Uitspraak
5 juni 2012
Strafkamer
nr. S 11/01640
IC/MSP
Hoge Raad der Nederlanden
Arrest
op het beroep in cassatie tegen een uitspraak van het Gerechtshof te Arnhem, zitting houdende te Leeuwarden, van
23 maart 2011, nummer 24/001850-08, op een vordering tot ontneming van wederrechtelijk verkregen voordeel ten laste van:
[Betrokkene], geboren te [geboorteplaats] op [geboortedatum] 1963, wonende te [woonplaats].
1. Geding in cassatie
Het beroep is ingesteld door de betrokkene. Namens deze heeft mr. J. Boksem, advocaat te Leeuwarden, bij schriftuur een middel van cassatie voorgesteld. De schriftuur is aan dit arrest gehecht en maakt daarvan deel uit.
De Advocaat-Generaal Hofstee heeft geconcludeerd tot vernietiging van het bestreden arrest en tot terugwijzing van de zaak naar het Gerechtshof teneinde op het bestaande hoger beroep opnieuw te worden berecht en afgedaan.
2. Beoordeling van het middel
2.1. Het middel behelst de klacht dat het Hof bij zijn schatting van het wederrechtelijk verkregen voordeel ten onrechte, althans onvoldoende gemotiveerd ervan is uitgegaan dat de betrokkene voordeel heeft genoten uit een soortgelijk feit.
2.2.1. In de hoofdzaak is aan de betrokkene tenlastegelegd dat de betrokkene:
"1. in of omstreeks de periode van l januari 2005 tot en met 20 maart 2006 in de gemeente(n) Lelystad en/of Dronten en/of Noordoostpolder en/of Amsterdam, in elk geval in Nederland, en/of in Telsai, in elk geval in Litouwen en/of in Polen, tezamen en in vereniging met een ander of anderen, althans alleen,
A (sub 2)
[Slachtoffer 1] (geboren op [geboortedatum] 1989) en/of (een) andere(n) heeft/hebben geworven en/of vervoerd en/of overgebracht en/of gehuisvest en/of opgenomen, met het oogmerk van uitbuiting van die [slachtoffer 1] en/of die andere(n), terwijl die [slachtoffer 1] en/of die andere(n) de leeftijd van achttien jaren nog niet had(den) bereikt en/of
B (sub 3)
[Slachtoffer 1] (geboren op [geboortedatum] 1989) en/of (een) andere(n) heeft/hebben aangeworven en/of medegenomen en/of ontvoerd met het oogmerk die [slachtoffer 1] en/of die andere(n) in een ander land ertoe te brengen zich beschikbaar te stellen tot het verrichten van seksuele handelingen met of voor een derde tegen betaling en/of
C (sub 5)
[Slachtoffer 1] (geboren op [geboortedatum] 1989) en/of (een) andere(n) ertoe heeft/hebben gebracht zich beschikbaar te stellen tot het verrichten van seksuele handelingen met of voor een derde tegen betaling, dan wel ten aanzien van die [slachtoffer 1] en/of (een) andere(n) enige handeling heeft/hebben ondernomen waarvan hij en/of zijn mededader(s) wist(en) of redelijkerwijs moest(en) vermoeden dat die [slachtoffer 1] en/of die andere(n) zich daardoor beschikbaar zou(den) stellen tot het verrichten van die handelingen, terwijl die [slachtoffer 1] en/of die andere(n) de leeftijd van achttien jaren nog niet had/hadden bereikt en/of
D (sub 8)
Opzettelijk voordeel heeft/hebben getrokken uit seksuele handelingen van [slachtoffer 1] (geboren [geboortedatum] 1989) en/of (een) andere(n) met of voor een derde tegen betaling, terwijl die [slachtoffer 1] en/of die andere(n) de leeftijd van achttien jaren nog niet had/hadden bereikt
immers heeft/hebben/is/zijn hij en/of zijn medeverdachte(n)
- die [slachtoffer 1] en/of die andere(n) in een club in Litouwen benaderd en/of interesse in die [slachtoffer 1] en/of die andere(n) getoond en/of tegen die [slachtoffer 1] en/of die andere(n) gezegd dat hij, verdachte, met die [slachtoffer 1] en/of die andere(n) gelukkig was en/of
- die [slachtoffer 1] en/of die andere(n) voorgesteld om mee te gaan naar Nederland en/of
- tegen die [slachtoffer 1] en/of haar ouder(s) en/of andere(n) gezegd dat die [slachtoffer 1] en/of die andere(n) in een bar/restaurant kon(den) werken en/of
- aan de ouders van die [slachtoffer 1] en/of die andere(n) (een hoeveelheid) geld gegeven en/of
- die [slachtoffer 1] en/of die andere(n) met de auto naar Nederland vervoerd en/of (over)gebracht en/of gereden en/of
- die [slachtoffer 1] en/of die andere(n) gehuisvest en/of opgenomen in zijn, verdachtes, woning ([a-straat 1] te [plaats B]) en/of
- die [slachtoffer 1] en/of die andere(n) zijn, verdachtes, meisjes genoemd en/of met de [slachtoffer 1] en/of die andere(n) een (liefdes)relatie aangegaan en/of
- tegen die [slachtoffer 1] en/of die andere(n) gezegd dat die [slachtoffer 1] en/of die andere(n) in de prostitutie moest(en) gaan werken en/of
- tegen die [slachtoffer 1] en/of die andere(n) gezegd dat die [slachtoffer 1] en/of die andere(n) niet weg mocht(en)/zou(den) komen, voordat die [slachtoffer 1] en/of die andere(n) het geld van de reis en/of het verblijf en/of het geld dat aan de ouder(s) van die [slachtoffer 1] en/of die andere(n) en/of aan een andere(n) was gegeven terug had(den) verdiend en/of
- tegen die [slachtoffer 1] en/of die andere(n) gezegd dat als die [slachtoffer 1] en/of die andere(n) niet luisterde(n), hij en/of zijn mededader(s) die [slachtoffer 1] en/of die andere(n) naar andere mensen zou(den) sturen en/of
- (een) advertentie(s) geplaatst en/of (een) visitekaartje(s) gemaakt en/of verspreid waarin escortservices werden aangeboden en/of
- voor die [slachtoffer 1] en/of die andere(n) met (een) klant(en) (telefonisch) (een) afspra(a)k(en) gemaakt en/of
- die [slachtoffer 1] en/of die andere(n) naar (een) klant(en) vervoerd en/of gebracht en/of
- die/(een) klant(en) in zijn, verdachtes, woning ontvangen en/of
- het geld van voornoemde klant(en) in ontvangst genomen en/of
- die [slachtoffer 1] en/of die andere(n) opgedragen haar/hen, die [slachtoffer 1] en/of die andere(n), verdiende geld aan hem, verdachte en/of zijn mededader(s) af te geven en/of aldus
- die [slachtoffer 1] en/of die andere(n) uitgebuit,
- terwijl die [slachtoffer 1] en/of die andere(n) de Nederlandse taal niet, althans onvoldoende, beheerste(n)/sprak(en) en/of onbekend was/waren in Nederland en/of bijna niemand kende(n) in Nederland en/of
- terwijl die [slachtoffer 1] en/of die andere(n) niet over haar/hun eigen paspoort kon(den) beschikken en/of
- terwijl die [slachtoffer 1] en/of die andere(n) minderjarig was/waren en/of voor de huisvesting en/of financieel van hem, verdachte, en/of zijn mededaders(s) afhankelijk was/waren, in welke afhankelijkheidssituatie die [slachtoffer 1] en/of die andere(n) zich telkens niet kon(den) en/of durfden te verzetten en/of onttrekken tegen/aan (die uitbuiting)(door) hem verdachte, en/of zijn mededader(s);
2. in of omstreeks de periode van l januari 2006 tot en met l5 januari 2006 in Klaipeda, in elk geval in Litouwen en/of in Polen, tezamen en in vereniging met een ander of anderen, althans alleen, [betrokkene 3] heeft/hebben aangeworven en/of medegenomen en/of ontvoerd met het oogmerk die [betrokkene 3] in een ander land, te weten Nederland, ertoe te brengen zich beschikbaar te stellen tot het verrichten van seksuele handelingen met of voor een derde tegen betaling
immers heeft/hebben hij en/of zijn medeverdachte(n)
- die [betrokkene 3] in een club in Litouwen benaderd en/of interesse in die [betrokkene 3] getoond en/of
- die [betrokkene 3] voorgesteld om mee te gaan naar Nederland en/of
- tegen die [betrokkene 3] en/of haar moeder gezegd dat die [betrokkene 3] in een restaurant kon werken en/of
- tegen die [betrokkene 3] en/of haar moeder gezegd dat hij, verdachte, van die [betrokkene 3] hield en/of met die [betrokkene 3] wilde trouwen en/of
- die [betrokkene 3] met de auto vanuit Litouwen naar Polen vervoerd en/of (over)gebracht en/of gereden."
2.2.2. Daarvan heeft het Hof bewezenverklaard dat de betrokkene:
"1. in de periode van l januari 2006 tot en met 20 maart 2006 in Nederland, en in Litouwen en in Polen, tezamen en in vereniging met een ander of anderen,
A (sub 2)
[Slachtoffer 1] (geboren op [geboortedatum] 1989) heeft geworven en vervoerd en overgebracht en gehuisvest en opgenomen, met het oogmerk van uitbuiting van die [slachtoffer 1], terwijl die [slachtoffer 1] de leeftijd van achttien jaren nog niet had bereikt en
B (sub 3)
[Slachtoffer 1] (geboren op [geboortedatum] 1989) heeft aangeworven en medegenomen met het oogmerk die [slachtoffer 1] in een ander land ertoe te brengen zich beschikbaar te stellen tot het verrichten van seksuele handelingen met of voor een derde tegen betaling en
C (sub 5)
[Slachtoffer 1] (geboren op [geboortedatum] l989) ertoe heeft gebracht zich beschikbaar te stellen tot het verrichten van seksuele handelingen met of voor een derde tegen betaling, terwijl die [slachtoffer 1] de leeftijd van achttien jaren nog niet had bereikt en
D (sub 8)
Opzettelijk voordeel hebben getrokken uit seksuele handelingen van [slachtoffer 1] (geboren [geboortedatum] 1989) met of voor een derde tegen betaling, terwijl die [slachtoffer 1] de leeftijd van achttien jaren nog niet had bereikt immers hebben hij en/of zijn medeverdachte(n)
- die [slachtoffer 1] voorgesteld om mee te gaan naar Nederland en
- tegen die [slachtoffer 1] gezegd dat die [slachtoffer 1] in een bar/restaurant kon werken en
- aan de ouders van die [slachtoffer 1] geld gegeven en
- die [slachtoffer 1] met de auto naar Nederland vervoerd en (over)gebracht en gereden en
- die [slachtoffer 1] gehuisvest en opgenomen in zijn, verdachtes, woning ([a-straat 1] te [plaats B]) en
- die [slachtoffer 1] gezegd dat die [slachtoffer 1] in de prostitutie moest gaan werken en
- tegen die [slachtoffer 1] gezegd dat die [slachtoffer 1] niet weg mocht/zou komen, voordat die [slachtoffer 1] het geld van de reis en het verblijf en het geld dat aan de ouder(s)van die [slachtoffer 1] was gegeven terug had verdiend en
- tegen die [slachtoffer 1] gezegd dat als die [slachtoffer 1] niet luisterde, hij die [slachtoffer 1] naar andere mensen zou sturen en
- een advertentie geplaatst en visitekaartje gemaakt en verspreid waarin escortservices werden aangeboden en
- voor die [slachtoffer 1] met klanten (telefonisch) afspraken gemaakt en
- die [slachtoffer 1] naar klanten vervoerd en gebracht en
- klanten in zijn, verdachtes, woning ontvangen en
- het geld van voornoemde klanten in ontvangst genomen en
- die [slachtoffer 1] opgedragen haar, die [slachtoffer 1], verdiende geld aan hem, verdachte af te geven en aldus die [slachtoffer 1] uitgebuit,
- terwijl die [slachtoffer 1] de Nederlandse taal niet, beheerste/sprak en onbekend was in Nederland en bijna niemand kende in Nederland en
- terwijl die [slachtoffer 1] niet over haar eigen paspoort kon beschikken en
- terwijl die [slachtoffer 1] minderjarig was en voor de huisvesting en financieel van hem, verdachte, en/of zijn mededaders(s) afhankelijk was, in welke afhankelijkheidssituatie die [slachtoffer 1] zich telkens niet kon en/of durfde te verzetten en/of onttrekken tegen/aan (die uitbuiting) (door) hem verdachte, en/of zijn mededader(s);
2. in de periode van 1 januari 2006 tot en met 15 januari 2006 (in) Litouwen en in Polen, tezamen en in vereniging met een ander of anderen, [betrokkene 3] heeft medegenomen met het oogmerk die [betrokkene 3] in een ander land, te weten Nederland, ertoe te brengen zich beschikbaar te stellen tot het verrichten van seksuele handelingen met of voor een derde tegen betaling immers hebben hij en/of zijn medeverdachte(n)
- tegen die [betrokkene 3] gezegd dat die [betrokkene 3] in een restaurant kon werken en
- die [betrokkene 3] met de auto vanuit Litouwen naar Polen vervoerd en (over)gebracht en gereden."
2.2.3. Met betrekking tot deze bewezenverklaring heeft het Hof in het arrest in de hoofdzaak onder meer het volgende overwogen:
"Het Hof overweegt dat het verwijt dat verdachte wordt gemaakt niet is mensenhandel gepleegd ten aanzien van [betrokkene 2], maar mensenhandel gepleegd ten aanzien van [slachtoffer 1] en [betrokkene 3]."
2.3. Het thans bestreden arrest houdt, voor zover hier van belang, in:
"Naast de mensenhandel gepleegd ten aanzien van de minderjarige [slachtoffer 1], acht het hof voldoende aannemelijk geworden dat veroordeelde voordeel heeft genoten uit een soortgelijk feit, namelijk mensenhandel gepleegd jegens de meerderjarige [betrokkene 2] in de periode van l oktober 2004 tot en met 20 maart 2006.
Het verweer van de raadsman dat veroordeelde in de strafzaak is vrijgesproken van mensenhandel gepleegd ten aanzien van [betrokkene 2] en dat eventueel voordeel uit dat feit niet kan worden ontnomen, wordt verworpen. De tenlastelegging en ook de bewezenverklaring van feit 1 ziet enkel en alleen op slachtoffers jonger dan 18 jaren, waaronder niet [betrokkene 2] kan worden begrepen, omdat zij ouder is dan 18 jaren. Het ten laste gelegde en bewezenverklaarde onder 2 ziet, mede gelet op de inhoud van bet strafdossier, alleen op mensenhandel gepleegd ten aanzien van (de meerderjarige) [betrokkene 3]."
2.4. Het Hof heeft de hiervoor onder 2.2.1 weergegeven tenlastelegging onder 1 zo opgevat dat deze in haar geheel betrekking had op slachtoffers jonger dan 18 jaren en dus niet op [betrokkene 2]. Die aan de feitenrechter voorbehouden uitleg is - gelet op de opbouw van de tenlastelegging en de manier waarop het feitelijk gedeelte daarvan is omschreven - niet onverenigbaar met de bewoordingen van de tenlastelegging en moet daarom in cassatie worden geëerbiedigd. Het middel faalt.
3. Beslissing
De Hoge Raad verwerpt het beroep.
Dit arrest is gewezen door de vice-president A.J.A. van Dorst als voorzitter, en de raadsheren J. de Hullu en Y. Buruma, in bijzijn van de waarnemend griffier E. Schnetz, en uitgesproken op 5 juni 2012.