ECLI:NL:HR:2014:2657

• Datum uitspraak: 12 september 2014
• Publicatiedatum: 11 september 2014
• Zaaknummer: 14/01984
• Instantie: Hoge Raad
• Type: Uitspraak
• Rechtsgebied: Civiel recht; Insolventierecht
• Uitkomst: Afwijzend
• Procedures: Cassatie
• Rechters: E.J. Numann; G. Snijders; G. de Groot; M.V. Polak; T.H. Tanja-van den Broek
• Vindplaatsen: Rechtspraak.nl
• Verwijzingen: 5 uitgaand · 2 inkomend

AI samenvatting door Lexboost • Automatisch gegenereerd

Toepassing en verlenging schuldsaneringsregeling bij echtelieden na schending informatieplicht

De zaak betreft echtelieden die na faillissementen de schuldsaneringsregeling (WSNP) toegewezen kregen. De rechtbank had hun faillissementen opgeheven en de regeling uitgesproken. Later werd de regeling tussentijds beëindigd wegens niet-nakoming van de informatieplicht. Het hof oordeelde dat beide echtelieden tekort waren geschoten in hun informatieplicht, onder meer vanwege activiteiten van hun minderjarige zoon en betrokkenheid bij ondernemingen.

Het hof gaf echter aan dat er geen bewijs was dat bedragen aan de boedel waren onttrokken en gaf hen een kans alsnog informatie te verstrekken. Uiteindelijk werd geconcludeerd dat er onvoldoende grond was om de regeling te beëindigen, maar vanwege de schending van de informatieplicht werd de regeling verlengd met een jaar.

De Hoge Raad verwierp het cassatieberoep, waarbij werd geklaagd over ongelijke behandeling van de echtelieden. Het hof had onderscheid gemaakt in betrokkenheid bij de zoon, maar niet in de vaststelling van de schending van de informatieplicht, wat de verlenging rechtvaardigde. De verlenging van de schuldsaneringsregeling werd daarmee bevestigd.

Uitkomst: De Hoge Raad verwierp het cassatieberoep en bevestigde de verlenging van de schuldsaneringsregeling voor de echtelieden wegens schending van de informatieplicht.

Uitspraak

12 september 2014

Eerste Kamer

14/01984

EV/EE

Hoge Raad der Nederlanden

Arrest

1. [verzoeker 1],

2. [verzoekster 2],

echtelieden;
beiden wonende te [woonplaats],

VERZOEKERS tot cassatie,

advocaat: mr. W. Römelingh.

Verzoekers zullen hierna ook worden aangeduid als [verzoekers], en ieder afzonderlijk als [verzoeker 1] en [verzoekster 2].

1. Het geding in feitelijke instanties

Voor het verloop van het geding in feitelijke instanties verwijst de Hoge Raad naar de navolgende stukken:

a. het vonnis in de zaak met het insolventienummers C/14/12/157 R en C/14/12/158 R van de rechtbank
Noord-Holland van 2 oktober 2013;

b. de arresten in de zaak 200.135.177 van het gerechtshof Amsterdam van 3 december 2013 (tussenarrest) en 8 april 2014 (eindarrest).

De arresten van het hof zijn aan dit arrest gehecht.

2. Het geding in cassatie

Tegen de arresten van het hof hebben [verzoekers] beroep in cassatie ingesteld. Het cassatierekest is aan dit arrest gehecht en maakt daarvan deel uit.

De conclusie van de Advocaat-Generaal L. Timmerman strekt tot vernietiging van het bestreden eindarrest van het hof Amsterdam van 8 april 2014 wat betreft [verzoekster 2].

[verzoeker 1] heeft bij brief van 3 juli 2014 op die conclusie gereageerd. Nu deze brief niet door tussenkomst van een advocaat aan de Hoge Raad is toegestuurd, zal de Hoge Raad daarop geen acht slaan.

3. Beoordeling van het middel

3.1

In cassatie kan van het volgende worden uitgegaan.

(i) Op 14 december 2010 zijn op eigen aangifte de faillissementen uitgesproken van [verzoekers]

(ii) Bij vonnis van 19 april 2012 heeft de rechtbank Alkmaar op verzoek van [verzoekers] hun faillissementen opgeheven en ten aanzien van hen de toepassing van de schuldsaneringsregeling uitgesproken.

3.2

Op voordracht van de rechter-commissaris heeft de rechtbank de toepassing van de schuldsaneringsregeling ten aanzien van [verzoekers] ingevolge art. 350 lid 3, aanhef en onder c, Fw tussentijds beëindigd zonder verlening van de schone lei op de grond dat [verzoekers] hun informatieplicht, bedoeld in art. 327 in verbinding met art. 105 Fw, niet naar behoren nakwamen.

Het hof heeft in zijn tussenarrest, voor zover in cassatie van belang, overwogen dat het voor de hand ligt dat de activiteiten van de (destijds) nog minderjarige zoon van [verzoekers] – die zich bewogen op hetzelfde vlak als die van [verzoekers] in het verleden (de aardbeienteelt) en die niet direct gebruikelijk zijn voor een kind van die leeftijd – vragen zijn gaan oproepen bij de bewindvoerder en dat deze zich ervan wilde vergewissen dat daaruit geen inkomsten werden gegenereerd die aan de boedel dienen toe te komen. Het overwoog voorts dat [verzoekers] zich met betrekking tot de informatieverstrekking daaromtrent niet konden verschuilen achter de onwil van hun zoon (over wie zij destijds het ouderlijk gezag hadden) en dat dat zowel voor [verzoeker 1] als voor [verzoekster 2] geldt. (rov. 2.5) Ook de gang van zaken rond betrokkenheid van [verzoeker 1] bij twee door het hof genoemde ondernemingen riep vragen op en vergde een verdere verklaring in het belang van de boedel (rov. 2.6). Het hof oordeelde dat [verzoekers] waren tekortgeschoten in de nakoming van hun informatieplicht, maar het besloot, gelet op het grote belang van [verzoekers] bij voortduring van schuldsanering en de omstandigheid dat voorshands niet kon worden geconstateerd dat daadwerkelijk bedragen voor de boedel waren weggehouden, [verzoekers] nog een kans te geven alsnog afdoende informatie te verstrekken (rov. 2.7).

In het eindarrest heeft het hof als volgt geoordeeld. Het overwoog dat niet was gebleken dat [verzoekers] op dat moment nog informatie hadden achtergehouden en dat het voor de vraag was gesteld of uit de intussen beschikbare informatie afgeleid kon worden dat [verzoekers] de eigenlijke belanghebbenden waren bij de rond de bedrijfsmatige activiteiten van de zoon opgezette constructie, zij ook op dat moment nog de feitelijke zeggenschap hadden over de betrokken ondernemingen en of met die constructie was beoogd de opbrengsten uit die activiteiten buiten de schuldsaneringsregeling te houden om die naar [verzoekers] te doen toevloeien (rov. 2.5).

Het hof is tot de slotsom gekomen dat evenbedoelde vraag ten aanzien van [verzoekster 2] niet bevestigend kon worden beantwoord. Het hof herinnerde aan zijn oordeel in het tussenarrest dat ook [verzoekster 2] was tekortgeschoten in het verstrekken van informatie, maar was van oordeel dat deze tekortkoming geen tussentijdse beëindiging van de schuldsanering rechtvaardigde (rov. 2.6). Met betrekking tot [verzoeker 1] heeft het hof hem uiteindelijk met betrekking tot de evenbedoelde vraag het voordeel van de twijfel gegeven en het heeft beslist ook ten aanzien van hem de tussentijdse beëindiging van de schuldsanering alsnog af te wijzen (rov. 2.7).

Gelet op de schending door [verzoekers] van hun informatieplicht – waaraan aanvankelijk niet en vervolgens moeizaam en in een laat stadium was voldaan – heeft het hof wel een verlenging van de schuldsaneringsregeling op haar plaats geacht en het heeft die verlenging bepaald op één jaar (rov. 2.8).

3.3

De in de middelen 1 en 2 aangevoerde klachten kunnen niet tot cassatie leiden. Dit behoeft, gezien art. 81
lid 1 RO, geen nadere motivering nu de klachten niet nopen tot beantwoording van rechtsvragen in het belang van de rechtseenheid of de rechtsontwikkeling.

3.4.1

Middel 3 klaagt dat het hof, hoewel, gelet op hetgeen is overwogen in rov. 2.6. en 2.7 van het eindarrest, kennelijk een wezenlijk verschil bestaat tussen de beide schuldenaren waar het hun betrokkenheid bij de activiteiten van hun zoon betreft, ten aanzien van ieder van hen een even grote tekortkoming in de nakoming van de informatieplicht heeft aangenomen en ten aanzien van ieder van hen de termijn van de schuldsanering met één jaar heeft verlengd. Geklaagd wordt dat aldus in ongelijke gevallen dezelfde sanctie is toegepast, zonder dat het hof daarvoor een toereikende motivering heeft gegeven.

3.4.2

Het hof heeft, nadat het [verzoekers] in de gelegenheid had gesteld de schending van hun informatieplicht te herstellen, onderscheid gemaakt tussen [verzoeker 1] en [verzoekster 2] bij zijn oordeel over de mate van betrokkenheid bij de zakelijke activiteiten van de zoon en over de vraag of met de gehanteerde constructie werd beoogd aan de boedel toekomende gelden aan [verzoekers] te doen toekomen. Dit heeft voor beiden uiteindelijk geleid tot de gevolgtrekking dat er geen aanleiding bestond de schuldsanering te beëindigen. Anders dan het middel tot uitgangspunt neemt, heeft het hof
evenwel geen onderscheid tussen [verzoeker 1] en [verzoekster 2] gemaakt bij zijn daaraan voorafgaande en ook reeds in het tussenarrest neergelegde oordeel dat beiden hun informatieplicht hadden verzaakt. Het is dit oordeel waarin het hof aanleiding heeft gevonden de schuldsanering ten aanzien van beiden te verlengen.

Het middel kan dus niet tot cassatie leiden.

4. Beslissing

De Hoge Raad verwerpt het beroep.

Dit arrest is gewezen door de vice-president E.J. Numann als voorzitter en de raadsheren G. Snijders, G. de Groot, M.V. Polak en T.H. Tanja-van den Broek, en in het openbaar uitgesproken door de raadsheer G. de Groot op
12 september 2014 .