Uitspraak
Vonnis van 7 februari 2024
Behorend bij A.R. no. AUA202300489
GERECHT IN EERSTE AANLEG VAN ARUBA
VONNIS
in de zaak van:
1.[Naam eiser in conventie, gedaagde in reconventie 1],
2.
[Naam eiseres in conventie, gedaagde in reconventie 2],
[Naam eiseres in conventie, gedaagde in reconventie 2],
3.
[Naam eiseres in conventie, gedaagde in reconventie 3 ],vertegenwoordigd door eisers sub 1 en sub 2 in hun hoedanigheid van testamentair bewindvoerders,
[Naam eiseres in conventie, gedaagde in reconventie 3 ],vertegenwoordigd door eisers sub 1 en sub 2 in hun hoedanigheid van testamentair bewindvoerders,
allen wonende te Aruba,
eisers in conventie,
gedaagden in reconventie,
hierna te noemen: respectievelijk [eiser in conventie, gedaagde in reconventie sub 1], [eiseres in conventie, gedaagde in reconventie sub 2] en [eiseres in conventie, gedaagde in reconventie sub 3] en gezamenlijk [eisers in conventie, gedaagden in reconventie] c.s.,
gemachtigde: mr. [naam gemachtigde] (eiseres sub 2),
tegen:
[Naam gedaagde in conventie, eiseres in reconventie],
wonende te België,
gedaagde in conventie,
eiseres in reconventie,
hierna te noemen: [gedaagde in conventie, eiseres in reconventie],
procederend in persoon.
1.DE PROCEDURE
1.1
Het verloop van de procedure blijkt uit:
- het inleidend verzoekschrift, met producties, van 10 februari 2023;
- de conclusie van antwoord en eis in reconventie, met producties, van 28 juni 2023;
- de conclusie van repliek en antwoord in reconventie, met producties, van 4 oktober 2023;
- de conclusie van dupliek in conventie en repliek in reconventie van 1 november 2023;
- de conclusie van dupliek in reconventie van 29 november 2023.
1.2
Vervolgens is vonnis bepaald.
2.DE FEITEN
2.1
Op 10 juni 2020 is in Aruba overleden [Naam moeder] (hierna: de moeder). De moeder was gehuwd met wijlen [Naam vader] (hierna: de vader). De vader is op 17 september 2008 overleden. Partijen zijn de kinderen van de moeder en de vader.
2.2
De moeder heeft bij testament van 19 juni 2018 over haar nalatenschap beschikt. Partijen zijn haar erfgenamen, ieder voor een/vierde deel. Het erfdeel van [eiseres in conventie, gedaagde in reconventie sub 3] is onder bewind gesteld en zijn [eiser in conventie, gedaagde in reconventie sub 1] en [eiseres in conventie, gedaagde in reconventie sub 2] tezamen en bij opvolging tot bewindvoerders benoemd.
2.3
Bij leven (op 6 juli 2019) heeft de moeder een inboedellijst gemaakt en daarop aangegeven wat met de verschillende goederen moet gebeuren.
2.4
De nalatenschap van de moeder is nog niet verdeeld. Wel hebben de erven de tot de nalatenschap van de moeder behorende woning gelegen te [adres] verkocht. De verkoopopbrengst is op de derdenrekening van de notaris mr. [Naam notaris] gestort.
2.5
Aan [gedaagde in conventie, eiseres in reconventie] is een voorschot van Afl. 60.977,- betaald, aan [eiseres in conventie, gedaagde in reconventie sub 2] een voorschot van Afl. 15.000,- en aan [eiseres in conventie, gedaagde in reconventie sub 3] een voorschot van Afl. 60.000,-.
2.6
Partijen hebben over en weer voorstellen tot verdeling gedaan, maar hebben geen overeenstemming bereikt.
3.DE VORDERING
In conventie
3.1 [
eisers in conventie, gedaagden in reconventie] c.s. vorderen (letterlijk weergegeven):
“A. bij vonnis uitvoerbaar bij voorraad de partiele verdeling van de nalatenschap van wijlen [Naam moeder], weduwe van de heer [Naam vader], overleden in Aruba op 10 juni 2020 toe te wijzen zoals neergelegd in het voorstel van 10 oktober 2022 met de wijziging van 8 november 2022, onder aftrek van de gelden die ieder der erven als voorschot op de nalatenschap reeds heeft ontvangen. In die zin dat de verdeling van de gelden die tot de nalatenschap behoren worden verdeeld als volgt:
• [Naam] ([eiser in conventie, gedaagde in reconventie sub 1]) AWG 156.472,65 + € 26.253,95
• [Naam] ([gedaagde in conventie, eiseres in reconventie]) AWG 60.977,00 + € 26.253,95
• [eiseres in conventie, gedaagde in reconventie sub 2] [Naam] AWG 141.472,65 + € 26.253,95
• [eiseres in conventie, gedaagde in reconventie sub 3] [Naam] AWG 96.472,65 + € 26.253,95
B. te bepalen dat dit vonnis telkens in de plaats zal treden van de door gerekestreerde noodzakelijk te verrichten rechtshandelingen indien gerekestreerde niet binnen een week na het eerste verzoek daartoe namens verzoekers schriftelijk medewerking heeft gegeven of een volmacht daartoe tot de verdeling van de gelden uit de nalatenschap bij de notaris, de ABN-AMRO in Nederland en de op Aruba gevestigde bankinstellingen, Caribbean Mercantile Bank, RBC Royal Bank, Aruba Bank;
C. te bepalen dat dit vonnis telkens in de plaats zal treden van de door gerekestreerde noodzakelijk te verrichten rechtshandelingen indien gerekestreerde niet binnen een week na het eerste verzoek de notaris medewerking heeft gegeven of een volmacht daartoe tot uitkering van alle gelden uit de nalatenschap van partijen;
D. dan wel te bepalen dat dit vonnis in de plaats treedt van de vereiste medewerking van gerekestreerde aan de verdeling van de gelden van de nalatenschap van [Naam moeder].
E. dan wel een onzijdig persoon aan te wijzen die middels toestemming blijkende uit het door U E.A. in deze te wijzen vonnis de partiele verdeling van de nalatenschap van wijlen [Naam moeder] uitvoert zoals neergelegd in het voorstel van 10 oktober 2022 met de wijziging van 8 november 2022, onder aftrek van de gelden die ieder der erven als voorschot op de nalatenschap reeds heeft ontvangen.
F. alles met zodanige verdere of andere beslissingen als U.E.A. in goede justitie zal vermenen te behoren.
G. met veroordeling van gerekestreerde in de kosten dezes.”
3.2 [
eisers in conventie, gedaagden in reconventie] c.s. leggen aan hun vorderingen ten grondslag dat zij niet in een onverdeelde boedel hoeven te blijven en dat zij gerechtvaardigde belangen hebben bij verdeling van het geld uit de nalatenschap.
3.3 [
gedaagde in conventie, eiseres in reconventie] voert verweer. Zij verzet zich niet tegen verdeling, maar wel tegen de wijze (partieel) waarop deze volgens [eisers in conventie, gedaagden in reconventie] c.s. dient plaats te vinden. [gedaagde in conventie, eiseres in reconventie] voert verder aan dat de verdeling bij notariële akte dient plaats te vinden, omdat sprake is van bewind.
In reconventie
3.4 [
gedaagde in conventie, eiseres in reconventie] vordert dat het Gerecht:
a. de onderbewindstelling van het erfdeel van [eiseres in conventie, gedaagde in reconventie sub 3] nietig verklaart;
b. de bewindvoerders uit hun functie ontheft, omdat zij niet aan de op hen rustende verplichtingen hebben voldaan en omdat, voor wat betreft [eiseres in conventie, gedaagde in reconventie sub 2], van een belangenvermenging sprake is;
c. de zaak verwijst naar de notaris teneinde een notariële akte van verdeling op te stellen.
3.5 [
gedaagde in conventie, eiseres in reconventie] legt aan haar vordering ten grondslag dat het instellen van het testamentaire bewind juridisch niet houdbaar is. Volgens haar biedt dit alle mogelijkheden tot malversaties en is er sprake van knevelarij van [eiseres in conventie, gedaagde in reconventie sub 3] omdat zij - zonder dat daartoe enige noodzaak bestaat - in een positie van totale afhankelijkheid van de bewindvoerders wordt gebracht en de bewindvoerders kunnen doen en laten wat zij willen. De bewindvoerders hebben niet een correcte en complete boedelbeschrijving opgesteld, geen overeenkomst met betrekking tot de rechten en plichten van de onder bewind gestelde gemaakt, geen schriftelijk beheerplan gemaakt en geen notariële akte laten maken. Nu [eiseres in conventie, gedaagde in reconventie sub 2] als advocaat en adviseur van de moeder is benoemd tot bewindvoerder, is daarenboven sprake van een ernstige belangenverstrengeling, aldus nog steeds [gedaagde in conventie, eiseres in reconventie].
3.6 [
eisers in conventie, gedaagden in reconventie] c.s. voeren verweer en concluderen tot afwijzing van het verzochte, met veroordeling van [gedaagde in conventie, eiseres in reconventie] in de kosten van het geding.
In conventie en in reconventie
3.7
Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor zover voor de beslissing van belang, nader ingegaan.
4.DE BEOORDELING
In conventie en in reconventie
Bevoegdheid en toepasselijk recht
4.1
Nu de nalatenschap van de moeder op 10 juni 2020 in Aruba is opengevallen, is het Gerecht bevoegd van het geschil kennis te nemen en is het vóór 1 september 2021 geldende Arubaanse erfrecht van toepassing.
De processtukken
4.2 [
eisers in conventie, gedaagden in reconventie] c.s. hebben aangevoerd dat [gedaagde in conventie, eiseres in reconventie] een tweede conclusie van dupliek heeft genomen en dat deze door het Gerecht buiten beschouwing moet worden gelaten. Deze stelling mist feitelijke grondslag. Voor de dienende dag is door [gedaagde in conventie, eiseres in reconventie] een conclusie van dupliek in conventie en repliek in reconventie ingediend. Deze conclusie is vanwege zijn omvang in drie afzonderlijke delen toegezonden. Van een tweede conclusie van dupliek is derhalve geen sprake.
Het testament
4.3
Krachtens het testament zijn partijen de gezamenlijke erfgenamen van de moeder. Zij zijn ieder voor een/vierde deel gerechtigd tot de nalatenschap en tezamen gerechtigd en bevoegd tot beschikking over alle goederen en gelden behorend tot de nalatenschap.
4.4
Op grond van de omstandigheden dat partijen tezamen de tot de nalatenschap behorende woning hebben verkocht en dat voorschotten zijn uitgekeerd, gaat het Gerecht ervan uit dat ieder van partijen de nalatenschap zuiver heeft aanvaard. Partijen hebben geen stellingen betrokken die tot een ander oordeel zouden moeten leiden.
Testamentair bewind
4.5
Het aan [eiseres in conventie, gedaagde in reconventie sub 3] toekomende erfdeel is bij testament onder bewind gesteld. Aangenomen wordt dat dit bewind is ingesteld in het belang van [eiseres in conventie, gedaagde in reconventie sub 3]. Feiten en/of omstandigheden die tot een ander oordeel leiden, zijn niet gesteld of gebleken. [eisers in conventie, gedaagden in reconventie] c.s. hebben daarentegen niet, althans onvoldoende weersproken aangevoerd dat de moeder aanleiding heeft gezien het bewind in te stellen, omdat [eiseres in conventie, gedaagde in reconventie sub 3] een bipolaire stoornis heeft en in de manische periodes sprake is van verkwisting. Volgens [eisers in conventie, gedaagden in reconventie] c.s. heeft de moeder [eiseres in conventie, gedaagde in reconventie sub 3] daartegen willen beschermen.
4.6 [
gedaagde in conventie, eiseres in reconventie] vordert dat de beschikking waarbij het bewind is ingesteld, nietig wordt verklaard. Deze vordering wordt afgewezen. Niet alleen heeft [gedaagde in conventie, eiseres in reconventie] geen feiten en/of omstandigheden gesteld op grond waarvan moet worden aangenomen dat zij zelf belang bij dit gevorderde heeft, ook overigens bestaat voor toewijzing geen grond. Er zijn geen feiten en/of omstandigheden gesteld of gebleken die tot het oordeel leiden dat deze beschikking ten gevolge van dwang, bedrog of arglist is gemaakt. Indien en voor zover [gedaagde in conventie, eiseres in reconventie] heeft bedoeld te stellen dat de beschikking moet worden vernietigd omdat de moeder ten tijde van het maken van het testament niet compos mentis was, treft ook deze stelling geen doel. Dit is door [eisers in conventie, gedaagden in reconventie] c.s. weersproken en [gedaagde in conventie, eiseres in reconventie] heeft in het geheel geen (concrete, voor bewijs vatbare) feiten en/of omstandigheden gesteld die tot een dergelijk oordeel zouden kunnen leiden. De enkele omstandigheid dat de moeder op leeftijd was, is daarvoor onvoldoende.
4.7
Voor toewijzing van het overigens in reconventie gevorderde bestaat evenmin grond. Nog daargelaten dat door [eisers in conventie, gedaagden in reconventie] c.s. terecht wordt opgemerkt dat de bewindvoerders geen verantwoording aan [gedaagde in conventie, eiseres in reconventie] zijn verschuldigd over het door hen gevoerde bewind, volgt uit hetgeen door [gedaagde in conventie, eiseres in reconventie] is aangevoerd ook niet dat de bewindvoerders hun taak niet naar behoren uitvoeren. De door [gedaagde in conventie, eiseres in reconventie] in dit verband betrokken stellingen treffen daarom geen doel. Evenmin is sprake van de gestelde belangenverstrengeling. De moeder heeft kennelijk aanleiding gezien (ook) [eiseres in conventie, gedaagde in reconventie sub 2] als bewindvoerder aan te wijzen. Dit stond haar vrij, ook nu [eiseres in conventie, gedaagde in reconventie sub 2] de moeder (al dan niet vanwege haar deskundigheid) bij leven bijstond en adviseerde, en brengt niet mee dat [eiseres in conventie, gedaagde in reconventie sub 2] met de belangen van [eiseres in conventie, gedaagde in reconventie sub 3] strijdige belangen heeft.
Partiele verdeling
4.8 [
eisers in conventie, gedaagden in reconventie] c.s. vorderen de partiele verdeling van de nalatenschap, namelijk dat de tot de nalatenschap behorende gelden (de verkoopopbrengst van de woning daaronder begrepen) worden verdeeld. [gedaagde in conventie, eiseres in reconventie] heeft zich hiertegen verzet. Volgens haar moet sprake zijn van een notariële akte en, zo begrijpt het Gerecht haar stellingen, moet eerst een boedelbeschrijving worden opgesteld waarna de nalatenschap in één keer, in zijn geheel, kan worden verdeeld.
4.9
Het verweer van [gedaagde in conventie, eiseres in reconventie] dat sprake moet zijn van een notariële akte begrijpt het Gerecht aldus, dat zij betoogt dat - omdat het erfdeel van [eiseres in conventie, gedaagde in reconventie sub 3] onder bewind is gesteld - de verdeling bij notariële akte dient te geschieden. Van een dergelijke verplichting is echter geen sprake. Voor wat betreft de partiele verdeling geldt verder dat een nalatenschap in beginsel partieel kan worden verdeeld. In dit geval is echter niet duidelijk wat de precieze omvang en waarde van de nalatenschap is. Blijkens de stellingen van partijen vallen in de boedel niet alleen de gelden, maar tevens alle inboedelgoederen (waaronder verschillende schilderijen en zilveren voorwerpen), juwelen en mogelijke (belasting)schulden. Daarnaast geldt dat de moeder, zoals tussen partijen niet in geschil is, in een schriftelijke opgave van 2019 voor een deel van de inboedelgoederen kenbaar heeft gemaakt aan wie zij welke goederen wil nalaten. Het ligt in de rede gevolg aan deze wens van de moeder te geven. Dat laat echter onverlet dat de verdeling van de nalatenschap aldus moet plaatsvinden, dat partijen daarvan ieder een/vierde deel toekomt. En omdat de omvang en de waarde van de nalatenschap niet duidelijk is, is evenmin duidelijk of met de door de moeder gewenste toedeling van de verschillende inboedelgoederen al dan niet sprake is van overbedeling. Daarom kan ook niet zonder meer worden gezegd dat de in 3.1 onder A genoemde bedragen ook daadwerkelijk aan ieder van de erven toekomen.
4.1
Het Gerecht zal partijen dan ook in de gelegenheid stellen zich (bij gelijktijdig te nemen akte) uit te laten over de omvang van de nalatenschap, dus over wat volgens hen allemaal tot de nalatenschap behoort, en de waarde daarvan. Tevens zullen partijen zich (zo mogelijk onderbouwd met verificatoire stukken) moeten uitlaten over de waarde van de verschillende op de door de moeder opgestelde inboedellijst weergegeven goederen. Indien deze akten door partijen zijn genomen, zullen partijen nog bij eveneens gelijktijdig te nemen antwoordakten op elkaars stellingen kunnen reageren.
4.11
In afwachting van de te nemen akten zal iedere verdere beslissing worden aangehouden.
5.DE UITSPRAAK
Het Gerecht:
5.1
verwijst de zaak naar de rol van woensdag 6 maart 2024 voor akte uitlating door partijen zoals hiervoor in 4.10 omschreven;
5.2
bepaalt dat partijen beiden op de rol van vier weken nadat vorenbedoelde akten zijn genomen van antwoordakte kunnen dienen;
5.3
houdt iedere verdere beslissing aan.
Dit vonnis is gewezen door mr. T.A.M. Tijhuis, rechter, en is uitgesproken ter openbare terechtzitting van woensdag 7 februari 2024 in aanwezigheid van de griffier.