift dat slechts tot het bewijs wordt gebezigd in samenhang met de andere bewijsmiddelen, te weten een niet ondertekend proces-verbaal van aangifte van 5 maart 2018, opgemaakt door verbalisant [verbalisant], doorgenummerde pagina’s ZD05 0164-0166.

Dit proces-verbaal houdt in, voor zover van belang en zakelijk weergegeven, als de tegenover verbalisant [verbalisant] afgelegde verklaring van de aangever [betrokkene 1]:

Voor mijn bedrijfspand gevestigd aan de [a-straat 1] te Woerden, had ik mijn auto, een Audi, met kenteken [kenteken 1], geparkeerd. Mijn auto is weggenomen tussen 4 maart 2018 omstreeks 21:00 uur en 5 maart 2018 omstreeks 10:15 uur.

Aan niemand werd het recht of de toestemming gegeven tot het plegen van het feit.

Bijlage goederen

Goednummer: PL0900-2018062891-215193 7

Voertuig: Personenauto

Merk/type: Quattro Audi Rs5

Kleur: Zwart

Land: Nederland

Kenteken: [kenteken 1]

Chassisnummer: [VIN]

Bouwjaar: 2011

Waarde: EUR 45000,00

3. Een proces-verbaal van bevindingen ANPR camera’s van 30 juni 2018, in de wettelijke vorm opgemaakt door de daartoe bevoegde opsporingsambtenaar T-033, doorgenummerde pagina ZD05 0100.

Dit proces-verbaal houdt in, voor zover van belang en zakelijk weergeven, als de bevindingen van voornoemde verbalisant:

Op het kenteken [kenteken 2] ontving ik de volgende hits:

- 25 juni 2018, 22:49 uur, locatie A16 links, hectometer 69.9 Breda NL in.

- 26 juni 2018, 03:15 uur, locatie N200 Haarlemmerweg Amsterdam, kruising Burgemeester de Vlugtlaan.

4. De verklaring van de verdachte afgelegd bij de rechter-commissaris op 10 april 2019 (los)

Ik heb de auto opgehaald in Breda voor een paar honderd euro. Ik moest die auto ergens parkeren in Sloterdijk. Ik ben samen met [betrokkene 2] naar Breda op en neer gegaan. [betrokkene 3] heeft mij gevraagd dit te doen. We waren op die dag in de buurt aan het hangen en ik had geen geld. Ik kon die auto ophalen voor een mazzeltje. Over het halen van de auto heb ik alleen met [betrokkene 3] (het hof begrijpt: [betrokkene 3]) contact gehad.

De auto hebben wij rond middernacht ergens neergezet en de sleutels in de auto achtergelaten, zoals mij dit werd gevraagd. Ik heb de sleutels in het dashboardkastje gelegd.

5. Een proces-verbaal van bevindingen van 3 juli 2018, in de wettelijke vorm opgemaakt door de daartoe bevoegde opsporingsambtenaar T-312, doorgenummerde pagina’s ZD05 01060108.

Dit proces-verbaal houdt in, voor zover van belang en zakelijk weergeven, als de bevindingen van voornoemde verbalisant:

Op 27 juni 2018 omstreeks 03:56 uur werd melding gemaakt van een brandend voertuig aan de Noordkaperweg te Amsterdam. Uit onderzoek is vast komen te staan dat de vluchtauto een Audi RS5 betrof, voorzien van kenteken: [kenteken 2]. Dit kenteken behoort echter bij een Toytoya (het hof begrijpt: Toyota) Yaris waarvan de kentekenplaten waren gestolen te Nijmegen tussen 16 juni 2018 14:00 uur en 19 juni 2018 12:00 uur. Hiervan werd aangifte gedaan onder proces-verbaalnummer: PL0600-2018269919-1.

Het originele kenteken dat volgens het chassisnummer bij de Audi Rs5 hoort, betreft: [kenteken 1]. Dit voertuig was gestolen vanaf de [a-straat 1] te Woerden.

6. Een geschrift dat slechts tot het bewijs wordt gebezigd in samenhang met de andere bewijsmiddelen, te weten een rapport Analyse historische gegevens [telefoonnummer 1], opgemaakt op 15 oktober 2018 door rapporteur T-598, doorgenummerde pagina’s ZD06 0114-0116.

Dit rapport houdt in, voor zover van belang en zakelijk weergeven, als de bevindingen van voornoemde rapporteur:

Op 8 oktober 2018 zijn de historische verkeersgegevens van het telefoonnummer [telefoonnummer 1] binnengekomen van de provider KPN over de periode van 5 april 2018 tot en met 5 oktober 2018.

Ik, rapporteur, zag dat het telefoonnummer [telefoonnummer 1] in het politiesysteem Bluespot voorkwam. Dit telefoonnummer staat in Bluespot sinds 18 april 2018 gekoppeld aan [verdachte], geboren op [geboortedatum] 1997.

Uit BRP is gebleken dat [verdachte] sinds 2 oktober 2006 staat ingeschreven op het adres [b-straat 1], [postcode] [plaats].

7. Een proces-verbaal van bevindingen ter beschikking stellen onderzoeksgegevens aan onderzoek 13Puurs van 25 september 2018, in de wettelijke vorm opgemaakt door de daartoe bevoegde opsporingsambtenaar Rechercheur 690, met als bijlage de uitwerking telefoongesprekken, pagina’s ZD06 0019 e.v.

Beller: [telefoonnummer 1]

Naam: [betrokkene 4]

Tnv: no hit CIOT

Datum: 25-06-2018 20:29:29

Duur: 00:00:19

Sessienr: 2835

Aard: Spraak

Gebelde: [telefoonnummer 2]

Naam: [betrokkene 3]

Tnv: no-hit CIOT

[…]

[betrokkene 3] (D) wgd [betrokkene 4] (N)

Begroeting

N: Kwart voor 11 toch?

D: Kwart voor 10

N: Kwart voor 10? Oke, is goed

D: Wees op tijd want ik hou niet van wachten

N: oke

D. en… ntv later later

Beller: [telefoonnummer 2]

Naam: [betrokkene 3]

Tnv: no-hit CIOT

Datum: 25-06-2018 21:36:00

Duur: 00:00:50

Sessienr: 2838

Aard: Spraak

Gebelde: [telefoonnummer 1]

Naam: [betrokkene 4]

Tnv: no hit CIOT

[…]

N: Jo

D: He

D: Joh, staat je chikie daar nu?

N: Nee man. Wat voor auto hebben ze?

D: He

N: Welk auto?

D: Euh nee alleen die at ik tegen je zei die moet je daar zoeken.

N: Die chickie? oh ja

D: Ja ik ga die hele .. ntv…

N: Die chickie, even kijken. Die chickie zie ik niet man.

D: Kijk goed. Die nummer die ik tegen je zei daarom mohim. Of hij komt zo of hij gaat … ntv…

N: Nee man ik zie geen chickie hier man

D: Ewa wacht. Niet naar die chappie toelopen ofzo ja

N: Nee, nee. Mohim colle colle ik ben wel sneaky geparkeerd je weet toch

D: Saaf is goed

Beller: [telefoonnummer 2]

Naam: [betrokkene 3]

Tnv: no-hit CIOT

Datum: 25-06-2018 22:57:32

Duur: 00:00:26

Sessienr: 2845

Aard: Spraak

Gebelde: [telefoonnummer 1]

Naam: [betrokkene 4]

Tnv: no hit CIOT

[…]

N: Ja man

D: En

N: Ja

D: En gelukt?

N: Ja

D: Is klaar toch?

N: Ja. Ik weet waar de …ntv om lachen

D: He?

N: Je bent met die andere toch?

D: Ja ja ja

N: Je bent met hem

D: Ja

N: Waar heb je het ntv

D: He?

N: Mohim mohim yeliah we vertrekken nu vanaf hier

D: Safi

N: Yellah later

Beller: [telefoonnummer 1]

Naam: [betrokkene 4]

Tnv: no hit CIOT

Datum: 25-06-2018 20:29:29

Duur: 00:00:19

Sessienr: 2835

Aard: Spraak

Gebelde: [telefoonnummer 2]

Naam: [betrokkene 3]

Tnv: no-hit CIOT

[…]

D: Hallo

N: Eh bro

D: Ja

N: Dit shit, hij valt uit steeds he

D: he?

N: Die shit, hij valt steeds uit

D: Wholla?

N: Wholla

D: Wacht

N: Ik moest net de vluchtstrook uit en aan doen

N: Als er wat gebeurd dan laat ik die ding gewoon achter he

D: Ja

N: Ja later

D: Ga geen gekke riskies nemen

N: Later

8. Een proces-verbaal van verhoor van 16 april 2019, in de wettelijke vorm opgemaakt door de daartoe bevoegde opsporingsambtenaren T-907 en T-807, doorgenummerde pagina’s PD04 04 0012-0017.

Dit proces-verbaal houdt onder meer in als verklaring van de verdachte, zakelijk weergegeven.

[betrokkene 3] (het hof begrijpt: [betrokkene 3]) vroeg of ik voor een mazzeltje een auto wilde ophalen. Hij gaf me geld en een adres. Ik heb gewacht bij het adres waar ik moest zijn, daar zag ik de auto, ik ben ingestapt en weggereden. De sleutel van de auto werd daar op dat adres overgedragen. Ik weet niet wie dat was. Hij was bij het adres waar ik moest zijn. Ik mocht niet teveel vragen stellen. Ik moest van [betrokkene 3] de auto achterlaten als hij het niet meer zou doen. Ik heb de auto met [betrokkene 2] opgehaald.

[betrokkene 2] heeft de auto teruggereden waarmee wij samen heen zijn gereden. Ik heb hem gevraagd om mee te gaan en niet [betrokkene 3]. Ik heb hem een mazzeltje gegeven.

Ik moest de auto naar Sloterdijk brengen, ergens in de buurt van het station. Ik heb de auto achtergelaten en de sleutel in het dashboardkastje gedaan. De auto was dus open.
9. De verklaring van [betrokkene 2] op 18 april 2019 in raadkamer bij de rechtbank.^[1]

[verdachte] heeft mij gevraagd om mee te gaan een auto op te halen.

Wij zijn naar Plein 40-45 gereden en [verdachte] heeft daar de auto geparkeerd.”

7. Het hof heeft het volgende vastgesteld en overwogen:

“
Bewijsoverweging

Standpunt van de verdediging

De raadsman heeft, onder verwijzing naar de op schrift gestelde pleitaantekeningen, vrijspraak bepleit. Hij heeft daartoe, samengevat weergegeven, aangevoerd dat op basis van het dossier niet wettig en overtuigend kan worden bewezen dat de verdachte ten tijde van het verkrijgen van de Audi wist dat deze van diefstal afkomstig was.

Standpunt van het Openbaar Ministerie

Het Openbaar Ministerie heeft, onder verwijzing naar het op schrift gestelde requisitoir, gerekwireerd tot bewezenverklaring van het medeplegen van opzetheling.

Oordeel van het hof

Het hof stelt op grond van de bewijsmiddelen het volgende vast.

Tussen 4 maart 2018 en 5 maart 2018 wordt een Audi RS5 met kenteken [kenteken 1] toebehorend aan [betrokkene 1], gestolen vanaf de [a-straat 1] te Woerden.

Op 25 juni 2018 wordt een zwarte Audi met kenteken [kenteken 2] om 22:48 uur geregistreerd op de rijksweg A16 nabij Breda en op 26 juni 2018 om 03:15 uur te Amsterdam. Dit betreft de hiervoor genoemde Audi die tussen 4 en 5 maart 2018 in Woerden is weggenomen. Het kenteken [kenteken 2] hoort bij een Toyota Yaris, waarvan de kentekenplaten waren gestolen tussen 16 juni 2018 om 14:00 uur en 19 juni 2018 om 12:00 uur te Nijmegen.

Op 25 juni 2018 heeft de verdachte samen met [betrokkene 2] voornoemde Audi op verzoek van [betrokkene 3] opgehaald uit Breda en naar Amsterdam gebracht. De verdachte staat tijdens dit ophalen telefonisch in contact met [betrokkene 3]. Op 25 juni 2018 om 20.29 uur belt de verdachte naar [betrokkene 3]. Hij vraagt: “
kwart voor 11 toch?” [betrokkene 3] antwoordt met: “
kwart voor 10”. Om 21:36 uur belt [betrokkene 3] naar de verdachte en vraagt hem: “
staat je chickie daar nu?” De verdachte antwoordt: “
nee man, wat voor auto hebben ze?”. [betrokkene 3] zegt vervolgens: “
alleen die wat ik tegen je zei die moet je daar zoeken. (...) Die nummer die ik tegen je zei (...) niet naar die chappie toelopen ofzo ja”. De verdachte antwoordt dan: “
nee, nee (...) ik ben wel sneaky geparkeerd je weet toch”.

Om 22:57 uur belt [betrokkene 3] opnieuw naar de verdachte. Hij vraagt dan aan de verdachte of het is gelukt en of hij met die ander is. De verdachte bevestigt dit en zegt: “
we vertrekken nu vanaf hier”.

Om 23:30 uur belt de verdachte met [betrokkene 3] en zegt: “
dit shit, hij valt uit steeds he. (...) Ik moest nel de vluchtstrook uit en aan doen. Als er wat gebeurt dan laat ik die ding gewoon achter he.” Hierop antwoordt [betrokkene 3]: “
ja (...) ga geen gekke riskies nemen.”

De Audi wordt door de verdachte van Breda naar Amsterdam gereden. De auto waarmee de verdachte en [betrokkene 2] naar Breda zijn gekomen wordt door [betrokkene 2] teruggereden. De Audi wordt door de verdachte in Amsterdam achtergelaten met de sleutels in het dashboardkastje. [betrokkene 2] is daarbij aanwezig. Zowel de verdachte als [betrokkene 2] hebben voor het ophalen van de Audi een beloning ontvangen.

Overwegingen

Het hof leidt uit de omstandigheden waaronder de Audi in Breda is opgehaald en de inhoud van de contacten tussen [betrokkene 3] en de verdachte af, dat de verdachte ten tijde van het verkrijgen van de Audi wist dat deze van misdrijf afkomstig was. Hierbij is van belang dat de verdachte op verzoek van [betrokkene 3] laat in de avond voor een beloning samen met [betrokkene 2] naar Breda rijdt en daar een zeer kostbare auto ophaalt, zonder dat hij zich ervan heeft vergewist van wie de auto is en waarom hij de auto op moet halen. Hij neemt de Audi vervolgens in ontvangst van een hem onbekend persoon en rijdt hiermee naar Amsterdam, alwaar hij de Audi onafgesloten met de sleutels in het dashboardkastje achterlaat. Dat de verdachte ten tijde van het verkrijgen van de Audi wist dat deze van diefstal afkomstig was leidt het hof voorts af uit de hiervoor genoemde telefoongesprekken. Voordat de verdachte de Audi overgedragen krijgt zegt [betrokkene 3] tegen hem dat hij niet naar “die chappie” (het hof begrijpt: de persoon van wie hij de Audi overgedragen zou krijgen) mag toelopen. De verdachte bevestigt dat hij dit niet zal doen en zegt verder tegen [betrokkene 3] dat hij “sneaky” staat geparkeerd, waaruit het hof begrijpt dat de verdachte zijn auto in Breda onopvallend heeft geparkeerd. Indien de verdachte niet wist dat de Audi van diefstal afkomstig was, bestond er voor hem geen reden om op een dergelijke wijze deze auto in ontvangst te nemen. Ook het feit dat de verdachte tegen [betrokkene 3] zegt dat hij de Audi achterlaat als deze ermee stopt en dat [betrokkene 3] daarop antwoordt dat hij geen risico’s moet nemen, wijst op wetenschap bij de verdachte dat het om een gestolen auto ging. Tot slot betrekt het hof hierbij nog het feit dat de verdachte bij de politie heeft verklaard dat hij bij het in ontvangst nemen van de Audi niet veel vragen mocht stellen.

Gelet op het voorgaande acht het hof wettig en overtuigend bewezen dat de verdachte zich schuldig heeft gemaakt aan opzetheling. Het hof acht ook bewezen dat hij dit tezamen en in vereniging met [betrokkene 3] en [betrokkene 2] heeft gedaan. Daarbij is van belang dat de verdachte op verzoek van [betrokkene 3] met [betrokkene 2] in een auto naar Breda is gereden en dat de verdachte gedurende de heen- en terugreis met [betrokkene 3] in contact stond en van [betrokkene 3] aanwijzingen kreeg. Voorts is van belang dat de verdachte de Audi naar Amsterdam heeft gereden en dat [betrokkene 2] de auto heeft teruggereden waarmee ze samen naar Breda waren gegaan. In Amsterdam hebben de verdachte en [betrokkene 2] de Audi achtergelaten. Beiden hebben hiervoor een beloning gekregen. Er was aldus sprake van een nauwe en bewuste samenwerking, met een duidelijke taakverdeling, waarbij de rollen van de verdachte en [betrokkene 2] inwisselbaar zijn.”

IV.
De bespreking van het middel

8. In de toelichting op het middel wordt de klacht aldus geëxpliciteerd, dat uit de gebezigde bewijsmiddelen niet (zonder meer) volgt dat de verdachte de
in de bewezenverklaring bedoeldeauto heeft verworven of voorhanden heeft gehad (cursivering door mij, A-G). Daartoe wordt aangevoerd dat de verdachte het in zijn verklaring slechts heeft over “de auto” en ook uit de overige bewijsmiddelen niet kan volgen dat met die auto wordt bedoeld de in de bewezenverklaring genoemde Audi RS5. Aldus is volgens de stellers van het middel sprake van “een gat in de bewijsvoering” zodat de bewezenverklaring onvoldoende met redenen is omkleed.

9. Uit de door het hof gebezigde bewijsmiddelen volgt dat (i) de verdachte samen met [betrokkene 2] die avond in opdracht van [betrokkene 3] een auto moest ophalen in Breda, (ii) dat de verdachte deze auto vervolgens in Amsterdam Sloterdijk bij Plein ‘40-’45 heeft achtergelaten^[2]en (iii) dat de gestolen Audi rond diezelfde tijdstippen eerst in Breda en later in Amsterdam bij de kruising van de N200 Haarlemmerweg en de Burgemeester de Vlugtlaan is gesignaleerd. Een korte zoekslag op internet leert dat die kruising op een steenworpafstand van Plein ’40-’45 ligt. Anders dan het middel wil, meen ik dat uit de bewijsvoering van het hof in voldoende mate kan worden afgeleid dat de auto waarin de verdachte in de nacht van 25 juni op 26 juni 2018 reed, de tenlastegelegde Audi betreft. De vergelijking die de stellers van het middel maken met de zaak in HR 2 oktober 2007, ECLI:NL:HR:2007:BA8514 gaat hier niet op. Overigens wijs ik erop dat in hoger beroep namens de verdachte niet is betwist dat hij die bewuste avond de in de tenlastegelegde genoemde Audi naar Amsterdam heeft gereden. Ik citeer uit de ter terechtzitting van 12 oktober 2022 aan het hof voorgedragen pleitnota:

“6. Uit de stukken van het dossier kan uw hof afleiden dat de ten laste gelegde Audi een gestolen auto is. Cliënt ontkent niet dat hij diegene is geweest die deze Audi voor [betrokkene 3] heeft opgehaald in Breda en deze vervolgens in Amsterdam heeft geparkeerd. Client ontkent dus niet dat hij deze auto
voorhandenheeft gehad.

7. Hetgeen cliënt ontkent is dat hij
niet wistdat de auto van diefstal afkomstig was. Uw hof ziet zich vandaag dan ook allereerst voor de vraag gesteld of er feiten en omstandigheden in dit dossier zijn waaruit blijkt dat cliënt dit wist.

[…]”

V.
Slotsom

10. Het middel faalt en kan worden afgedaan met een aan art. 81 lid 1 RO Pro ontleende motivering.

11. Gronden waarop de Hoge Raad gebruik zou moeten maken van zijn bevoegdheid de bestreden uitspraak ambtshalve te vernietigen, heb ik niet aangetroffen.

12. Deze conclusie strekt tot verwerping van het beroep.

De Procureur-Generaal

bij de Hoge Raad der Nederlanden

Hoge Raad bevestigt medeplegen opzetheling gestolen Audi RS5 in politieonderzoek brandstichting

Conclusie

Voetnoten