ECLI:NL:PHR:1996:53

• Datum uitspraak: 18 juni 1996
• Publicatiedatum: 19 december 2024
• Zaaknummer: 8793
• Instantie: Parket bij de Hoge Raad
• Type: Conclusie
• Rechtsgebied: Civiel recht
• Uitkomst: Afwijzend
• Vindplaatsen: Rechtspraak.nl

AI samenvatting door Lexboost • Automatisch gegenereerd

Overschrijding appeltermijn bij bijstandsverhaal zonder verschoonbaar verzuim

In deze zaak ging het om een beschikking van de Rechtbank Zwolle waarbij betrokkene werd veroordeeld tot betaling van een bijdrage in de kosten van bijstand aan zijn voormalige echtgenote en kind. Betrokkene kwam in hoger beroep bij het hof Arnhem, maar werd niet ontvankelijk verklaard wegens overschrijding van de appeltermijn. Betrokkene stelde cassatie in tegen deze niet-ontvankelijkverklaring.

De Hoge Raad stelde vast dat het toepasselijke procesrecht vereiste dat het hoger beroep binnen drie weken na uitspraak moest worden ingesteld. Hoewel de appeltermijn was overschreden, was aan de voet van de beschikking een onjuiste rechtsmiddelenbelehring geplaatst, die de termijn verkeerd aangaf. Volgens artikel 6:11 Awb kan een termijnoverschrijding niet-ontvankelijkverklaring achterwege blijven indien de indiener niet in verzuim kan worden geacht.

De Hoge Raad oordeelde echter dat de aanwezigheid van een foutieve rechtsmiddelenbelehring niet automatisch leidt tot verschoonbaarheid van de termijnoverschrijding, zeker niet wanneer betrokkene werd bijgestaan door een advocaat die geacht wordt deskundig te zijn. De Hoge Raad vond dat het hof terecht had geoordeeld dat de termijnoverschrijding niet verschoonbaar was, ondanks de cumulatie van fouten bij griffie en advocaat. Hierdoor werd het beroep verworpen.

Uitkomst: Het cassatieberoep wordt verworpen wegens niet-verschoonbare overschrijding van de appeltermijn.

Conclusie

DA/PJ

Rekestnr. 8793

Parket, 18 juni 1996

Mr Asser

Conclusie inzake:

[verzoeker]

tegen:

De Gemeente Lelystad

Edelhoogachtbaar College,

1. Inleiding

1.1. Bij beschikking van 15 juni 1995 heeft de Rechtbank te Zwolle op een op de voet van art. 68a jº art. 63 ABW ingediend verzoek van verweerster in cassatie - de Gemeente - bepaald dat verzoeker tot cassatie - betrokkene - als bijdrage in de kosten die de Gemeente heeft in verband met aan de voormalige echtgenote en het kind van betrokkene verleende bijstand aan de Gemeente vanaf 1 mei 1994 f 850,- per maand voor de nog komende termijnen telkens bij vooruitbetaling zal voldoen.

1.2. Tegen deze beschikking is betrokkene bij het Arnhemse Hof in hoger beroep gekomen bij een op 24 juli 1995 ter griffie van het hof ingekomen beroepschrift.

1.3. Na de mondelinge behandeling van de zaak ter terechtzitting van het hof van 26 oktober 1995 heeft de advocaat van betrokkene op 15 november 1995 nog een brief gezonden aan het hof in verband met de door het hof ambtshalve ter zitting geopperde vraag of betrokkene ontvankelijk was in zijn appel wegens overschrijding van de appeltermijn.

1.4. Bij beschikking van 21 november 1995 heeft het hof betrokkene wegens termijnoverschrijding niet ontvankelijk verklaard in zijn hoger beroep.

1.5. Bij verzoekschrift, ter griffie van Uw Raad ingekomen op 29 december 1995, heeft betrokkene tegen die beschikking cassatie ingesteld met een uit twee onderdelen opgebouwd middel. De Gemeente heeft in cassatie geen verweer gevoerd.

2. Bespreking van het cassatiemiddel

2.1. Nu het inleidende verzoekschrift dateert van 31 oktober 1994 is in deze zaak het, naar het hof terecht heeft vastgesteld, vóór 1 april 1995 geldende procesrecht van toepassing ^[1] .

2.2. Dat betekent dat ingevolge het te dezen van toepassing zijnde art. 828i lid 1 (oud) Rv ^[2] het hoger beroep diende te worden ingesteld binnen drie weken na de uitspraak, zoals het hof eveneens met juistheid heeft geoordeeld.

2.3. Vast staat dus dat betrokkene de appeltermijn heeft overschreden. Maar eveneens staat de onjuistheid vast van de door de griffier van de rechtbank aan de voet van de beschikking van 15 juni 1995 geplaatste vermelding dat van deze beschikking hoger beroep kon worden ingesteld "
binnen twee maanden na de hierboven vermelde dag" ^[3] , dat wil zeggen na dag van de uitspraak van die beschikking.

2.4. In een zaak als deze is het bepaalde in art. 6:11 jº art. 6:24 Awb van overeenkomstige toepassing ^[4] . Die bepaling luidt:

"Ten aanzien van een na afloop van de termijn ingediend bezwaar- of beroepschrift blijft niet-ontvankelijkverklaring op grond daarvan achterwege indien redelijkerwijs niet kan worden geoordeeld dat de indiener in verzuim is geweest".

2.5. Het hof heeft blijkens de betreden beschikking kennis genomen van de brief van de advocaat van betrokkene van 15 november 1995. Aangenomen moet daarom worden dat het hof rekening heeft gehouden met de daarin genoemde argumenten, met name met het daarin onmiskenbaar gedane beroep op de verschoonbaarheid van de termijnoverschrijding.

2.6. In de tweede zin van r.o. 3.3 van de bestreden beschikking, luidende:

"Uit de stukken en het besprokene ter zitting is ook niet gebleken van zodanige omstandigheden dat daarover anders zou moeten worden beslist",

ligt naar mijn mening besloten dat het hof in met name genoemde brief geen feiten en omstandigheden heeft aangetroffen die het oordeel zouden kunnen wettigen dat de termijnoverschrijding verschoonbaar was in de zin van art. 6:11 ABW.

2.7. In het onderhavige geval zijn twee omstandigheden van belang. In de eerste plaats de foutieve "Rechtsmittelbelehrung" aan de voet van de beschikking - het stempel is waarschijnlijk op grond van een routine geplaatst ter uitvoering van het nieuwe art. 805 lid 2 Rv. Maar die bepaling is bij mijn weten in zaken als deze niet van toepassing. In de tweede plaats is van gewicht dat betrokkene in de eerste aanleg en in appel werd bijgestaan door een advocaat, die geacht mag worden ter zake deskundig te zijn en op de hoogte van de toepasselijke bepalingen van procesrecht.

2.8. Aangenomen kan worden dat het hof deze twee omstandigheden tegen elkaar heeft afgewogen en de laatste omstandigheid de doorslag heeft laten geven.

2.9. Aldus opgevat geeft 's hofs oordeel naar ik meen geen blijk van een onjuiste opvatting aangaande het bepaalde in art. 6:11 ABW. Ook in het bestuursrecht behoeft een foutieve "Rechtsmittelbelehrung", bijvoorbeeld op grond van art. 3:45 of 6:23 ^[5] Awb, niet zonder meer tot het oordeel te leiden dat een termijnoverschrijding verschoonbaar is ^[6] . En wat het huidige art. 805 lid 2 Rv betreft zou ik willen opmerken dat partijen die in de procedure worden bijgestaan door advocaten aan een onjuiste vermelding, behoudens bijzondere omstandigheden, geen rechten kunnen ontlenen ^[7] . Het is nu juist de specifieke deskundigheid van de advocaat die hier de eerste bron van informatie voor de betrokken partij behoort te zijn ^[8] .

2.10. Bij het voorgaande wil ik nog wel aantekenen dat een andere uitkomst meer bevrediging zou hebben geschonken. De betrokkene wordt nu slachtoffer van een cumulatie van fouten van al degenen die het zouden hebben moeten weten: in de eerste plaats de griffier die een fout maakt in de vermelding van de appeltermijn en in de tweede plaats de advocaat die niet meteen die fout heeft ontdekt. Ik zie echter geen mogelijkheid onder het huidige Nederlandse procesrecht om de betrokkene te ontheffen van de gevolgen van de fout die zijn advocaat heeft gemaakt ^[9] .

2.11. Het komt mij voor dat de beide onderdelen van het middel op het voorgaande afstuiten.

3. CONCLUSIE

Deze strekt tot verwerping van het beroep.

De Procureur-Generaal bij de Hoge Raad der Nederlanden,

Voetnoten

1. Zie art. X van de Wet van 7 juli 1994, Stb.1994, 570, in werking getreden op 1 april 1995.

2. Zie het oude art.828a lid 1 aanhef en onder 6e Rv.

3. Onderstreping in het origineel.

4. HR 27 oktober 1995, NJ 1996,121; HR 24 maart 1995, NJ 1995, 347; HR 27 mei 1994, NJ 1994,609.

5. Vgl. ook de art. 7:12 lid 4 en 7:26 lid 5 Awb.

6. Zie de parlementaire geschiedenis van art. 3:45 Awb, te vinden in Daalder/De Groot, De parlementaire geschiedenis van de Algemene wet bestuursrecht, Eerste tranche, 1993, p. 233- 234; en van art.6:11, p.298-301; T & C Awb (Van Buuren), art.3:45, aant.2; (Polak) aant. op art.6:11 en 6:23.

7. 7 In deze zin Schaafsma-Beversluis/Keijser, Het nieuwe personen- en familieprocesrecht, 1995, art.805, aant.8, p.55, verwijzend naar HR 16 oktober 1992, NJ 1993,2, in welke beschikking het echter ging om door de betrokkene met de griffie gepleegd overleg en niet over de uitvoering door de griffie van een door de wet voorgeschreven mededelingsplicht; zie voor een korte samenvatting van de parlementaire geschiedenis losbl. Burg. Rechtsvordering (Doek), art.805, aant.3.

8. Dat was ook een argument voor de regering om ondanks aandrang vanuit de Kamer in art.805 niet op te nemen dat in elke beschikking vermeld diende te worden hoe en binnen welke termijn hoger beroep kon worden ingesteld. Zie de MvA II, Kamerstukken II, 1992-1993, 22 487, nr.6, p.7. Elders, Nota n.a.v. het Eindverslag, Kamerstukken II 1993-1994, nr.9, p.3, spreekt zij van een "eenvoudige wijze" waarop (in de mededeling als bedoeld in art. 805 lid 2) partijen worden geïnformeerd.

9. Ik roep in dit verband in herinnering de noot van Vranken onder de twee beschikkingen van Uw Raad, HR 13 oktober 1989, NJ 1990,495 en HR 17 november 1989, NJ 1990,496.