ECLI:NL:HR:2012:BV6978

Hoge Raad

Datum uitspraak
3 april 2012
Publicatiedatum
5 april 2013
Zaaknummer
09/04680 B
Instantie
Hoge Raad
Type
Uitspraak
Rechtsgebied
Strafrecht
Uitkomst
Overig
Procedures
  • Cassatie
Rechters
Vindplaatsen
  • Rechtspraak.nl
Aangehaalde wetgeving Pro
Art. 552a SvArt. 94 SvArt. 94a Sv
AI samenvatting door LexboostAutomatisch gegenereerd

Hoge Raad vernietigt beschikking inzake beslag en verwijst terug voor juiste maatstaf toepassing

De zaak betreft een beroep in cassatie tegen een beschikking van de rechtbank Amsterdam waarbij een klaagschrift als bedoeld in artikel 552a Sv werd afgewezen. Het klaagschrift strekte tot teruggave van meerdere inbeslaggenomen goederen waaronder auto's, een motorfiets en een horloge. De rechtbank oordeelde dat het niet hoogst onwaarschijnlijk was dat de goederen verbeurd zouden worden verklaard of zouden worden gebruikt voor ontneming van wederrechtelijk verkregen voordeel, mede op basis van informatie over vermeende betrokkenheid bij cocaïnetransporten en een onverklaarbaar vermogen.

De Hoge Raad stelde vast dat de rechtbank niet duidelijk had gemaakt op welke wettelijke grondslag het beslag was gelegd en welke maatstaf van artikel 94 of Pro 94a Sv zij had toegepast. De Hoge Raad herhaalde de criteria die gelden bij beoordeling van een klaagschrift tegen beslag onder deze artikelen, waarbij onder meer het belang van de strafvordering en de waarschijnlijkheid van verbeurdverklaring of ontneming centraal staan.

Gezien het ontbreken van een juiste maatstaf en motivering vernietigde de Hoge Raad de bestreden beschikking en verwees de zaak naar het gerechtshof Amsterdam voor een nieuwe behandeling en beslissing op het klaagschrift. De uitspraak benadrukt het belang van een correcte rechtsgrondslag en motivering bij beslagbeslissingen.

Uitkomst: De Hoge Raad vernietigde de beschikking en verwees de zaak terug naar het gerechtshof Amsterdam voor herbeoordeling van het klaagschrift met toepassing van de juiste maatstaf.

Uitspraak

3 april 2012
Strafkamer
nr. S 09/04680
BCB/LBS
Hoge Raad der Nederlanden
Beschikking
op het beroep in cassatie tegen een beschikking van de Rechtbank te Amsterdam van 10 november 2009, nummer RK 09/1513, op een klaagschrift als bedoeld in art. 552a van het Wetboek van Strafvordering, ingediend door:
[Klager], geboren te [geboorteplaats] op [geboortedatum] 1980, wonende te [woonplaats].
1. Geding in cassatie
Het beroep is ingesteld door de klager. Namens deze heeft mr. Th.J. Kelder, advocaat te Den Haag, bij schriftuur en aanvullende schriftuur een middel van cassatie voorgesteld. De schrifturen zijn aan deze beschikking gehecht en maken daarvan deel uit.
De Advocaat-Generaal Knigge heeft geconcludeerd tot vernietiging van de bestreden beschikking en tot zodanige beslissing met betrekking tot terug- of verwijzing als de Hoge Raad gepast zal voorkomen.
2. Beoordeling van het middel
2.1. Het middel klaagt over de ongegrondverklaring van het beklag.
2.2. De Rechtbank heeft het klaagschrift van de klager, strekkende tot teruggave aan hem van een Volkswagen Golf R 32, een Volkswagen Golf GTI, een motorfiets Suzuki en een horloge van het merk Breitling, ongegrond verklaard. De Rechtbank heeft daartoe het volgende overwogen:
"Uit de stukken en de behandeling in raadkamer blijkt naar het oordeel van de rechtbank dat het niet hoogst onwaarschijnlijk is dat de strafrechter, later oordelend, de inbeslaggenomen goederen zal verbeurd verklaren of het beslag zal aanwenden ter ontneming van wederrechtelijk verkregen voordeel. De rechtbank baseert zich daarbij op het volgende.
Het dossier, het onderzoek Hyperion, bevat CIE-informatie waarin staat dat klager zich zou bezig houden met cocaïne transporten vanuit Zuid Amerika. Ook zijn er tapgesprekken van klager die vermoedelijk op versluierende wijze gaan over handel in verdovende middelen. Daarnaast is financieel onderzoek gedaan naar klager. Dit levert vooralsnog een onverklaarbaar vermogen op van € 100.000,-. Dit bedrag wordt niet gedekt door het door klager ontvangen schadevergoedingsbedrag, dan wel de door hem ontvangen erfenis.
Gelet hierop, is de rechtbank van oordeel dat het strafvorderlijk belang zich verzet tegen opheffing van het beslag. Op grond van bovenstaande is het immers niet onwaarschijnlijk dat de rechter die later inhoudelijk over de zaak zal oordelen de goederen ofwel verbeurd zal verklaren ofwel zal ontnemen in verband met wederrechtelijk verkregen voordeel. Het beklag dient dan ook ongegrond te worden verklaard."
2.3. Om de juiste beoordelingsmaatstaf te kunnen hanteren zal ten tijde van de behandeling in raadkamer duidelijk moeten zijn welke bepaling of bepalingen aan het beslag ten grondslag ligt of liggen.
In geval van een beklag van de beslagene tegen een op de voet van art. 94 Sv Pro gelegd beslag dient de rechter a. te beoordelen of het belang van strafvordering het voortduren van het beslag vordert, en zo neen, b. de teruggave van het inbeslaggenomen voorwerp te gelasten aan de beslagene, tenzij een ander redelijkerwijs als rechthebbende ten aanzien van dat voorwerp moet worden beschouwd. In dit laatste geval moet het klaagschrift van de beslagene ongegrond worden verklaard en kan, mits de hiervoor bedoelde ander zelf een klaagschrift heeft ingediend, de teruggave aan die rechthebbende worden gelast.
Bij de beoordeling van een klaagschrift van de beslagene gericht tegen een beslag als bedoeld in art. 94a, eerste of tweede lid, Sv dient de rechter te onderzoeken a. of er ten tijde van zijn beslissing sprake was van verdenking van of veroordeling wegens een misdrijf waarvoor een geldboete van de vijfde categorie kan worden opgelegd en b. of zich niet het geval voordoet dat het hoogst onwaarschijnlijk is dat de strafrechter, later oordelend, aan de verdachte een verplichting tot betaling van een geldboete dan wel de verplichting tot betaling van een geldbedrag ter ontneming van het wederrechtelijk verkregen voordeel zal opleggen. (Vgl. HR 28 september 2010, LJN BL2823, NJ 2010/654)
2.4. Door te oordelen dat het beklag ongegrond moet worden verklaard omdat "niet onwaarschijnlijk is dat de rechter die later inhoudelijk over de zaak zal oordelen de goederen ofwel verbeurd zal verklaren ofwel zal ontnemen in verband met wederrechtelijk verkregen voordeel" heeft de Rechtbank in het midden gelaten op grond van welke bepaling of bepalingen het beslag is gelegd en niet (één van) de toepasselijke maatstaven aangelegd. Het middel klaagt daarover terecht.
3. Slotsom
Hetgeen hiervoor is overwogen brengt mee dat de bestreden beschikking niet in stand kan blijven en als volgt moet worden beslist.
4. Beslissing
De Hoge Raad:
vernietigt de bestreden beschikking;
verwijst de zaak naar het Gerechtshof te Amsterdam, opdat de zaak op het bestaande klaagschrift opnieuw wordt behandeld en afgedaan.
Deze beschikking is gegeven door de vice-president W.A.M. van Schendel als voorzitter, en de raadsheren H.A.G. Splinter-van Kan en W.F. Groos, in bijzijn van de waarnemend griffier A.C. ten Klooster, in raadkamer en uitgesproken ter openbare terechtzitting van 3 april 2012.