ECLI:NL:HR:2009:BF3162

• Datum uitspraak: 20 januari 2009
• Publicatiedatum: 5 april 2013
• Zaaknummer: 07/12947
• Instantie: Hoge Raad
• Type: Uitspraak
• Rechtsgebied: Strafrecht
• Uitkomst: Afwijzend
• Procedures: Cassatie
• Rechters: F.H. Koster; J.P. Balkema; W.A.M. van Schendel; J.W. Ilsink; W.M.E. Thomassen
• Vindplaatsen: Rechtspraak.nl

AI samenvatting door Lexboost • Automatisch gegenereerd

Beoordeling oplegging terbeschikkingstelling zonder medisch advies niet in strijd met EVRM

In deze cassatiezaak stond de vraag centraal of een last tot terbeschikkingstelling (tbs) met dwangverpleging alleen kan worden opgelegd indien een medisch deskundige of specialist een dergelijk advies geeft. De verdachte stelde dat het opleggen van tbs zonder dergelijk advies een willekeurige vrijheidsbeneming oplevert in strijd met artikel 5, eerste lid onder e, EVRM.

De Hoge Raad stelde vast dat het hof zijn oordeel had gebaseerd op gedragsdeskundigenrapporten die weliswaar de geestelijke toestand en toerekeningsvatbaarheid van de verdachte behandelden, maar geen expliciet advies tot oplegging van tbs bevatten. De Hoge Raad benadrukte dat het recht niet vereist dat een dergelijk medisch advies noodzakelijk is voor het opleggen van tbs. De beslissing berust bij de rechter die op grond van de ernst van het strafbare feit en de omstandigheden kan besluiten tot tbs als aan de wettelijke voorwaarden is voldaan.

Verder overwoog de Hoge Raad dat de vrijheidsbeneming door de rechterlijke beslissing tot tbs niet alleen valt onder artikel 5, eerste lid onder e, EVRM, maar ook onder artikel 5, eerste lid onder a, EVRM. De Hoge Raad verwierp het beroep en constateerde dat de redelijke termijn voor de procedure was overschreden, maar dat dit geen rechtsgevolg had in deze zaak.

De Hoge Raad bevestigde daarmee de rechtmatigheid van het opleggen van tbs zonder dat een medisch deskundige een opname in een tbs-inrichting met dwangverpleging adviseert.

Uitkomst: De Hoge Raad verwerpt het beroep en bevestigt dat tbs zonder medisch advies rechtmatig kan worden opgelegd.

Uitspraak

20 januari 2009

Strafkamer

nr. 07/12947

Hoge Raad der Nederlanden

Arrest

op het beroep in cassatie tegen een arrest van het Gerechtshof te Amsterdam van 5 juli 2007, nummer 23/004929-05, in de strafzaak tegen:

[Verdachte], geboren te [geboorteplaats] op [geboortedatum] 1985, ten tijde van de betekening van de aanzegging gedetineerd in de Penitentiaire Inrichting "Amsterdam, locatie Het Schouw" te Amsterdam.

1. Geding in cassatie

1.1. Het beroep is ingesteld door de verdachte. Namens deze hebben mr. G.P. Hamer en mr. B.P. de Boer, beiden advocaat te Amsterdam, bij schriftuur middelen van cassatie voorgesteld. De schriftuur is aan dit arrest gehecht en maakt daarvan deel uit.

De Advocaat-Generaal Jörg heeft geconcludeerd tot verwerping van het beroep.

1.2. De Hoge Raad heeft kennisgenomen van het schriftelijk commentaar van de raadslieden op de conclusie van de Advocaat-Generaal.

2. Beoordeling van het eerste en het derde middel

De middelen kunnen niet tot cassatie leiden. Dit behoeft, gezien art. 81 RO, geen nadere motivering nu de middelen niet nopen tot beantwoording van rechtsvragen in het belang van de rechtseenheid of de rechtsontwikkeling.

3. Beoordeling van het tweede middel

3.1. Het middel behelst de klacht dat de last tot terbeschikkingstelling met bevel tot verpleging van overheidswege in strijd met art. 5, eerste lid onder e, EVRM is gegeven, nu deze als een willekeurige vrijheidsbeneming moet worden beschouwd aangezien een advies van een (medisch) deskundige en/of specialist strekkende tot een dergelijke opname ontbreekt.

3.2.1. Het Hof heeft zijn oordeel over het opleggen van de maatregel van terbeschikkingstelling mede gebaseerd op rapporten van gedragsdeskundigen. Die rapporten betreffen het bestaan van een gebrekkige ontwikkeling of ziekelijke stoornis van de geestvermogens van de verdachte, de mate van toerekeningsvatbaarheid van de verdachte, de kans dat hij in herhaling vervalt en diens behandelbaarheid. In die rapporten is niet geadviseerd tot oplegging van de maatregel.

3.2.2. De aan het middel ten grondslag liggende opvatting dat een last tot terbeschikkingstelling slechts kan worden gegeven indien (medisch) deskundigen en/of specialisten adviseren dat een opname van de verdachte in een tbs-inrichting moet plaatsvinden, vindt geen steun in het recht. De beslissing tot het opleggen van terbeschikkingstelling berust bij de rechter, die daartoe mede op grond van de ernst van het door de verdachte gepleegde strafbare feit en de omstandigheden waaronder dit is begaan, kan besluiten indien naar zijn oordeel aan de in de art. 37a en 37b Sr gestelde voorwaarden is voldaan. Geen rechtsregel vereist dat de maatregel eerst kan worden opgelegd indien en voor zover die deskundigen opname in een tbs-inrichting met dwangverpleging adviseren. Het middel miskent dat de vrijheidsbeneming die het gevolg is van de rechterlijke beslissing tot oplegging van de terbeschikkingstelling niet slechts valt binnen de werkingssfeer van art. 5, eerste lid onder e, EVRM maar tevens binnen die van art. 5, eerste lid onder a, EVRM (vgl. EHRM 11 mei 2004, nr. 49902/99 (Brand tegen Nederland), LJN AS5239, NJ 2005, 57).

3.3. Het middel faalt.

4. Ambtshalve beoordeling van de bestreden uitspraak

De Hoge Raad doet in deze zaak waarin de verdachte zich in voorlopige hechtenis bevindt, uitspraak nadat meer dan zestien maanden zijn verstreken na het instellen van het cassatieberoep. Dat brengt mee dat de redelijke termijn als bedoeld in art. 6, eerste lid, EVRM is overschreden. Gelet op de aan de verdachte opgelegde terbeschikkingstelling, is er geen aanleiding om aan het oordeel dat de redelijke termijn is overschreden enig rechtsgevolg te verbinden en zal de Hoge Raad met dat oordeel volstaan.

5. Beslissing

De Hoge Raad verwerpt het beroep.

Dit arrest is gewezen door de vice-president F.H. Koster als voorzitter, en de raadsheren J.P. Balkema, W.A.M. van Schendel, J.W. Ilsink en W.M.E. Thomassen, in bijzijn van de waarnemend griffier J.D.M. Hart, en uitgesproken op 20 januari 2009.

Mr. Thomassen is buiten staat dit arrest te ondertekenen.