ECLI:NL:HR:2019:475

• Datum uitspraak: 2 april 2019
• Publicatiedatum: 1 april 2019
• Zaaknummer: 17/02304
• Instantie: Hoge Raad
• Type: Uitspraak
• Rechtsgebied: Strafrecht
• Uitkomst: Overig
• Procedures: Cassatie
• Rechters: J. de Hullu; M.J. Borgers; J.C.A.M. Claassens
• Vindplaatsen: Rechtspraak.nl

AI samenvatting door Lexboost • Automatisch gegenereerd

Vernietiging en terugwijzing wegens onvoldoende motivering schatting wederrechtelijk verkregen voordeel bij witwassen

In deze zaak stond de ontneming van wederrechtelijk verkregen voordeel uit witwassen centraal. De betrokkene werd in hoger beroep veroordeeld tot het betalen van een bedrag van €16.417,15, gebaseerd op contante betalingen en stortingen die onderdeel waren van het bewezenverklaarde witwassen.

Het hof had vastgesteld dat de betrokkene gedurende de periode van december 2010 tot februari 2013 onder meer een auto contant had betaald, contante stortingen had gedaan en contant geld had uitgegeven aan autohuur. Het hof achtte het bewezen dat het totaal van €16.417,15 witwasgeld was. Tegelijkertijd erkende het hof dat een deel van de contante betalingen afkomstig was van legitieme bronnen, zoals een loterijwinst en een schenking van ouders.

De Hoge Raad oordeelde dat het hof ten onrechte aannam dat het bedrag van €16.417,15 als wederrechtelijk verkregen voordeel kon worden aangemerkt zonder nadere motivering. Volgens vaste jurisprudentie vormt het enkel het feit dat bedragen onderdeel zijn van witwassen niet automatisch het wederrechtelijk verkregen voordeel. Het ontbreken van een duidelijke motivering maakt het oordeel van het hof onbegrijpelijk.

Daarom vernietigde de Hoge Raad het hofarrest en verwees de zaak terug naar het hof voor een nieuwe beoordeling van het bedrag aan wederrechtelijk verkregen voordeel. De overige middelen werden niet behandeld vanwege de vernietiging en terugwijzing.

Uitkomst: De Hoge Raad vernietigt het arrest wegens onvoldoende motivering van de schatting van het wederrechtelijk verkregen voordeel en wijst de zaak terug voor hernieuwde berechting.

Uitspraak

2 april 2019

Strafkamer

nr. S 17/02304 P

Hoge Raad der Nederlanden

Arrest

op het beroep in cassatie tegen een uitspraak van het Gerechtshof Den Haag van 3 februari 2017, nummer 22/003912-16, op een vordering tot ontneming van wederrechtelijk verkregen voordeel ten laste van:

[betrokkene] , geboren te [geboorteplaats] op [geboortedatum] 1988.

1. Geding in cassatie

Het beroep is ingesteld door de betrokkene. Namens deze hebben R.J. Baumgardt en P. van Dongen, beiden advocaat te Rotterdam, bij schriftuur middelen van cassatie voorgesteld. De schriftuur is aan dit arrest gehecht en maakt daarvan deel uit.

De Advocaat-Generaal F.W. Bleichrodt heeft geconcludeerd tot vernietiging van de bestreden uitspraak en tot terugwijzing van de zaak naar het gerechtshof Den Haag teneinde op het bestaande hoger beroep opnieuw te worden berecht en afgedaan.

2. Beoordeling van het eerste middel

2.1.

Het middel bevat onder meer de klacht dat de schatting van het door middel van of uit de baten van het in de strafzaak bewezenverklaarde witwassen, meermalen gepleegd, wederrechtelijk verkregen voordeel ontoereikend is gemotiveerd.

2.2.1.

Het Hof heeft het door de betrokkene wederrechtelijk verkregen voordeel geschat op € 16.417,15 en heeft daartoe het volgende overwogen:

"Uit de bewijsmiddelen komt naar voren dat de veroordeelde gedurende de in zijn strafzaak bewezen verklaarde periode, te weten de periode van 13 december 2010 tot en met 4 februari 2013:

- een Seat Leon heeft gekocht, waarvan de koopsom ad. € 7.410,- door hem in contanten is voldaan,

- bedragen van in totaal € 5.400,- en € 3.550,- aan contanten op respectievelijk de rekening van [betrokkene] h/o [A] (rekeningnummer [rekeningnummer 1] ) en de rekening van [betrokkene] (rekeningnummer [rekeningnummer 2] ) heeft gestort, alsmede

- een bedrag van in totaal € 22.002,15 aan contant geld voor de huur van auto's bij [B] heeft uitgegeven.

Het hof acht het (...) genoegzaam aannemelijk geworden dat de veroordeelde in die periode een bedrag van € 8.520,- bij de Lotto heeft gewonnen en – voor de aanschaf van de Seat Leon en als startkapitaal voor het bedrijf [A] – een bedrag van € 13.425,- van zijn ouders heeft gekregen, reden waarom het hof in de strafzaak ten aanzien van een gedeelte, groot € 21.945,-, van het totaalbedrag aan contante betalingen en stortingen ad € 38.362,15 niet wettig en overtuigend bewezen heeft geacht dat dit – onmiddellijk of middellijk – uit enig misdrijf afkomstig was. Wel bewezen is dat de veroordeelde geldbedragen tot een totaal van € 16.417,15 heeft witgewassen.

Het bedrag, waarop het wederrechtelijk verkregen voordeel wordt geschat, wordt derhalve vastgesteld op € 16.417,15 en het hof zal de veroordeelde de verplichting opleggen om dit bedrag ter ontneming van dat voordeel aan de Staat te betalen."

2.2.2.

In de met deze ontnemingsprocedure verband houdende strafzaak is bewezenverklaard dat de betrokkene zich schuldig heeft gemaakt aan – kort gezegd – het telkens overdragen van een geldbedrag (in totaal € 16.417,15) waarvan hij wist dat dit van enig misdrijf afkomstig was. Dat feit is gekwalificeerd als witwassen, meermalen gepleegd.

2.3.

In de hiervoor weergegeven overwegingen is door het Hof als zijn oordeel tot uitdrukking gebracht dat het door middel van of uit de baten van het bewezenverklaarde witwassen verkregen voordeel wordt geschat op een bedrag van € 16.417,15. Dit oordeel is kennelijk gebaseerd op de opvatting dat de contante betalingen en stortingen tot een bedrag van € 16.417,15, nu zij voorwerp waren van het bewezenverklaarde witwassen, reeds daardoor wederrechtelijk verkregen voordeel vormen. Die opvatting is niet juist (vgl. HR 19 februari 2013, ECLI:NL:HR:2013:BY5217). Zonder nadere motivering, die ontbreekt, is daarom niet begrijpelijk dat de betrokkene daadwerkelijk tot een bedrag van € 16.417,15 wederrechtelijk verkregen voordeel heeft verkregen uit het bewezenverklaarde witwassen.

2.4.

Het middel klaagt daarover terecht.

3. Beoordeling van de middelen voor het overige

Gelet op de hierna volgende beslissing behoeven de middelen voor het overige geen bespreking.

4 Beslissing

De Hoge Raad:

vernietigt de bestreden uitspraak;

wijst de zaak terug naar het Gerechtshof Den Haag, opdat de zaak op het bestaande hoger beroep opnieuw wordt berecht en afgedaan.

Dit arrest is gewezen door de vice-president J. de Hullu als voorzitter, en de raadsheren M.J. Borgers en J.C.A.M. Claassens, in bijzijn van de waarnemend griffier E. Schnetz, en uitgesproken ter openbare terechtzitting van
2 april 2019 .